İçeriğe Atla
Yunus Nadi Abalıoğlu fotoğrafı
Anasayfa Varlık

Yunus Nadi Abalıoğlu Kimdir?

Yunus Nadi Abalıoğlu, gazeteci, yazar ve milletvekili; 1879'da Fethiye'de doğdu. Cumhuriyet gazetesinin ve Anadolu Ajansı'nın kurucu isimlerindendir.

Diğer adlar: Yunus Nadi, Abalıoğlu

Bu Konuda Neler Var?

💡 Başlıklara tıklayarak sayfa içinde hızlı gezinebilirsiniz.

Yunus Nadi Abalıoğlu Hakkında

Yunus Nadi Abalıoğlu, 1 Temmuz 1879'da Muğla'nın Fethiye ilçesine bağlı Seydiler Köyü'nde dünyaya geldi. Gazeteci, yazar ve milletvekili kimliğiyle Türk basın tarihine adını yazdıran Abalıoğlu, 1924'te Cumhuriyet gazetesini kurarak onlarca yıl başyazarlık koltuğunda oturdu. Millî Mücadele sürecinde Anadolu Ajansı'nın kuruluşunda etkin rol üstlendi; cumhuriyetin ilanını Meclis kürsüsünden bizzat okuyan isim olarak da tarihe geçti.

Eğitim ve Gençlik Yılları

Abalızade Hacı Halil Efendi ile Ayşe Hanım'ın beşinci çocuğu olarak büyüyen Yunus Nadi, ilk öğrenimini Fethiye'de tamamladı. Okumaya olan merakı küçük yaşlarda belirginleşti; hususi bir hocadan dini eğitim, kıraat ve tecvid dersleri aldı. Babasının yönlendirmesiyle 11 yaşında Rodos'a gönderildi ve oradaki Medrese-i Süleymaniye'ye kaydoldu. Ahmet Mithat Efendi ile Ebüzziya Tevfik'in çerçevelediği müfredatta tarih, edebiyat, Arapça, Farsça ve Fransızca okutuluyordu; Harbiyeli ve Mülkiyeli sürgün hocalar ders veriyordu. Vatan ve özgürlük kavramlarıyla bu okulda tanıştı. 1897'de birincilikle mezun olarak İstanbul'a döndü, Galatasaray Lisesi'ni ve ardından Hukuk Mektebi'ni takip etti.

Öğrencilik döneminde Malumat dergisinde yazılar kaleme alarak gazetecilik yolunu açtı. 1900'da Malümat gazetesinde çalışmayı sürdürdü; ancak 1901'de Abdülhamit II'ye karşı dernek kurduğu gerekçesiyle tutuklandı. Midilli Kalesi'nde üç yıl hapse mahkûm edilen Yunus Nadi, cezasını Fethiye'de çekme talebinin kabulü üzerine memleketine döndü. Sürgün yıllarında Nazime Hanım ile evlendi; Nadir Nadi, Doğan, Nilüfer ve Leyla adında dört çocukları oldu.

Siyaset ve Basın Dünyasındaki Yükselişi

1908'de Meşrutiyet'in ilanıyla İstanbul'a dönen Yunus Nadi, yarım bıraktığı hukuk tahsilini tamamladı. İkdam ve Tasvir-i Efkar gazetelerinde kalemini keskinleştirdi. 1910'da Selanik'te İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin yayın organı Rumeli Gazetesi'nin başyazarlığına getirildi; burada Mustafa Kemal Atatürk ile tanıştı. Balkan Savaşı çıkınca İstanbul'a döndü ve 1912'de Osmanlı Meclis-i Mebusanı'na Aydın Mebusu olarak girdi. İşgal altındaki Edirne'nin kurtarılması için kamuoyunu harekete geçirme görevini başarıyla üstlendi.

1918'de İstanbul'da Yenigün gazetesini kurdu. 16 Mart 1920'de İstanbul'un işgalinin hemen ardından gazetesi kapatılınca Anadolu'ya geçmek zorunda kaldı. Mustafa Kemal Atatürk ve Halide Edip Adıvar ile birlikte 6 Nisan 1920'de Ankara'da Anadolu Ajansı'nı kurdu; ajans, Millî Mücadele haberlerini dünyaya duyuran ilk Türk haber ajansı oldu. 1920'de İzmir Milletvekili sıfatıyla TBMM'ye girdi, 1921'de Londra Konferansı'nda Millî Hükümeti temsil eden delegeler arasında yer aldı.

Cumhuriyet'in Sesi

29 Ekim 1923'te Anayasa Komisyonu başkanı olarak Cumhuriyetin ilanını bildiren anayasa değişikliğini Meclis kürsüsünden okudu. Kısa süre sonra İstanbul'a giderek, hilafet yanlısı basına karşı yeni rejimi ve devrimleri savunmak amacıyla 1924'te Cumhuriyet gazetesini yayımlamaya başladı. İlk sayıda Mustafa Kemal Atatürk ile bizzat röportaj gerçekleştirdi. 1936'ya kadar başyazarlığı sürdürdü; Nebizade Hamdi ve Zekeriya Sertel'in ayrılmasının ardından gazetenin tek sahibi oldu.

TBMM'nin altıncı dönemine kadar Muğla Milletvekili olarak görev yapan Abalıoğlu, gazete patronluğunun yanı sıra Manisa'nın Soma ilçesinde linyit madeni de işletti. Başlıca eserleri şunlardır:

  • Artemis
  • İhtilal ve İnkılab-ı Osmani
  • 40 Saat Graf Jeplin ile Havada

28 Haziran 1945'te tedavi için gittiği Cenevre'de 66 yaşında hayatını kaybetti. Adına her yıl öykü, roman, şiir, karikatür ve sosyal bilimler alanlarında ödüller verilmektedir.

İlgili Kişiler

Meslek, coğrafya, dönem ve ilgi alanı benzerliğine göre önerilen profiller.

Benzerlik skorları meslek, coğrafya, dönem ve Wikidata bağlantılarına göre otomatik hesaplanır.