Jean Genet Kimdir?

Kimdir?

Jean Genet, 19 Aralık 1910'da Paris'te doğdu ve 15 Nisan 1986'da Paris'te öldü. Fransız düşünür; oyun, deneme ve roman yazarı; şair ve siyasi aktivisttir. Daha çok tiyatro oyunlarıyla tanınır.

Çocukluğu ve gençliği

1910'da Camille Gabrielle Genet tarafından kimsesizler yurduna bırakılan yeni doğmuş bebeğe Jean adı verildi. Yedi yaşına geldiğinde zanaatçı bir ailenin yanına yerleştirildi. On yaşında hırsızlığa başladı, on üç yaşında bir zanaat okuluna kaydoldu ama orada uzun süre kalmadı. 1926'da, 15 yaşındayken üç ay süren ilk hapishane deneyimini yaşadı. Serbest kaldığında bu kez reşit olana kadar kalmak üzere bir ıslahevine gönderildi. 1930'ların sertliğiyle ünlü bu ıslahevi onu gerçek bir suçlu haline getirdi.

Suç dünyasından edebiyata

Islahevinden kurtulmak için yazıldığı askerlikten ve ardından Fransa'dan firar etti. Pek çok ülkeyi ve hapishaneyi gördüğü bir yıllık seyahatin sonunda 1937'de Fransa'ya döndü ve yeniden suç dünyasına girdi; beş yıl boyunca ya hırsızlık yaptı ya fahişelik. 1942'de bir kez daha cezaevine düştüğünde olgunlaşmıştı. İlk şiirini yazdı ve ilk kitabı Notre-Dame des Fleurs (Çiçeklerin Meryem Anası) yayımlandı. Ardından Gülün Mucizesi geldi. 1948'de yayımlanan Hırsızın Günlüğü bir anlamda otobiyografi niteliğindedir. Cenaze Töreni ve Denizci de romanları arasındadır. Kitapları sayesinde tanıştığı André Gide, Jean Cocteau ve Jean-Paul Sartre'ın cumhurbaşkanına verdikleri dilekçe sonucu özgürlüğüne kavuştu. Bu aftan sonra yeraltı dünyasına dönmedi ve kendini tamamen edebiyata verdi.

Oyunları ve siyasi duruşu

Le Balcon (Balkon), oyunları ve hatta tüm eserleri arasında en çarpıcı olanı kabul edilir; yeryüzü egemenlerini alaycı ve acımasız bir dille eleştirir. Oyun, Türkçe olarak 1998'de Tiyatro Stüdyosu tarafından sahnelendi. Haute Surveillance adlı oyunu, Vic Morrow'un yönettiği 1965 tarihli Amerikan filmi Deathwatch'a temel oldu. Sinemada Un chant d'amour (1950) filmini çekti. Toplumsal olaylara duyarsız kalmadı: Mayıs 1968'de öğrencilerin, Vietnam Savaşı sırasında Amerikan solunun, ırkçılığa karşı Kara Panterler'in ve İsrail'e karşı Filistinliler'in yanında yer aldı. Bu konulardaki yazıları ve röportajları Türkçe'de Açık Düşman başlığıyla yayımlandı.

Son yılları

Ölümünden kısa süre önce atölyesini ziyaret ettiği Alberto Giacometti ile yaptığı röportaj ve Giacometti'nin sanatı üzerine yorumlarını içeren L'Atelier d'Alberto Giacometti (Giacometti'nin Atölyesi) adlı kitap onun son yapıtı oldu. 1986'da Paris'te bir otel odasında ölü bulundu; başını sert biçimde çarpmış olabileceği düşünülmektedir.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Jean Genet maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.