Kimdir?
Sir Joseph John Thomson, 18 Aralık 1856'da doğan ve 30 Ağustos 1940'ta ölen Britanyalı bir fizikçidir. Elektronun keşfi, izotop kavramı ve kütle tayfölçerinin icadıyla anılır. Gazların elektriksel iletkenliği üzerine yaptığı çalışmalar ve elektronu keşfi nedeniyle 1906'da Nobel Fizik Ödülü'ne layık görülmüştür.
İlk yılları ve eğitimi
Thomson, 1856'da İngiltere'de Cheetham'da doğdu. Annesi Emma Swindells yerel olarak tekstille uğraşan bir aileden geliyordu. Babası Joseph James Thomson, İskoç büyük-büyükbabası tarafından kurulmuş bir antika kitap dükkânını işletiyordu. İki yaş küçük kardeşi Frederick Vernon Thomson'dı. İlk eğitimini küçük özel okullarda aldı ve bu okullarda bilime ilgisini gösterdi.
1870'te yalnızca 14 yaşındayken Owens Koleji'ne kabul edildi. Ailesi onu bir lokomotif üreticisi olan Sharp-Stewart & Co.'da yardımcı mühendis olarak çalıştırmayı düşünüyordu; ancak babası 1873'te öldüğü için bu plan gerçekleşmedi. 1876'da Cambridge'deki Trinity Koleji'ne geçti, 1880'de matematik lisans, 1883'te yüksek lisans diplomasını aldı.
Cambridge dönemi ve elektron
1884'te Cambridge Üniversitesi'nde kıdemli fizik profesörü oldu; öğrencilerinden biri sonradan Ernest Rutherford olacaktı. Aynı yıl, 12 Haziran 1884'te Kraliyet Derneği üyeliğine kabul edildi ve 1915-1920 arasında derneğin başkanlığını yaptı. 1890'da Sir George Edward Paget'in kızı Rose Elisabeth Paget ile evlendi; çiftin bir oğlu George Paget Thomson ve bir kızı Joan Paget Thomson oldu.
Thomson, 1897'de elektron demetlerinin özellikleri üzerine yaptığı çalışmalar sonucunda atomaltı parçacıkların, yani elektronların varlığını öne süren ilk kişi oldu. Bu parçacığın bir atomdan yaklaşık bin kat daha küçük olduğunu belirtti. Fikirlerini 30 Nisan 1897'de açıkladı. Çeşitli gazlarla yaptığı deneylerde elektronun yük-kütle oranını hesapladı; bu çalışmalardan çıkan Thomson atom modeli, elektronların artı yüklü bir madde içine gömülü olduğunu söyler ve "üzümlü kek modeli" olarak da bilinir. Bu model sonradan Rutherford atom modeliyle geçersiz kılındı.
Ayrıca 1905'te potasyumun doğal radyoaktivitesini keşfetti, 1906'da hidrojenin tek bir elektronu olduğunu gösterdi.
Ödüller ve son yılları
1906 Nobel Fizik Ödülü'nün ardından 1908'de şövalye unvanı, 1912'de Liyakat Nişanı aldı. Kraliyet Madalyası (1894), Hughes Madalyası (1902), Elliott Cresson Madalyası (1910), Copley Madalyası (1914) ve Franklin Madalyası (1922) de aldığı ödüller arasındadır. 1914'te Oxford'da atom teorisi üzerine halka açık bir ders verdi. 1918'de Trinity Koleji'nin dekanı oldu ve ölümüne kadar bu görevde kaldı.
Yedi araştırma yardımcısı ve oğlu George Paget Thomson da Nobel Fizik Ödülü kazandı; oğlu elektronların dalga benzeri özelliklerini kanıtlayarak 1937'de ödülü aldı. Thomson 30 Ağustos 1940'ta öldü ve Westminster Abbey'e, Isaac Newton'un yakınına gömüldü.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Joseph John Thomson maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.