Kimdir?
Jean Monnet, 9 Kasım 1888'de Cognac'ta doğan ve 16 Mart 1979'da Houjarray, Bazoches-sur-Guyonne'da ölen Fransız iktisatçı ve maliyecidir. I. Dünya Savaşı'ndan itibaren Avrupa'da birliğin sağlanması için çaba gösterdi. Tohumları onun tarafından ekilen Avrupa Birliği fikri zamanla gelişerek bugünkü yapısına kavuştu.
Savaş Yıllarındaki Çalışmaları
I. Dünya Savaşı yıllarında Fransa ile İngiltere arasında birliğin sağlanması konusundaki çabaları nedeniyle 1919'da Milletler Cemiyeti Genel Sekreter Yardımcılığı'na atandı. Dünyada birlik ve barışı sağlamaya çalıştı. II. Dünya Savaşı sırasında da Fransız-İngiliz birliği için çalıştı. 1940'ta Fransa ile Büyük Britanya arasında federal bir birlik öngören ortak bildiriyi tasarladı. Bildiri, iki ülkenin gelecekte iki ayrı ulus değil tek bir Anglo-Fransız Birliği olacağını ilan ediyor, savunma, dış ilişkiler ve ekonomik ilişkilerde ortak örgütlenmeler öngörüyordu; planı Churchill ve de Gaulle kabul etti. 1943'teki bir konuşmasında Avrupa devletleri ulusal egemenlik temelinde yeniden yapılanmazlarsa barış içinde yaşayamayacaklarını, halklarına gerekli refahı sağlamak için çok küçük olduklarını ve bir federasyon kurmaları gerektiğini söyledi. Fransız siyasi sınıfı yenilgiyi çoktan kabullendiği için girişimleri Fransa'nın yenilgisini engelleyemedi.
Monnet Planı ve Schuman Planı
Savaştan sonra Fransız hükûmetine küresel modernleşme ve ekonomik kalkınma planı sundu. Fransız ekonomisini canlandırmak üzere Planlama Müdürlüğü'ne atandı ve 1947'de Fransa'nın Marshall Planı'na katılımına yol açan Monnet Planı'nı kaleme aldı. 1949'da Ruhr bölgesinin kontrolü konusundaki Fransız-Alman anlaşmazlığının tehlikeli boyutlara tırmandığını fark etti ve Fransız-Alman kömür ve çelik kaynaklarının bir Avrupa yönetiminin kontrolü altında toplanması gerektiğini düşündü. Dışişleri Bakanı Robert Schuman'ın önergesinin ardından Schuman Planı taslağını hazırladı; Schuman ve Adenauer'in mutabakatıyla plan 9 Mayıs 1950'de kamuoyuna sunuldu.
Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu
1951'de Paris Antlaşması ile Fransa, Almanya, İtalya, Belçika, Hollanda ve Lüksemburg bugünkü Avrupa Birliği'nin temeli olan Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu'nu (AKÇT) kurdu. Monnet 1952-1955 arasında AKÇT'nin ilk başkanı oldu. Fransa'nın Avrupa Savunma Topluluğu'nu onaylamayı reddetmesiyle çıkan kriz üzerine 1955'te başkanlıktan istifa etti. Çalışmalarını sürdürdü; resmî kurumsal yapıların dışında Birleşik Avrupa Devletleri fikrini benimsetmek için Hareket Komitesi'ni kurdu ve bir anlamda Avrupa'nın ilk lobicisi oldu. Hayatının kalanını Avrupa'nın birleşmesine adadı. Türkiye ile Avrupa Komisyonu arasında 1989'da imzalanan mutabakat zaptına dayanan Jean Monnet Burs Programı onun adını taşır.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Jean Monnet maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.