John Milton, 9 Kasım 1608'de Cheapside, Londra'da dünyaya geldi. Babasından müzik ve sanat, özel öğretmeni Thomas Young'dan edebiyat ve filoloji konularında ilk eğitimini aldı. On dokuz yaşında St Paul Okulu'na kaydolan Milton, ardından Cambridge'deki Christ Koleji'nde Latince, İtalyanca ve İngilizce şiir yazdı. Üniversite ortamına alışmakta güçlük çekti; bir hocayla girdiği tartışma onu bir dönem için okuldan uzaklaştırdı. Bu süreçte papaz olmaktan vazgeçerek farklı bir yol çizdi kendine.
Genç Yıllarda Eserler ve Avrupa Seyahati
Kolejden ayrıldıktan sonra altı yıl boyunca babasının evinde çalıştı. Bu dönem görünürde bir dinlenme dönemiydi; oysa L'Allegro, Il Penseroso (1632) ve Comus (1634) gibi önemli eserler bu yıllarda kaleme alındı. Arkadaşı Edward King'in ölümü üzerine ölümün anlamını sorgulayan Lycidas (1637) da bu bereketli dönemin ürünüdür. 1635'te ailesiyle birlikte Buckinghamshire'daki Horton'a taşındı; orada Yunanca, Latince ve İtalyanca yazmayı sürdürdü.
1630'ların sonunda Fransa ve İtalya'ya yaptığı gezide, Paris'te hukukçu Hugo Grotius ile Florence'de gökbilimci Galileo Galilei ile görüştü. Bu karşılaşma edebî izler bıraktı: Paradise Lost'ta Galileo'nun teleskopu doğrudan anılır. 1639'da Londra'ya döndü.
Cromwell Hükümeti ve Siyasi Yazılar
1642 İç Savaşı'nda Püriten cepheyi destekleyen Milton, Oliver Cromwell'ın iktidara gelmesiyle hükümette kritik bir göreve getirildi: Devletin tüm resmî yazışmalarını Latince'ye çevirmek. Bu sorumluluk 1642'den 1659'a dek sürdü. Söz konusu yıllarda piskoposluğa karşı duruşunu, boşanma hakkını ve basın özgürlüğünü ele aldığı bir dizi kitapçık yayımladı. Özellikle Areopagitica (1644), sansüre karşı köklü bir argüman sunmasıyla bugün hâlâ referans alınan bir metin olarak değerini korur.
I. Charles'ın idam edilmesinin ardından The Tenure of Kings and Magistrates (1649) adlı eserinde halkın tiranlara karşı direnme hakkını savundu. Aynı dönemde yabancı diller sekreteri olarak da görev yaptı.
Körlük ve Ölümsüz Şiir
Yoğun yazı çalışması gözlerini yordu; 1651'de görme yetisini kaybetmeye başladı, 1652'de büsbütün kör oldu. Bundan böyle şiirlerini kızlarına yazdırdı. İşte bu koşullar altında, İngiliz edebiyatının başyapıtlarından biri sayılan Paradise Lost (1667) tamamlandı. Adem ile Havva'nın Şeytan tarafından kandırılmasını ve cennetten kovuluşunu anlatan bu destan, Lucifer karakteriyle karanlık içinde anlam arayan insanlığı simgeler. Eserin karmaşık söz dizimi ve nadir sözcük seçimleri kasıtlıdır; okunması güç ama özgün bir biçem oluşturur.
Milton'ın mirası yalnızca şiirle sınırlı değildir. William Blake ve Percy Bysshe Shelley gibi Romantik şairler onun görüşlerinden beslenmiştir. Paradise Lost başta olmak üzere eserleri; Joseph Haydn'ın The Creation oratoryosundan J.R.R. Tolkien'in Yüzüklerin Efendisi'ne dek geniş bir yapıtlar zincirini etkilemiştir. 20. yüzyılın ortasında F. R. Leavis ve T. S. Eliot'un eleştirileriyle itibarı sarsılmış olsa da akademik çevrelerdeki ve popüler kültürdeki varlığı 21. yüzyıla taşındı.
Üç kez evlenen Milton'ın ilk eşi Mary Powell 1652'de, ikinci eşi Katherine Woodcock 1658'de hayatını kaybetti; son eşi Elizabeth Mynshull ise onu geride bıraktı. 8 Kasım 1674'te Chalfont St Giles'ta 66 yaşında öldü; Cripplegate St Giles Kilisesi'nde babasının yanına defnedildi.
Başlıca Eserleri
- L'Allegro ve Il Penseroso (1632)
- Comus (1634)
- Lycidas (1637)
- Areopagitica (1644)
- The Tenure of Kings and Magistrates (1649)
- Paradise Lost / Kayıp Cennet (1667)
- Paradise Regained / Yeniden Bulunan Cennet (1671)
- Samson Agonistes (1671)