Rusya'dan göç eden bir ailenin evladı olarak 26 Şubat 1928'de Ariel Şaron, ülkesinin hem askeri hem de siyasi tarihine yön vermiş en tartışmalı figürlerden biridir. Genç yaşta adım attığı ordu saflarında tümgeneralliğe kadar yükselen Şaron, savunma bakanlığı ve başbakanlık gibi en üst düzey makamlarda görev yaptıktan sonra sekiz yıllık bitkisel hayatın ardından 11 Ocak 2014'te hayatını kaybetmiştir. Hayatı boyunca imza attığı sert askeri müdahaleler ve siyasi manevralar, onu hem bir savaş kahramanı hem de uluslararası alanda ağır eleştirilerin hedefi haline getirdi.
Askeri Sahadaki Yükselişi ve Kanlı Operasyonlar
Askerlik hayatına henüz 14 yaşındayken adım atan Şaron, ömrünün büyük bölümünü cephelerde geçirdi. 1948 yılında Kudüs'ü ele geçirmek için yapılan çarpışmalarda ağır yara aldı. Bu çatışmada aldığı yara nedeniyle bir gözünde kısmi görme kaybı yaşandı. Tel Aviv Üniversitesi bünyesinde hukuk eğitimi alan Şaron, askeri kariyerinde vahşi eylemlerle anılan özel bir komando birliği kurdu. Onun idaresindeki askerler, 14 Ekim 1953 tarihinde Ürdün kontrolündeki Batı Şeria'da yer alan Kibya köyüne kanlı bir baskın düzenledi. Askerlerin kırk konutu havaya uçurduğu bu taarruzda, çoğunluğu kadın ve çocuklardan oluşan 69 sivil hayatını kaybetti. Şaron sonradan binaların boş olduğunu düşündüğünü iddia etse de tarihçiler onun doğrudan katliam talimatı verdiğini belirtmektedir.
Şaron'un askeri geçmişi sadece zaferlerle değil, başarısızlıklar ve tartışmalarla da doludur. 1956 senesinde Mısır kuvvetlerine karşı Sina'da giriştiği muharebe, komutanları tarafından plansız ve gereksiz olarak nitelendirildi ve yenilgiyle sonuçlandı. Buna karşın, 1967 yılındaki Altı Gün Savaşı'nda zırhlı birlikleri başarıyla yönettiği gerekçesiyle büyük takdir topladı. 1972'de ordudan ayrılmasına rağmen, bir yıl sonra patlak veren Yom Kippur Savaşı'nda tekrar göreve çağrıldı. Birlikleriyle Süveyş Kanalı'nı geçip Mısır'ın üçüncü ordusunu durdurarak İsrail kamuoyunda bir savaş kahramanına dönüştü.
Siyaset Sahnesi ve Sabra-Şatilla Katliamı
Orduya veda ettikten sonra siyasi arenaya adım atan Şaron, 1973 yılında Likud Partisi'nden parlamentoya girdi. Ancak kısa süre sonra milletvekilliğinden çekilerek Başbakan İzak Rabin'e güvenlik danışmanlığı yaptı. İlerleyen yıllarda Tarım Bakanlığı görevini üstlenen Şaron, bu dönemde Filistinlilerin ve dünya kamuoyunun tepkilerine aldırmadan Batı Şeria ve Gazze'de Yahudi yerleşim birimleri inşa edilmesine öncülük etti.
Onun kariyerindeki en karanlık sayfa ise 1981-1983 yılları arasındaki Savunma Bakanlığı döneminde yazıldı. İsrail'in Lübnan'ı işgal harekatını bizzat yöneten Şaron, 18 Eylül 1982'de mülteci kamplarının yerle bir edilmesi talimatını verdi. Bu süreçte İsrail ordusunun denetimi altındaki Beyrut'ta, Hristiyan Falanjist milisler tarafından Sabra ve Şatilla kamplarında yaklaşık iki bin Filistinli sivil acımasızca katledildi. Katliamın ardından Şaron, uluslararası alanda büyük tepki topladı ve kendisine Beyrut Kasabı lakabı takıldı. İsrail'de kurulan soruşturma komisyonu Şaron'u katliamdan dolaylı sorumlu bularak bakanlıktan azletti.
Başbakanlık Yılları ve Siyasi Dönüşüm
Bakanlıktan azledilmesine rağmen sağ seçmen kitlesi nezdinde popülaritesini kaybetmeyen Şaron, 2000 yılında Kudüs'teki kutsal mabet Harem-i Şerif'i ziyaret ederek bölgedeki gerilimi yeniden tırmandırdı. Bu provokatif adım, Filistinlilerin İkinci İntifada adını verdikleri büyük ayaklanmayı başlatmalarına neden oldu. Ortaya çıkan siyasi krizin ardından yapılan 2001 seçimlerini kazanan Şaron, İsrail Başbakanı oldu. 2003'te koltuğunu koruyan Şaron, Batı Şeria sınırına devasa bir güvenlik duvarı ördürdü.
Şaron, iktidarının son döneminde şaşırtıcı adımlar attı. 2005 yılında Gazze Şeridi ve Batı Şeria'nın kuzeyindeki Yahudi yerleşim yerlerini tek taraflı olarak tahliye etme kararı aldı. Bu karar parti içinde muhalefete yol açınca Likud'dan ayrılarak Kadima Partisi'ni kurdu. Ancak 4 Ocak 2006'da geçirdiği ağır beyin kanaması sonucu komaya girdi. Tam sekiz yıl boyunca bitkisel hayatta kalan Şaron, 11 Ocak 2014 tarihinde 86 yaşında yaşamını yitirdi.
Özel Hayatı ve Yaşadığı Trajediler
Özel hayatında da büyük trajediler yaşayan Şaron'un ilk eşi Margalit Şaron, 1962 senesinde meydana gelen bir trafik kazasında hayatını kaybetti. Bu evlilikten dünyaya gelen oğlu ise 1967 yılında silahla oynayan bir arkadaşının kazara ateş alması sonucu henüz çocuk yaşta yaşama veda etti. İlk eşinin kaybından sonra baldızı Lili Şaron ile hayatını birleştiren Ariel Şaron'un bu evlilikten Gilad adında bir erkek çocuğu dünyaya geldi. İkinci eşi Lili Şaron da 2000 yılında vefat etti.
- 1928: İsrail topraklarında dünyaya geldi.
- 1948: Kudüs savunmasında ağır yaralanarak tek gözünde görme kaybı yaşadı.
- 1953: Kibya köyü baskınında 69 sivilin ölümüne yol açan birliğe komuta etti.
- 1982: Savunma Bakanı olarak Sabra ve Şatilla katliamının yaşandığı Lübnan işgalini yönetti.
- 2001: İsrail Başbakanı seçilerek ülkenin en üst makamına geldi.
- 2005: Tek taraflı çekilme kararıyla Gazze'deki Yahudi yerleşimlerini boşalttı ve Kadima Partisi'ni kurdu.
- 2014: Sekiz yıl süren komanın ardından hayatını kaybetti.