Nikos Sampson, 16 Aralık 1935'te Kıbrıs'ın Karpaz yarımadasındaki Vasili köyünde dünyaya geldi. Asıl adı Nikos Georgiadis olan bu gazeteci, babasının adını soyadı olarak benimsedi. Magosa Lisesi'nin ardından Atina Gazetecilik Yüksek Okulu'nu bitiren Sampson, 1950'lerde EOKA'ya katılarak Kıbrıs tarihinin en tartışmalı figürlerinden biri hâline geldi. Siyasi kariyerinin zirvesinde Kıbrıs Cumhurbaşkanlığı koltuğuna oturdu; ne var ki bu görev yalnızca sekiz gün sürdü.
EOKA Yılları ve Şiddet Ortamı
Örgüt lideri Albay Yeoryos Grivas'ın doğrudan komutası altında çalışan Sampson, Lefkoşa'da "Cinayet Yolu" adıyla anılan Ledra Caddesi'nde düzenlenen suikastlara dahil oldu. İngiliz askerleri, polisler ve siviller hedef alındı; Sampson'ın en az 15 cinayete karıştığı öne sürüldü. Gazeteci kimliğini araç olarak kullanan Sampson, kurbanlarını öldürdükten sonra cesetleri fotoğraflayarak The Cyprus Times'a gönderdiği için polis şüphesi altına girdi.
Mayıs 1957'de bir cinayetten yargılandı; itirafına rağmen mahkeme, beyanının işkence altında alındığına hükmederek beraat kararı verdi. Birkaç hafta sonra Dhali köyünde silah bulundurmaktan yeniden tutuklandı. Başlangıçta ölüm cezasına çarptırıldı; ceza sonradan ömür boyu hapis cezasına çevrildi. Cezasını Birleşik Krallık'ta çekerken 1959'daki Zürih ve Londra Anlaşmaları çerçevesinde ilan edilen genel afla serbest bırakıldı. Kıbrıs bağımsızlığını ilan edene kadar Yunanistan'da sürgünde kaldı.
Gazetecilik, Makhi Gazetesi ve Toplumlar Arası Kanlı Çatışmalar
Kıbrıs'ın Ağustos 1960'ta bağımsızlığını kazanmasının hemen ardından Lefkoşa'ya dönen Sampson, gazetecilik mesleğine geri döndü. Ekim 1960'ta "savaş" ya da "mücadele" anlamına gelen Makhi (Μάχη) gazetesini kurdu; bu yayın organı, adada tirajı yükselen ilk Yunan dilindeki gazetelerden biri oldu.
Aralık 1963'te Kıbrıslı Rumlar ile Kıbrıslı Türkler arasındaki gerilim silahlı çatışmaya dönüşünce Sampson, Rum paramiliter gruplarına doğrudan liderlik etti. Küçük Kaymaklı'daki kanlı olayların ardından Türk toplumu onu "Küçük Kaymaklı'nın Kasabı" olarak adlandırdı. Omorfita'daki operasyonlar ise Türk kamuoyunda ona kalıcı bir nefret sembolü imgesi kazandırdı; Newsweek gibi yabancı yayın organları onu "çocuksu formda bir katil" ifadesiyle tanımladı. Rum ve Kıbrıs basınının olayları farklı biçimde aktarması, Sampson çevresindeki derin toplumsal kırılmayı gözler önüne serdi. 1969'da İlerici Cephe'yi kurarak Yunanistan ile enosis kampanyasını sürdürdü.
Darbe, Sekiz Günlük Cumhurbaşkanlığı ve Yargılanma
15 Temmuz 1974'te Yunanistan'daki albaylar cuntasının yönlendirmesiyle Kıbrıs Rum Milli Muhafızları, Cumhurbaşkanı III. Makarios'u devirdi. Cunta, enosis hedefi doğrultusunda Sampson'ı Kıbrıs Cumhurbaşkanı olarak atadı. Makarios önce bir İngiliz üssüne sığındı, ardından Malta ve Londra'ya geçti; Birleşmiş Milletler kürsüsünden darbeyi açıkça Yunan cuntasının üstlendiğini duyurdu.
Türkiye, 20 Temmuz 1974'te Zürih ve Londra Anlaşmaları'ndan doğan garantör devlet yetkisini kullanarak adaya askeri müdahalede bulundu. Bu gelişmeyle birlikte Sampson'ın siyasi konumu tamamen çöktü; 23 Temmuz'da sekiz günlük cumhurbaşkanlığının ardından görevden ayrıldı, yerine Glafkos Klerides geçici cumhurbaşkanı oldu. Ardından tutuklanan Sampson, 1976'da darbeyle ilgili suçlardan 20 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
Cezasının bitimine üç yıl kala tıbbi gerekçelerle Fransa'ya gitmesine izin verildi; orada bir süre yaşadı. 1990'da Kıbrıs'a dönerek cezasına devam etti, 1993'te ise kalan süre affedildi. Serbest kaldıktan sonra yeniden kalemi eline aldı. Vera Sampson ile evli olan Nikos Sampson'ın Mina ve Sotiris adında iki çocuğu vardı. 9 Mayıs 2001'de Lefkoşa'da kansere yenik düşerek hayatını kaybetti; 66 yaşındaydı.
Siyasi mirası çelişkili kalmaya devam etti. Sağcı Rum çevreler onu EOKA'nın sembol ismi olarak tanımlarken sol görüşlüler, darbeye katılımı ve Kıbrıslı Rumlara yönelik şiddet nedeniyle onu Kıbrıs Cumhuriyeti'ne ihanet etmekle suçladı. 2021'de ekrana gelen Bir Zamanlar Kıbrıs dizisinde Sampson rolünü Tayanç Ayaydın canlandırdı.