Kökeni ve çocukluğu
İvan Sergeyeviç Turgenyev, 9 Kasım 1818'de Orel kentinde doğdu. Rus tarihçi Nikolay Baskakov'a göre soyadı, eski Tatar dilinde hızlı ve çabuk anlamına gelen türgen sözünden gelir ve aile Tatar kökenlidir. Babası soylu ama yoksullaşmış bir süvari albayıydı; Spasskoye malikanesinin sahibi olan Varvara Petrovna Lutovina ile evlendi. Okumuş ama sert bir kadın olan annesi, suç işleyen toprak kölelerini acımasızca cezalandırıyordu; Turgenyev'in fikirleri bu olaylar yüzünden küçük yaşta şekillenmeye başladı.
Aile 1827'de Moskova'ya taşındı. Turgenyev özel okullarda ve özel öğretmenlerden ders aldı; çocukken Almanca, İngilizce ve Fransızcayı anadili gibi konuşmaya başladı. Moskova ve Petersburg üniversitelerinde okudu, ardından Berlin Üniversitesi'nde dört yıl tarih ve klasik filoloji çalıştı, Yunanca ve Latince öğrendi.
Yazarlığa başlaması
Rusya'ya dönünce Petersburg Üniversitesi'nde profesörlük sınavını kazandı; ancak Alman felsefesine kuşkuyla bakıldığı için ders verme olanağı bulamadı. 1842 onun için dönüm noktasıdır: eleştirmen Belinski ile tanıştı ve ilk ciddi çalışmalarını bu yıl yazdı. Puşkin'in başlattığı ve Gogol'ün geliştirdiği gerçekçiliği seçti. Onu üne kavuşturan ilk yapıtı, toprak ağasının ve köylünün yaşamını konu alan öykü dizisi Bir Avcının Notları oldu; 1880 baskısında 25 öykü içerir.
1852'de Gogol'ün ölümü üzerine yazdığı yazı sansür tarafından yasaklandı. Yazı yine de Moskova dergilerinde çıkınca tutuklandı, bir ay hapis yattı ve ardından bir yıl polis gözetiminde yaşadı. 1855'ten sonra büyük romanlarını yayımlamaya başladı; bunlarda kültürlü çiftlik sahiplerini işledi ve evrimci-liberal bir dünya görüşü yansıttı. 1862'den sonra yayımladığı her roman eleştirmenlerin saldırısına uğradı.
Tolstoy ile ilişkisi
Tolstoy, Turgenyev'i kıskanırdı; Turgenyev ise ona hep hayranlık duydu ve edebiyata dönmesi için teşvik etti. Tolstoy, Turgenyev'in Batı hayranı fikirlerini hor görüyordu. 1861'de Tolstoy'un evinde çay içerken çıkan tartışma kavgaya döndü; Tolstoy bir saat sonra Turgenyev'i tüfekle düelloya çağırdı. Turgenyev, yazdığı bir mektupla düelloyu önledi ancak aralarındaki bağların koptuğunu bildirdi. İki yazar yıllar sonra barıştı; yine de Tolstoy'un soğukluğu ancak Turgenyev öldükten sonra ortadan kalktı.
Babalar ve Oğullar ve ölümü
Nihilizmin temel taşı sayılan Babalar ve Oğullar romanının konusu 1859'da geçer; epilogu 1861'de toprak köleliğinin kaldırılmasından sonrasını anlatır. Roman, reformist akımla radikal akımın çatışmasından doğan nihilizmi ve feodal-aristokrat Rusya'nın yıkılışını yansıtır. Dostoyevski, kahramanı Bazarov için uydurma bir kişi demiştir.
Turgenyev, iki yıl süren bir hastalıktan sonra 3 Eylül 1883'te Paris yakınlarındaki Bougival'de öldü. Cenaze töreni 9 Ekim 1883'te Petersburg'da yapıldı. Önemli eserleri arasında Bir Avcının Notları (1852) ve Rudin (1855) bulunur.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki İvan Turgenyev maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.