Joseph Stiglitz, 9 Şubat 1943 tarihinde ABD'nin Indiana eyaletine bağlı Gary kentinde, Yahudi bir aile olan Charlotte ve Nathaniel çiftinin evladı olarak dünyaya gözlerini açtı. Kova burcu olan ünlü ekonomist, aynı zamanda mikroekonomi teorisine sayısız katkıda bulundu ve küresel analizleriyle dünya çapında tanınan bir isim oldu. Eğitim hayatındaki başarılarının ardından akademik kariyer basamaklarını hızla tırmanan Stiglitz, ekonomi bilimine yaptığı katkılarla 2001 yılında Nobel Ekonomi Ödülü almaya hak kazandı. Günümüzde 83 yaşında olan ve Columbia Üniversitesi bünyesinde çalışmalarını sürdüren bilim insanı, uluslararası iktisat teorilerinin şekillenmesinde öncü bir rol oynamaktadır.
Akademik Yükseliş ve Eğitim Yılları
Yükseköğrenimine 1960'ta Amherst College'de başladı. Burada geçirdiği üç verimli yılın akabinde, son sınıfı okuyarak mezun olacağı Massachusetts Institute of Technology (MIT) kadrosuna geçiş yaptı. Mezuniyetinin ardından araştırmacı kimliğini güçlendirmek amacıyla 1965 ile 1966 yılları arasında Chicago Üniversitesi çatısı altında önemli çalışmalarda bulundu. Akademik derinliğini artırmak amacıyla 1966-1967 döneminde yeniden MIT'de asistanlık yaparken doktorasını tamamladı. Başarıları uluslararası alanda da karşılık buldu ve ünlü araştırmacı, Fulbright bursu kazanarak 1969-1970 döneminde prestijli Cambridge Üniversitesi'nde bilimsel faaliyetler yürüttü.
Kazandığı bu küresel birikimle ülkesine dönen Stiglitz, Amerika'nın ve dünyanın en seçkin yükseköğretim kurumlarında dersler verdi. Bilim insanı sırasıyla Yale Üniversitesi, Duke Üniversitesi, Stanford Üniversitesi, Oxford Üniversitesi ve Princeton Üniversitesi gibi seçkin kurumlarda profesör olarak görev yaptı. Akademik çalışmalarının yanı sıra medya dünyasında da aktif rol üstlendi. Ünlü iktisatçılar J. Bradford DeLong ve Aaron Edlin ile omuz omuza vererek, iktisat dünyasının saygın yayın organlarından The Economists' Voice dergisinin editörlük koltuğuna oturdu.
Küresel Ekonomi Yönetimi ve Danışmanlık Görevleri
Kuramsal çalışmalarının haricinde, pratik politikalara da yön verdi. Clinton hükümetinde, 1995-1997 arası Ekonomik Danışmanlar Kurulu (Council of Economic Advisors) başkanlığı yaptı. Ardından Dünya Bankası bünyesine girdi. Kurumda 1997-2000 yılları arasında başkan yardımcılığı ve baş ekonomistlik gibi kritik sorumluluklar üstlendi. Bu dönemde edindiği tecrübeler, onun serbest piyasa ideolojisine ve küresel finansal sistemin işleyişine karşı eleştirel bir tutum takınmasına zemin hazırladı.
Deneyimli iktisatçı, özellikle küreselleşme süreçlerinin yarattığı eşitsizlikler ve piyasa tutuculuğu üzerine geliştirdiği tezlerle adından sıkça söz ettirdi. Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası gibi küresel aktörlerin gelişmekte olan ülkeler üzerindeki politikalarını sert bir dille eleştirdi. Bu radikal çıkışları ve alternatif iktisat teorileri, onu dünya çapında muhalif ve etkili bir figür haline getirdi. Henüz 1973 senesinde ekonomi dünyasının en prestijli ödüllerinden John Bates Clark Madalyası ile ödüllendirilen Stiglitz, nihayetinde 2001 yılında iktisat alanındaki en büyük taltif olan Nobel Ödülü ile taçlandırıldı.
Toplumsal Katkıları, Türkiye Teması ve Eserleri
Nobel ödülünü kazandığı 2001 senesinde, toplumsal refahı ve adil politikaları desteklemek amacıyla Columbia Üniversitesi çatısı altında Initiative for Policy Dialogue (IPD) isimli saygın düşünce kuruluşunu hayata geçirdi. Aynı yıl Türkiye'ye de geldi. İstanbul Bilgi Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleştirilen ve dönemin Devlet Bakanı Kemal Derviş ile ülkenin önde gelen iktisat akademisyenlerinin hazır bulunduğu tarihi toplantıda ufuk açıcı bir konuşma yaptı. Columbia Üniversitesi bünyesindeki üyeliğini 2001'den beri sürdüren Stiglitz, 2003 yılında 'üniversite profesörü' unvanına layık görüldü.
Ayrıca University of Manchester bünyesindeki Dünya Yoksulluk Sınırları Kurumu (Brooks World Poverty Institute) başkanı ve Papalık Sosyal Bilimler Akademisi üyesidir. Özel yaşamında üç kez evlilik gerçekleştirdi. İlk eşi Adria Wisner ve 1978 yılında hayatını birleştirdiği ikinci eşi Jane Hannaway ile yollarını ayırdı. Deneyimli profesör, 2004 senesinde ise Columbia Üniversitesi'nin halkla ilişkiler departmanında görev yapan Anya Schiffrin ile hayatını birleştirdi. Siobhan, Michael, Julia ve Edward Stiglitz adlarında dört çocuk babası olan akademisyen, insanlığa ışık tutan çok sayıda eser kaleme aldı.
Ünlü ekonomistin kaleme aldığı başlıca kitaplar şunlardır:
- Küreselleşme Büyük Hayal Kırıklığı (2002)
- Making Globalization Work (2006)
- Stability with Growth: Macroeconomics - Liberalization - and Development (2006)
- Whither Socialism ? (1996)
- Frontiers of Development Economics: The Future in Perspective (2000)
- Principles of Macroeconomics (2002 - Carl E. Walsh ile)
- Economics (2002 - Carl E. Walsh ile)
- Peasants Versus City-Dwellers: Taxation and the Burden of Economic Development (2002 - Raaj K. Sah ile)
- Towards a New Paradigm in Monetary Economics
- 90'ların Yükselişi (2003)
- Fair Trade for All: How Trade Can Promote Development
- Economics of the Public Sector
- The Rebel Within: Joseph Stiglitz and the World Bank (2002)
- The Development Round Of Trade Negotiations In The Aftermath Of Cancun (2005)
- A Chance For The World Bank (2005)
- Readings in the Modern Theory of Economic Growth