Olof Palme Kimdir?

Ailesi ve gençliği

Sven Olof Joachim Palme, 30 Ocak 1927'de Stockholm'ün Östermalm semtinde, üst sınıf ve muhafazakâr Lutheran bir ailenin çocuğu olarak doğdu. Aile Hollanda kökenliydi. Babası iş insanı Gunnar Palme, annesi Baltık Alman tüccar ailesinden Elisabeth von Knieriem'di; annesi 1915'te Rusya'dan İsveç'e mülteci olarak gelmişti. Babası Palme altı yaşındayken öldü. Hastalıklı bir çocuk olduğu için eğitimini özel öğretmenlerden aldı ve çocukken Almanca ile İngilizce öğrendi. Sigtunaskolan'da okudu; 1945-1947 arasında Svea Topçu Alayı'nda zorunlu askerlik yaptı ve sonradan topçu kaptanı rütbesine sahip yedek subay oldu.

Eğitimi

Burslu olarak 1947-1948'de Ohio'daki Kenyon College'da okudu; Birleşik Otomobil İşçileri sendikası üzerine onur tezi yazdı. Mezuniyetten sonra ABD'yi dolaştı, Detroit'te sendika lideri Walter Reuther ile görüştü. Amerika deneyiminin kendisini sosyalist yaptığını söylerdi. Stockholm Üniversitesi'nde hukuk okudu, 1949'da Sosyal Demokrat Parti'ye üye oldu ve 1952'de İsveç Ulusal Öğrenci Birliği başkanı seçildi. Sosyal demokrat olmasında ABD'de gördüğü sınıf bölünmesi ve ırkçılık ile Asya seyahatlerinin etkili olduğunu belirtti. Palme bir ateistti.

Siyasi kariyeri

1953'te Başbakan Tage Erlander'in sekreterliğinde çalışmaya başladı. 1957'de milletvekili seçildi. 1963'te portföysüz bakan oldu, 1965'te Ulaştırma ve Haberleşme Bakanı, 1967'de Eğitim Bakanı oldu. 1968'de üniversite reformuna karşı çıkan sol görüşlü öğrencilerin eleştirilerinin hedefi oldu. Erlander 1969'da istifa edince parti liderliğine ve başbakanlığa geldi. 1969-1976 ile 1982-1986 arasında iki dönem başbakanlık yaptı. Silahsızlanmayı destekleyen önemli politikacılardan biriydi ve üçüncü dünya ülkelerinin ihtiyaçlarının dikkate alınması için çalıştı. Solda çok popülerdi, ancak birçok liberal ve muhafazakâr tarafından şiddetle sevilmiyordu; bunun nedeni kısmen ABD dış politikasına yönelik eleştirileri ve sert tartışma tarzıydı.

Suikast

28 Şubat 1986 gecesi eşiyle birlikte sinemadan korumasız biçimde eve dönerken vurularak öldürüldü. Cinayet uzun süre aydınlatılamadı. Yargılanıp aklanan tek zanlı Christer Pettersson, 2004'te öldü. Dosyanın başsavcısı Krister Petersson, katil zanlısının 2000'de ölen Stig Engström olduğunu, cinayeti tek başına işlediği sonucuna vardıklarını ve zanlı öldüğü için dosyayı kapattıklarını açıkladı. Palme'nin adı Türkiye'de de bazı parklara ve caddelere verilmiştir.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Olof Palme maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.