Benazir Butto Kimdir?

Kimdir?

Benazir Butto, 21 Haziran 1953'te Karaçi'de doğmuş, 27 Aralık 2007'de suikastla öldürülmüş Pakistanlı siyasetçi ve devlet görevlisidir. 1988-1990 ve 1993-1996 arasında Pakistan'ın 11. başbakanı olarak görev yaptı. Müslümanların çoğunlukta olduğu bir ülkede demokratik bir hükûmetin başına seçilen ilk kadındır. İdeolojik olarak liberal ve laik olan Butto, 1980'lerin başından ölümüne kadar Pakistan Halk Partisi'nin (PPP) başkanlığını veya eşbaşkanlığını yaptı.

Gençliği ve eğitimi

Sindhi, Fars ve Kürt kökenli olan Butto, siyasi açıdan önemli aristokrat Butto ailesinin çocuğu olarak doğdu. Babası eski Pakistan devlet başkanı ve başbakanı Zülfikar Ali Butto, annesi İran Kürtlerinden Begüm Nusret Butto'dur. 1973'te Harvard Üniversitesi'nde lisans eğitimini tamamladı; Oxford Üniversitesi'nde uluslararası hukuk ve diplomasi alanında yüksek lisans yaptı ve Oxford Birliği Başkanı oldu. 1977'de Pakistan'a döndü. Kısa süre sonra babası askerî darbeyle devrildi ve idam edildi. Butto ve annesi PPP'nin kontrolünü ele geçirip ülkenin Demokrasiyi Yeniden Kurma Hareketi'ni (MRD) yönettiler; Butto, Ziyâülhak'ın askerî hükûmeti tarafından defalarca hapse atıldı ve 1984'te Britanya'ya sürgüne gitti. 1987'de Asıf Ali Zerdari ile evlendi.

Başbakanlık dönemleri

1986'da geri döndü ve PPP'nin platformunu sosyalistten liberale dönüştürdü. Ziyâülhak'ın 1988'deki ölümünden sonra 19 Kasım 1988 seçimlerini kazandı ve 2 Aralık'ta göreve başladı. Reform girişimleri Cumhurbaşkanı Gulam İshak Han ve ordu dahil muhafazakâr güçlerce engellendi; yolsuzluk ve nepotizmle suçlanan hükûmeti 1990'da görevden alındı. Navaz Şerif'in hükûmeti de yolsuzluk suçlamalarıyla düşünce, 1993 seçimlerinde PPP'yi yeniden zafere taşıdı. İkinci döneminde ekonomik özelleştirmeyi ve kadın haklarını geliştirme girişimlerini denetledi. Hükûmeti kardeşi Murtaza'nın öldürülmesi, 1995'teki başarısız darbe girişimi ve rüşvet skandalı gibi istikrarsızlıklarla uğraştı; Cumhurbaşkanı Faruk Leghari 1996'da hükûmeti görevden aldı ve PPP 1997 seçimlerinde yenildi.

Sürgün, dönüş ve suikast

Sonraki on yıl boyunca Dubai ve Londra arasında yaşadı. 2002'de Pervez Müşerref, başbakanların en fazla iki dönem görev yapabileceğini öngören bir anayasa değişikliği yaptı. 2003'te yolsuzluk soruşturması kapsamında bir İsviçre mahkemesinde mahkûmiyetle karşılaştı. ABD'nin arabuluculuğundaki müzakerelerin ardından 18 Ekim 2007'de sekiz yıllık sürgünden Pakistan'a döndü ve Ocak 2008 seçimlerine katılmaya hazırlandı. Seçim platformunda ordunun sivil denetimini ve artan İslamcı şiddete karşı çıkılmasını vurguladı. Aralık 2007'de Ravalpindi'deki bir siyasi mitingin ardından suikasta kurban gitti. El-Kaide sorumluluğu üstlendi; Pakistan Talibanı ve istihbarat servislerinin bazı unsurlarının da suikasta karıştığı öne sürüldü. Garhi Huda Bakhsh'daki aile mezarlığına defnedildi.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Benazir Butto maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.