Ceza, asıl adı Bilgin Özçalkan olan Türk rap müziğinin en köklü isimlerinden biridir. 31 Aralık 1976'da Üsküdar, İstanbul'da dünyaya gelen sanatçının nüfus kaydında doğum tarihi 1 Ocak 1977 olarak yer almaktadır. Ailesi aslen Çankırı'dan olup üç kuşaktır İstanbul'da yaşamaktadır; soyadları önceden Sarımehmetoğlu olarak geçmekte, Çanakkale Savaşı'nda aile yedi şehit vermiştir. Hayatta olmayan annesi Servet Özçalkan 2004'te, babası Danyal Özçalkan ise 2019 Haziran'ında vefat etti.
Müziğe İlk Adımlar
Rap müziğe ilgisi ilkokul yıllarında sıra arkadaşından ödünç aldığı kasetlerle başladı. Public Enemy'nin sert ve siyasi sözlerinden derinden etkilenen genç sanatçı, rapin söze nasıl güç kattığını kavrayınca kendini bu alana adamaya karar verdi. Atışmalarda rakiplerin ve seyircilerin "cezamız geldi" demesinden ilham alarak sahne adını belirledi; bir süre Ceza a.k.a. Fatalrhymer olarak da anıldı. Eğitimini tamamlayıp elektrik teknisyeni olarak iş dünyasına giren Ceza, bir süre sonra iki alanı bir arada yürütemeyeceğini fark ederek mesleğinden istifa etti ve müziğe yöneldi. Kendisi gibi rap sanatçısı olan Roka (Elif) ile evlidir.
Nefret'ten Solo Kariyere
Çeşitli doğaçlama yarışmalarında birincilikler kazanan Ceza, 1996'da ilk grubu U.C.S.'yi kurdu. 1998'de Tarık Gamert (Dr. Fuchs) ile bir araya gelerek Nefret grubunu oluşturdu. Tunç Dindaş'ın hazırladığı Yeraltı Operasyonu derlemesinde yer alan parçalar rap çevrelerinde yankı uyandırdı. 2000'de Hammer Müzik anlaşmasıyla çıkan Meclis-i Âlâ: İstanbul albümünün ardından 2001'de yayımlanan Anahtar, yetersiz tanıtım çalışmalarına karşın yüksek satış rakamlarına ulaştı. Dr. Fuchs'un 2002'de askere gitmesiyle solo dönemine geçen Ceza, aynı yılın Haziran'ında Sagopa Kajmer prodüksiyonunda hazırlanan Med-Cezir albümünü çıkardı. 2004'te Rapstar, 2006'da Feyz Al ve ardından Yerli Plaka geldi; 17 parçadan oluşan Yerli Plaka kariyerinin dönüm noktası oldu.
Uluslararası Tanınırlık ve İşbirlikleri
İlk yurt dışı konserini 2002 Mart'ında İsveç'te veren Ceza, J&B Techno Festival, Massive Attack konseri ve Rock İstanbul gibi büyük organizasyonlarda sahne aldı. 2007'de Münih'te düzenlenen MTV Avrupa Müzik Ödülleri'nde En İyi Türk Sanatçı ödülünü kazanarak tarihe geçti. Sezen Aksu, Yıldız Tilbe, Burcu Güneş ve Candan Erçetin gibi isimlerle ortak çalışmalar gerçekleştirdi; Mercan Dede'nin projelerinde de yer aldı. 2011'de ABD'li rapper Tech N9ne'ın All 6's and 7's albümünde Türkçe söyleyerek yabancı bir albümde Türkçe performans sergileyen ilk Türk sanatçı oldu. 2015'te çıkan Suspus albümü, Radyo Boğaziçi Müzik Ödülleri'nde En İyi Şarkı ve En İyi Rap Sanatçısı dallarında ödül kazandı.
Diskografi ve Ödüller
- 1999 — Yeraltı Operasyonu (derleme katılımı)
- 2000 — Meclis-i Âlâ: İstanbul (Nefret)
- 2001 — Anahtar (Nefret)
- 2002 — Med-Cezir (solo)
- 2004 — Rapstar (solo)
- 2006 — Feyz Al / Yerli Plaka (solo)
- 2008 — Bomba Plak (Killa Hakan ile)
- 2010 — Onuncu Köy (solo)
- 2015 — Suspus (solo)
Almanya'da çalışmalarını sürdüren Ceza, Killa Hakan ve Gekko ile birlikte 36 Kingz Kreuzberg adlı ortak proje üzerinde çalışmaktadır. Sinema dünyasında ise Crossing the Bridge: The Sound of Istanbul (2005) ve Leyla ile Mecnun (2013) yapımlarında yer aldı.