Fidel Castro Kimdir?

Gençliği ve eğitimi

Fidel Alejandro Castro Ruz, 13 Ağustos 1926'da Küba'nın doğusunda Mayarí bölgesinde doğdu. Babası Galiçya kökenli İspanyol göçmeni Ángel Castro y Argiz, Oriente ilinde başarılı bir şeker kamışı yetiştiricisiydi; annesi Lina Ruz González'di. Santiago'daki Katolik okullarında ve Havana'daki Cizvit lisesi Belén'de okudu. 1945'te başladığı Havana Üniversitesi'nden 1950'de hukuk doktoru olarak mezun oldu. Öğrencilik yıllarında 1947'de Dominik Cumhuriyeti'nde Trujillo yönetimine karşı başarısız bir devrimci harekete, 1948'de Bogotá'daki kent ayaklanmalarına katıldı. Avukatlık yaptıktan sonra Küba Halk Partisi'nden milletvekili adayı oldu; ancak 10 Mart 1952'de Fulgencio Batista iktidarı ele geçirince seçimler iptal edildi.

Devrim mücadelesi

Castro, Batista'yı devirmeyi planladı ve 1953'te Moncada Kışlası'na başarısız bir saldırı düzenledi. Mahkûm edilerek Juventud Adası'nda hapis yattı; cezasının kalan kısmı Batista'nın emriyle bağışlandı. 1955'te Meksika'ya geçerek kardeşi Raúl Castro ve Ernesto Che Guevara ile birlikte 26 Temmuz Hareketi'ni kurdu. Alberto Bayo yönetiminde gerilla eğitimi gören grup 2 Aralık 1956'da Granma yatıyla Küba'ya çıktı. Çatışmalarda arkadaşlarının çoğunu yitiren Castro, on iki kişiyle Sierra Maestra'ya çekildi ve iki yıl gerilla savaşı yürüttü. Batista 31 Aralık 1958'de Dominik Cumhuriyeti'ne kaçtı; Castro 1959'un ilk günlerinde Havana'ya girdi ve başbakan oldu.

İktidar yılları

Hükûmeti önce fiyatları ve kiraları düşürdü, ardından toprak reformu başlattı. ABD'nin ambargosu ve Nisan 1961'deki Domuzlar Körfezi Çıkarması sonrasında Küba Sovyetler Birliği'ne yaklaştı; Castro ülkenin sosyalist politika izleyeceğini açıkladı. 1962'de Sovyet balistik füzelerinin Küba'ya yerleştirilmesi Küba Füze Krizi'ne yol açtı. Castro 1965'ten itibaren Küba Komünist Partisi'nin birinci sekreteri olarak ülkenin tek partili sosyalist devlet olmasını sağladı. 1959-1976 arasında başbakan, 1976-2008 arasında Devlet Konseyi başkanı olarak görev yaptı. Okuma yazma seferberliğiyle okuryazarlık oranı yüzde 90'ın üzerine çıktı; basın devlet denetiminde kaldı ve muhalefet bastırıldı. Yurtdışında Angola gibi ülkelerde müttefiklerini destekledi, Bağlantısızlar Hareketi'nin önde gelen isimlerinden oldu. 1991'de Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından Küba, Özel Dönem denilen ekonomik krizden geçti.

Son yılları

31 Temmuz 2006'da sağlık sorunları nedeniyle yetkilerini kardeşi Raúl Castro'ya devretti. 19 Şubat 2008'de Devlet Konseyi başkanlığından ayrıldığını açıkladı ve ardından Yoldaş Fidel'in Düşünceleri başlıklı yazılarıyla gündemi yorumladı. 25 Kasım 2016'da öldü; vasiyeti üzerine cenazesi 27 Kasım'da yakıldı.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Fidel Castro maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.