Jules Verne, 8 Şubat 1828'de Fransa'nın Nantes kentinde dünyaya geldi. Avukat babası Pierre Verne ve katı kurallı annesi Sophie Allotte'nin en büyük çocuklarından biri olan Verne, geniş hayal gücüyle geçirdiği çocukluğunun izlerini ilerleyen yıllarda kaleme aldığı bilim kurgu romanlarına taşıdı. Kardeşi Paul ile çıktıkları hayal maceralarından beslendiği bu eserler, dünya edebiyatında yeni bir dönemin kapısını araladı.
Paris Yılları ve Yazarlık Serüveninin Başlangıcı
Liseyi Nantes'te tamamlayan Verne, aile mesleğini sürdürmek amacıyla Paris'e giderek hukuk eğitimine başladı. Ancak derslerden çok yazarlığa yöneldi; 1848 dolaylarında bir Paris dergisinde "Dünyanın Merkezine Seyahat" adlı hikayesi tefrika edildi. Bunu öğrenen babası maddi desteği kesinceek Verne, geçimini sağlamak için bir borsa tellalı yanında çalışmaya başladı. Bu dönem ona yalnızca para değil, Alexandre Dumas ve Victor Hugo gibi edebiyat devleriyle tanışma fırsatı da sundu.
10 Ocak 1857'de iki çocuklu dul Honorine de Viane Morel ile evlenen Verne, 1861'de oğlu Michel'in dünyaya gelmesiyle aile hayatını kurdu. Maddi sıkıntılar ise yayımcı Pierre-Jules Hetzel ile yollarının kesişmesine dek sürdü. Hetzel, başka yayınevlerinin "fazla fantastik" gerekçesiyle reddettiği "Balonla Beş Hafta" adlı hikayede nadir bir yetenek sezdi. 1863'te yayımlanan bu roman, Verne'nin ününün fitilini ateşledi.
Olağanüstü Yolculuklar ve Dünya Çapında Ün
Hetzel'in güvencesiyle birbirini izleyen eserler okuyucuyla buluştu: "Dünyanın Merkezine Seyahat", "Aya Yolculuk", "Denizler Altında Yirmibin Fersat" ve "Seksen Günde Devr-i Alem" bu kısa dönemin ürünleri arasında yer alır. Romanlarındaki maceraları bizzat yaşamak isteyen Verne, 1867'de küçük bir tekneyle Avrupa kıyılarını dolaştı.
9 Mart 1886'da evine döndüğünde sarsıcı bir olayla yüzleşti: paranoid şizofreni hastası kuzeni tarafından sol bacağından vuruldu. Hayati tehlike atlatmamış olsa da bu yaralanmanın sonuçları ömrünün geri kalanını gölgeledi. Aynı dönemde Hetzel'in 1887'deki ölümü ve annesini kaybetmesi, eserlerinin tonunu giderek kararttı. Hetzel'in işi devralan oğluyla ilişkileri gergin seyretti; yeni kitapların yayımlanması güçleşti. Verne, 1888'de politikaya adım atarak Amiens milletvekili seçildi ve 1905'e dek bu görevi sürdürdü.
Mirası ve Eserlerinin Kalıcılığı
Şeker hastalığına yenik düşen Verne, 24 Mart 1905'te Amiens'de hayatını kaybetti. Geride yayımlanmamış altı kitap ve tamamlanmamış çalışmalar bıraktı. Oğlu Michel bu mirası devraldı; The Lighthouse at the End of the World, The Golden Volcano ve The Chase of the Golden Meteor gibi eserler Michel'in katkısıyla okuyucuya ulaştı. Yirminci Yüzyılda Paris ise ancak 1994'te basılabildi.
Verne, hayatı boyunca 60'tan fazla kitabın yanı sıra oyunlar, kısa öyküler ve opera metinleri kaleme aldı. Eserleri 148 dile çevrildi; Agatha Christie'nin ardından dünyada en çok dile aktarılan ikinci yazar unvanını kazandı. Denizaltı, uzay yolculuğu ve insanlı uçuş gibi kavramları çağının çok ötesinde hayal eden Verne, arkasında yüzlerce unutulmaz karakter ve sayısız mucide ilham olmuş bir birikim bıraktı. Ölümünden sonra bile icatlara kendi romanlarından alınan isimler verildi; bu durum, onun edebiyatla bilimi ne denli iç içe ördüğünün en somut kanıtıdır.
Başlıca Eserleri
- Balonla Beş Hafta
- Dünyanın Merkezine Seyahat
- Aya Yolculuk / Dünyadan Aya
- Denizler Altında 20.000 Fersah
- Seksen Günde Devr-i Alem
- Kaptan Grant'ın Çocukları
- Esrarlı Ada
- Michael Strogoff
- 15 Yaşında Bir Kaptan
- Yirminci Yüzyılda Paris