Hans Christian Andersen Kimdir?

Hans Christian Andersen, 2 Nisan 1805'te Odense kentinde doğan, 4 Ağustos 1875'te Kopenhag'da hayatını kaybeden Danimarkalı yazar ve şairdir. Geleneksel masallardan yararlanarak yazdığı özgün masallarla dünyada tanınmıştır. UNESCO'nun dünya çeviri bibliyografyasına göre eserleri en çok dile çevrilen sekizinci yazardır. Masalların yanı sıra yirmi kadar gezi kitabı, elliye yakın tiyatro oyunu ve altı roman yazmıştır.

Çocukluğu ve gençliği

Babası ayakkabı tamircisi Hans Andersen, annesi çamaşırcı Anne Marie Andersdatter'dir. Çocuk yaşta Ludvig Holberg'in komedilerini okuyarak tiyatroyla tanıştı; babasının yardımıyla oyuncak bebeklerden bir kukla tiyatrosu kurdu. 11 yaşında babasını kaybedince okula ara verdi ve annesiyle birlikte çamaşırcılık ve temizlik işleri yaptı. Yoksul çocukların okuduğu bir okula gönderildi; dokumacı ve terzi çıraklığı yaptı, bir tütün fabrikasında çalıştı.

1819'da oyuncu olma umuduyla Kopenhag'a gitti. Oyunculuğu ve dansı denedi, başarılı olamayınca oyun yazarlığına yöneldi. Sesi kalınlaşana dek koroda şarkı söyledi ve 1822'de koro dışında kaldı. Tiyatro müdürü Collin'in himayesinde Slagelse ve Elsinore'de bir okula gönderildi. Okul müdürüyle yaşadığı sorunlar yüzünden 1827'de Kopenhag'a döndü ve ertesi yıl Kopenhag Üniversitesi'ne girdi.

Edebî çıkışı

1829'da ilk önemli yapıtı sayılan "Holmen Kanalından Amager Adasının Doğu Ucuna Bir Yürüyüş"ü yayımladı. Küçük bir seyahat ödeneğiyle ilk kez yurt dışına çıktı ve yaşamı boyunca Avrupa'da sık sık yolculuk etti. 1833-1834'teki Almanya, Fransa ve İtalya gezisinde Paris'te Heinrich Heine ve Victor Hugo, Roma'da Bertel Thorvaldsen ile tanıştı. 1835'te ilk romanı İmprivisatoren'i ve çocuklar için peri masallarını yayımladı. 1830'ların ortalarından itibaren romanları Almanya'da geniş tiraja ulaştı; 1839'dan itibaren peri masalları ün kazandı. 1840-1841 yıllarındaki Türkiye'yi de içeren gezisinin ardından ilk gezi kitabı "Bir Şairin Çarşısı"nı (1842) çıkardı. 1843'te yeni masallarını "çocuklar için" ibaresini kaldırarak yayımladı.

Uluslararası ün ve son yılları

Romanları 1845'te İngilizceye, peri masalları 1848'de Fransızcaya çevrilmeye başladı. Otobiyografisi "Hayatımın Öyküsü"nü 1855'te yayımladı. 1857'de İngiltere'ye giderek Charles Dickens'ın evinde kaldı; 1862'de İspanya'ya, 1866'da Portekiz'e seyahat etti. 1867'de Odense onursal hemşehrisi unvanını aldı. Son romanı olan Lykke-Peer'i ve "Dryaden" hikâyesini yazdıktan sonra 1871'de Norveç'e gitti. Son peri masallarını 1872'de yazdı. 4 Ağustos 1875'te Kopenhag'da karaciğer kanserinden öldü ve Assistens Mezarlığı'na gömüldü.

Çakmak, Küçük Deniz Kızı, Kralın Yeni Giysisi, Çirkin Ördek Yavrusu, Kar Kraliçesi ve Kibritçi Kız en bilinen masalları arasındadır. Adına 1956'dan beri iki yılda bir uluslararası bir çocuk edebiyatı ödülü verilir. Odense'de doğduğu ev müzeye dönüştürülmüş, 2021'de de Kengo Kuma'nın tasarladığı H. C. Andersen Evi ziyarete açılmıştır.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Hans Christian Andersen maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.