İlk Yılları ve Eğitimi
Ernesto Guevara de la Serna, 14 Haziran 1928'de Arjantin'in Rosario kentinde doğdu. İspanyol, Bask ve İrlanda kökenli üst sınıf bir ailenin beş çocuğunun en büyüğüydü. Sol eğilimli bir evde büyüdü; İspanya İç Savaşı'nda Cumhuriyetçileri destekleyen babası, savaş gazilerini evinde ağırlardı. Çocukluğundan itibaren şiddetli astım nöbetleri geçirmesine rağmen yüzme, futbol, golf ve atıcılıkla ilgilendi; satranç oynadı ve şiire büyük ilgi duydu. Ailenin evinde 3.000'den fazla kitap vardı. 1948'de Buenos Aires Üniversitesi'nde tıp okumaya başladı ve Haziran 1953'te tıp diplomasını aldı.
Güney Amerika Yolculukları ve Siyasi Dönüşümü
Üniversite yıllarında iki uzun yolculuk yaptı. 1950'de motor takılı bisikletiyle kuzey Arjantin'de 4.500 kilometre yol gitti. 1951'de arkadaşı Alberto Granado ile dokuz ay süren, 8.000 kilometrelik bir motosiklet yolculuğuna çıktı. Bu seyahatlerde tanık olduğu yoksulluk, açlık ve hastalık, Latin Amerika'yı ayrı ülkeler yerine kıta çapında bir kurtuluş stratejisi gerektiren bütün olarak görmesine yol açtı. Guatemala'da Başkan Jacobo Árbenz'in yürüttüğü reformlara katıldı. Árbenz'in CIA desteğiyle devrilmesi, siyasi görüşlerinin kesin biçimde şekillenmesinde etkili oldu. Che lakabını bu dönemde, Arjantin'de sıkça kullanılan bir hitap sözcüğünü çok kullanmasından edindi. Ardından Meksika'ya gitti.
Küba Devrimi ve Hükûmetteki Görevleri
Meksika'da Raúl Castro ve Fidel Castro ile tanıştı, 26 Temmuz Hareketi'ne katıldı ve diktatör Fulgencio Batista'yı devirmek için Granma yatıyla Küba'ya yelken açtı. Kısa sürede isyancılar arasında öne çıkarak ikinci komutanlığa yükseldi ve Batista rejimini deviren iki yıllık gerilla harekâtında önemli rol oynadı. Devrimden sonra devrim mahkemelerindeki temyiz ve idam mangası süreçlerini gözden geçirdi, sanayi bakanı olarak tarımsal toprak reformunu başlattı, ülke çapındaki okuma yazma kampanyasına öncülük etti, Ulusal Banka başkanlığı ve Silahlı Kuvvetler eğitim direktörlüğü yaptı. Küba sosyalizmi adına dünyayı gezen bir diplomat oldu. Domuzlar Körfezi Çıkarması'nı (1961) püskürten milislerin eğitiminde ve 1962 Küba Füze Krizi'nden önce Sovyet balistik füzelerinin Küba'ya getirilmesinde merkezî rol oynadı.
Yazarlığı
Üretken bir yazar ve günlükçüydü. Gerilla savaşı üzerine el kitabı La Guerra de Guerrillas'ı ve gençlik yıllarındaki kıtalararası motosiklet yolculuğunu anlatan, çok satan anı kitabı Diarios de motocicleta'yı kaleme aldı. Deneyimleri ve Marksizm-Leninizm çalışmaları onu, üçüncü dünya ülkelerinin az gelişmişliğinin emperyalizm, yeni sömürgecilik ve tekelci kapitalizmin sonucu olduğunu, tek çarenin proleter enternasyonalizm ve dünya devrimi olduğunu savunmaya yöneltti.
Son Yılları ve Ölümü
1965'te Afrika ve Güney Amerika'da kıtasal devrimleri başlatmak için Küba'dan ayrıldı. Önce Kongo-Kinşasa'da başarısız oldu, ardından Bolivya'da CIA destekli Bolivya güçleri tarafından yakalanıp 9 Ekim 1967'de La Higuera'da infaz edildi. Sol hareketler için önemli bir simgeye dönüştü; siyasi sağdaki eleştirmenleri ise onu otoriterliği teşvik etmek ve siyasi muhaliflerine karşı şiddeti onaylamakla suçlar. Time dergisi onu 20. yüzyılın en etkili 100 kişisinden biri olarak seçti. Alberto Korda'nın Guerrillero Heroico fotoğrafı, Maryland Sanat Enstitüsü tarafından dünyanın en ünlü fotoğrafı seçildi.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Che Guevara maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.