İndira Gandhi Kimdir?

Kimdir?

İndira Priyadarşini Gandhi, 19 Kasım 1917’de Britanya Hindistanı’nda Allahabad’da doğdu ve 31 Ekim 1984’te Yeni Delhi’de öldü. Hindistan’da iki kez (1966-77 ve 1980-84) başbakanlık yaptı. Hindistan tarihindeki tek kadın başbakandır ve en uzun süre görev yapan ikinci başbakandır.

Ailesi ve eğitimi

Mahatma Gandhi ile akrabalığı yoktur. Kongre Partisi başkanı Motilal Nehru’nun torunu, bağımsız Hindistan’ın ilk başbakanı Cavaharlal Nehru’nun tek çocuğudur. Batı Bengal’deki Visva-Bharati Üniversitesi’nde ve Oxford Üniversitesi’nde öğrenim gördü. 1942’de Oxford’da tanıştığı Parsi öğrenci ve Kongre Partisi üyesi Feroze Gandhi ile evlendi. Rajiv (1944) ve Sanjay (1946) adında iki oğlu oldu.

Siyasi yükselişi

Hindistan’a döndüğünde babasına danışmanlık yapmaya başladı; 1947-1964 arasında babasının yanında siyaseti öğrendi. 1938’de Kongre Partisi’ne üye oldu, 1955’ten sonra partinin yürütme komitesinde yer aldı ve 1959’da parti başkanlığına seçildi. Nehru’nun yerine geçen Lal Bahadur Shastri’nin hükümetinde enformasyon ve yayın bakanlığı yaptı. Shastri’nin Ocak 1966’daki ani ölümünün ardından, Kongre Partisi’nin sağ ve sol kanatlarının uzlaşmasıyla başbakan oldu.

Morarci Desai’nin önderliğindeki sağ kanadın muhalefetiyle karşılaştı; 1967’de mutlak çoğunluğu sağlayamayınca Desai’yi başbakan yardımcılığına getirmek zorunda kaldı. Ağustos 1969’da parti içinde bir bölünmeye yol açtı ve “Kongre-R” adlı sol kanadın başına geçti. 1971 erken seçimlerinde ezici bir zafer kazandı. Aynı yıl Doğu Pakistan’a giren Hint birlikleri Pakistan kuvvetlerini yendi ve Aralık 1971’de Bangladeş bağımsız devlet olarak kuruldu. Büyük bankaları ve sigorta şirketlerini millileştirdi, hükümdar ödeneklerini ve mihrace ayrıcalıklarını kaldırdı; ancak gerçek bir tarım reformu yapılamadı ve enflasyon yüksekti.

Olağanüstü hâl ve dönüşü

1972 seçimlerinde yenilen muhalefet, onu seçim yasalarını çiğnemekle suçlayarak mahkemeye verdi. Allahabad Yüksek Mahkemesi’nin Haziran 1975’te aleyhine karar vermesi üzerine, parlamento koltuğunu yitirme tehlikesiyle karşı karşıya kalan Gandhi olağanüstü hâl ilan etti, siyasi muhaliflerini tutuklattı ve kişisel özgürlükleri kısıtlayan yasalar çıkardı. Oğlu Sanjay’ın halk otomobili girişiminin başarısızlığı ve doğum kontrolü uygulamasının kısırlaştırma olarak algılanması onu 1977’de erken seçime zorladı; Janata Partisi’nin kazandığı seçim olağanüstü hâle son verdi ve Morarci Desai başbakan oldu.

1978 başlarında Kongre Partisi’nden ayrılıp Hindistan Ulusal Kongresi-İndira adlı yeni partiyi kurdu. Kasım 1978’de milletvekili seçildi, ancak bir ay sonra Parlamento’dan uzaklaştırıldı ve bir hafta hapiste tutuldu. Janata hükümeti Ağustos 1979’da düşünce Ocak 1980 seçimlerinde yeni partisi sandalyelerin üçte ikisini kazandı. 14 Ocak 1980’de başbakanlığa yeniden başladı. Oğlu Sanjay Haziran 1980’de bir uçak kazasında öldü. Bu dönemde Hindistan’ın Üçüncü Dünya’daki önderliğini güçlendirmeye çalıştı; aynı zamanda ülkenin siyasi bütünlüğüne yönelik ayaklanmalar ve Sihlerin de aralarında bulunduğu gruplarca uygulanan şiddetle karşılaştı.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki İndira Gandhi maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.