John Maynard Keynes Kimdir?

Genel Bakış

John Maynard Keynes, 5 Haziran 1883'te Cambridge'de doğan ve 21 Nisan 1946'da Sussex'te ölen Britanyalı iktisatçıdır. Radikal düşünceleriyle ekonomide yeni bir akım başlattı. Ekonomik durgunlukla mücadelede müdahaleci para ve maliye politikalarını savunmasıyla tanınır; bu düşünceler sonradan Keynesçi ekonomi akımı içinde biçimlendi. Temel politika önermesi talep yönlü makroekonomik politikalardır.

Ailesi ve Eğitimi

Üst orta sınıf bir ailede doğdu. Babası John Neville Keynes bir ekonomist ve Cambridge Üniversitesi'nde ahlak bilimleri öğretim üyesiydi; annesi Florence Ada Keynes yerel bir sosyal reformcuydu. Üç çocuğun ilkiydi; Margaret Neville 1885'te, Geoffrey ise 1887'de doğdu. Geoffrey cerrah oldu, Margaret Nobel ödüllü fizyolog Archibald Hill ile evlendi. Keynes bir ateistti.

Genel Teori ve Fikirleri

En ünlü eseri 1936'da yayımlanan İstihdamın, Paranın ve Faizin Genel Teorisi'dir, kısaca Genel Teori. Bu kitapta C. H. Douglas, Karl Marx ve Silvio Gesell'in teorilerinden yararlandı, klasik iktisatçıların bazı görüşlerini kabul etmekle birlikte klasik istihdam teorisine karşı çıktı. Ekonominin kendiliğinden eski dengesine döneceği görüşünü imkânsız buldu. Yatırımları faiz ve sermayenin marjinal etkinliği yardımıyla açıkladı. Ekonominin daima tam istihdam dengesinde olmadığını, eksik istihdam ve atıl kapasite bulunduğunu savundu; ekonomideki işsizliğe "gayri iradi işsizlik" adını verdi. Piyasanın üretim faktörlerinin sektörler arasındaki dağılımını toplumun tercihlerine göre yönlendirebildiğini kabul etti, ancak piyasa ekonomisinde tam istihdamı ve üretim kapasitesinin tam kullanımını sağlayacak bir mekanizma bulunmadığını öne sürdü. Tüketim ve yatırım harcaması yetersiz kalırsa firmaların üretimi kısacağını ve bunun resesyona yol açacağını anlattı. Böyle bir durgunlukta devletin para arzını artırıp faizi düşürerek yatırımı teşvik edebileceğini, bu yetmezse kendi harcamalarıyla millî geliri artırabileceğini belirtti.

Kamu Görevleri

I. Dünya Savaşı sonunda toplanan Paris Barış Konferansı'na İngiltere Hazinesi'ni temsilen katıldı. Savaş sonrasında danışmanlık ve gazetecilik yaptı. II. Dünya Savaşı'nın bitmesine az kala, 1944'teki Bretton Woods Konferansı'nda Britanya Heyeti'ne başkanlık etti, Britanya'nın tezlerini savundu ve kendi adıyla anılan Keynes Planı'nı sundu.

Sonraki Tartışmalar

1970'lerdeki stagflasyon deneyimi Keynes'in gözlemlemediği bir olgu olduğu için kuramında buna açıklama yoktu. 1970'lerden itibaren gelişmiş kapitalist ülkelerde ortaya çıkan yeni görüşler işsizliğin nedenini toplam harcamalardaki yetersizlikte değil, refah devletinde işçilerin iş disiplinini yitirmesinde gördü ve tam istihdamı hedefleyen politikalardan vazgeçildi. Yine de millî gelirin toplam harcamalarca belirlendiği yönündeki teorisi hâlâ genel kabul gören bir kuram olarak kalmıştır.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki John Maynard Keynes maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.