Kimdir?
Josef Stalin, asıl adıyla Yosif Visaryonoviç Cuğaşvili, 18 Aralık 1878'de doğdu ve 5 Mart 1953'te öldü. Gürcü asıllı Sovyet devlet adamıdır ve 1922-1953 arasında Sovyetler Birliği Komünist Partisi Genel Sekreteri olarak görev yaptı. Sovyetler Birliği'ni 1924'ten ölümüne kadar proleter diktatörlük rejimiyle yönettiği belirtilir. Ülkeyi endüstriyel ve askerî bir süper güce dönüştürdü; bunu gerçekleştirirken totaliter politikalar uyguladı ve milyonlarca Sovyet vatandaşı onun rejimi altında hayatını kaybetti. Bu ölümlerin sayısı, çalışma kampları, zorunlu kolektivizasyon, kıtlık, savaşlar ve yargısız infazlar nedeniyle 3 ila 20 milyon arasında tahmin edilir.
İktidara yükselişi
Vladimir Lenin'in ölümünden sonra Komünist Parti Genel Sekreteri olarak parti içindeki etkisini artırdı ve 1927'de Sovyetler Birliği'nin lideri konumuna geldi. Kolektif bir liderliğin parçası olarak yönetmesine rağmen yönetim kadroları arasındaki nüfuzu nedeniyle diktatör olarak algılandı. Marksizmin Leninist yorumuna bağlı bir komünist olan Stalin, bu fikirleri Marksizm-Leninizm olarak resmîleştirdi; kendi politikaları sonradan Stalinizm olarak adlandırılmaya çalışılsa da bu tanıma kendisi karşı çıktı. Ekim Devrimi'ni planlayan ve başarıya ulaştıran liderler arasında yer aldı, Rus İç Savaşı'nda cephe komutanlığı yaptı.
Savaş ve sonrası
Stalin hükûmeti Komünist Enternasyonal aracılığıyla Marksizm-Leninizm'i yurt dışına taşıdı ve 1930'larda, özellikle İspanya İç Savaşı'nda, Avrupa'da anti-faşist hareketleri destekledi. 1939'da Nazi Almanyası ile Sovyetlerin Polonya'yı işgaliyle sonuçlanan bir saldırmazlık paktı imzaladı. Nazi Almanyası bu anlaşmayı 1941'de Sovyetler Birliği'ni işgal ederek bozdu. İlk gerilemelere rağmen Kızıl Ordu saldırıyı püskürttü ve 1945'te Berlin'i ele geçirerek Avrupa'da savaşı sona erdirdi. Sovyetler savaş sırasında işgal ettikleri Baltık ülkelerinde yeni sosyalist devletler ilan etti, Orta ve Doğu Avrupa, Çin ve Kuzey Kore'de Sovyet yanlısı hükûmetlerin kurulmasına yardımcı oldu. Sovyetler Birliği ile ABD savaştan küresel süper güçler olarak çıktı; Stalin savaş sonrası yeniden yapılanmayla ülkeyi yönetti ve 1949'da bir nükleer silah geliştirildi. Bu yıllarda ülke bir kıtlık ve Yahudi doktorlara yönelik anti-semitik bir kampanya yaşadı.
Mirası
1953'teki ölümünden sonra yerine gelen Nikita Kruşçev, Stalin'in politika ve uygulamalarına karşı çıktı ve Sovyet toplumunda de-Stalinizasyonu başlattı. Stalin, 20. yüzyılın en önemli figürlerinden biri sayılır. Onu işçi sınıfının şampiyonu olarak gören uluslararası Marksist-Leninist hareket içinde yaygın bir kişilik kültü oluştu; 1930'ların ekonomik kalkınması ve İkinci Dünya Savaşı'ndaki zafer nedeniyle Rusya ve Gürcistan'da popülerliğini korudu. Rusya'da yapılan bir ankette 20. yüzyılın en başarılı üçüncü lideri seçildi. Öte yandan totaliter hükûmeti, kitlesel baskı, etnik temizlik, sürgünler, yüz binlerce infaz ve milyonlarca insanın ölümüne yol açan kıtlıklar nedeniyle geniş bir kesim tarafından suçlandı.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Josef Stalin maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.