Nikos Kazancakis, 18 Şubat 1883'te Girit adasının Kandiye (Heraklion) şehrinde dünyaya geldi. Yazar, şair, filozof ve siyasetçi kimliğiyle Yunan edebiyatının en önemli temsilcilerinden biri hâline gelen Kazancakis, eserleri onlarca dile çevrilen ender isimlerden biridir. Mezar taşındaki sözler onun dünya görüşünü özetler: "Hiçbir şey ummuyorum, hiçbir şeyden korkmuyorum, özgürüm."
Eğitim ve Felsefi Oluşum
Kazancakis, ilk eğitimini Katolik rahiplerin yönettiği bir Fransız okulunda aldı. Ardından Atina'ya geçerek 1902'de hukuk öğrenimine başladı ve 1906'da bu alanı tamamladı. Felsefeye olan ilgisi onu 1907'de Paris'e taşıdı; burada dönemin önde gelen düşünürlerinden Henri Bergson'un öğrencisi oldu. Bu süreçte Hıristiyanlık, Marksizm ve Budizm'in bakış açılarını birbirine harmanlayan özgün bir düşünce sistemi geliştirdi.
Siyaset, Seyahat ve Edebi Üretim
Balkan Savaşları döneminde gönüllü olarak Yunan Ordusu'na katılan Kazancakis, barış yıllarında Avrupa ve Asya'nın pek çok ülkesini dolaşarak gezi yazıları kaleme aldı. 1923'te Berlin'de bulunduğu sırada komünizmle tanıştı ve Vladimir Lenin'in düşüncelerinden derinden etkilendi. Düşünce yapısını en açık biçimde ortaya koyan eseri Askitiki (Çileci) 1927'de yayımlandı.
Siyasi arenada da yer alan Kazancakis, 1945'te Yunanistan'da küçük bir sol partinin başına geçti ve kısa süreliğine hükümet bakanlığı yaptı. Bir yıl sonra bu görevden ayrılarak yazarlığa yöneldi. Yaşamının son on yılında kaleme aldığı romanlar uluslararası tanınırlık kazandı. 1956'da Viyana'da Uluslararası Barış Ödülü'ne layık görüldü.
Başlıca Eserleri ve Mirası
Kazancakis'in en tanınan yapıtı Zorba (Aleksi Zorba)'dır. 1946'da yayımlanan bu roman, 1964'te Michael Cacoyannis'in yönetmenliğinde, Anthony Quinn'in başrolünde Zorba the Greek adıyla beyazperdeye uyarlandı. Diğer önemli romanları arasında şunlar yer alır:
- Günaha Son Çağrı (1954) — 1988'de filme alındı
- İsa Yeniden Çarmıha Geriliyor (1954) — 1957'de Ölmesi Gereken adıyla uyarlandı
- Allahın Fukarası (1957)
Şiir alanındaki ilk ürünü Yılan ve Zambak 1906'da çıktı. Tiyatro oyunları arasında Odysseus, Khristos ve Melissa sayılabilir. Özel yaşamında ise 1911'de evlendiği ilk eşinden 1926'da ayrılan Kazancakis, 1945'te Eleni Samiou ile hayatını birleştirdi.
Kazancakis, 26 Ekim 1957'de Almanya'nın Freiburg şehrinde lösemi nedeniyle 74 yaşında yaşamını yitirdi. Cenazesi Girit'e götürülerek Kandiye'deki Venedik Surları'nın bir kale burcuna defnedildi. Bugün Girit'teki uluslararası havaalanı onun adını taşımaktadır.
