İzak Rabin Kimdir?

İzak Rabin, 1 Mart 1922'de Kudüs'te dünyaya geldi. Hem asker hem politikacı kimliğiyle İsrail tarihine damgasını vuran Rabin, ülkesinin beşinci başbakanı olarak iki ayrı dönemde görev yaptı: 1974-1977 ve 1992-1995 yılları arasında. Kariyeri, savaş meydanlarından müzakere masalarına uzanan geniş bir yelpazede şekillendi.

Askeri Yıllar

Kadoorie Tarım Okulu'ndan mezun olan Rabin, henüz 18 yaşındayken gizli Palmach Ordusu'na dahil oldu. 1948 Savaşı'nda Kudüs çevresindeki kritik muharebeler sırasında alay komutanlığı üstlendi; aynı yıl Mısır ile yürütülen mütareke görüşmelerinde de yer aldı. Ardından gelen yıllarda Genel Kurmay'da çeşitli kademe görevleri edindi ve 1964'te İsrail Genelkurmay Başkanlığı'na yükseldi.

Bu pozisyondaki en kritik sınav, 1967 Altı Gün Savaşı'ydı. Savaşın ardından 1968'de emekliye ayrılan Rabin, 27 yıllık askerlik hayatını geride bırakarak Washington büyükelçiliğine atandı. Bu görev döneminde İsrail-ABD stratejik ilişkisinin güçlenmesine önemli katkılar sağladı.

Siyaset Sahnesine Geçiş ve Birinci Başbakanlık

Rabin, Aralık 1973'te parlamentoya girdi ve İşçi Partisi saflarından bakan oldu. Haziran 1974'te ise başbakanlık koltuğuna oturdu. Bu dönemde Mısır ve Suriye ile ateşkes anlaşmaları imzaladı. 1984'te kurulan koalisyon hükümetinde Savunma Bakanlığı görevini üstlenen Rabin, Lübnan'daki İsrail kuvvetlerini ilan edilen güvenlik kuşağının gerisine çekti. Aynı dönem, İntifada hareketinin sert biçimde bastırılması politikasıyla da anıldı; ev yıkımları, idari gözaltılar ve sınır dışı etme uygulamaları bu süreçte hayata geçirildi.

Oslo Süreci ve Nobel Ödülü

1992'de yeniden başbakan seçilen Rabin, dış politikada köklü bir dönüşüme imza attı. 1993'te İsrail ile Filistin Özerk Yönetimi arasındaki Oslo Anlaşması'nı Yaser Arafat ile birlikte imzaladı. 1994'te ise merhum Kral Hüseyin ile İsrail-Ürdün barış anlaşmasını kaleme aldı. Bu barış çabaları uluslararası arenada takdir gördü; Rabin, Şimon Peres ve Yaser Arafat ile birlikte 1994 Nobel Barış Ödülü'ne layık görüldü.

Rabin, Oslo sürecine sert biçimde karşı çıkan aşırı sağcı bir İsrailli öğrenci olan Yigal Amir tarafından 4 Kasım 1995'te silahlı saldırıya uğradı ve hayatını kaybetti. 73 yaşında yaşanan bu suikast, İsrail tarihinin en sarsıcı kırılma noktalarından biri olarak kayıtlara geçti.