Adolf Hitler (20 Nisan 1889 – 30 Nisan 1945), Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi'nin lideri ve Nazi Almanyası'nın diktatörü olan Avusturya doğumlu Alman politikacıdır. 1933'te partisinin Weimar Cumhuriyeti'nde iktidara gelmesiyle Almanya şansölyesi oldu; 1934'te Führer und Reichskanzler unvanını aldı. Onun liderliğinde Almanya'nın 1 Eylül 1939'da Polonya'yı işgal etmesi İkinci Dünya Savaşı'nı başlattı. Saldırgan dış politikası, Avrupa'da savaşın patlak vermesinin ana nedeni sayılır. Yahudi karşıtı politikaları ve ırkçı ideolojisi, aşağı ırk saydığı, 5,5 milyonu Yahudi olan milyonlarca insanın ölümüne yol açtı.
Siyasi Yükselişi
Siyasi yaşamı 1919'da Alman İşçi Partisi'ne (DAP) üye olmasıyla başladı. Parti 1920'de Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi'ne (NSDAP) dönüştü ve Hitler 1921'de parti başkanlığına yükseldi. 1925'ten 1932'ye kadar vatansız statüde olması şansölye seçilmesinin önündeki engeldi; bu engel, Berlin'deki Brunswick temsilciliğine atanarak devlet memuru statüsü kazanmasıyla ve Alman vatandaşlığına geçmesiyle kaldırıldı. 1933'te yeni koalisyon hükûmetinin başkanlığına atanarak Şansölye (Reichskanzler) oldu. 1934'te Cumhurbaşkanı makamını devraldı, Führer adında bir devlet başkanlığı makamı yarattı ve devlet ile hükûmet başkanlıklarını birlikte yürüttü.
İdeolojisi ve Rejimi
Hitler, Almanya'da Birinci Dünya Savaşı sonrasında yaşanan Büyük Buhran'dan güç kazandı. Propaganda ve etkileyici bir dille alt ve orta tabakanın ekonomik istemlerine umut veriyordu. İdeolojisi ırkçı milliyetçilik, Nazilerce yeniden tanımlanan "sosyalizm", antisemitizm ve anti-komünizm içeriyordu. Ekonominin yeniden kurulmasını, yeniden silahlandırılmış bir ordu ve totaliter, faşist bir rejimi öngördü. Alman "yaşam alanı"nı (Lebensraum) genişletmek amacıyla Polonya'ya saldırdı. Yıldırım savaşı (Blitzkrieg) taktikleri ve Mihver Devletleri ittifakıyla Avrupa'nın büyük bölümünü, Asya ve Afrika'nın bir bölümünü işgal etti. Savaş boyunca askerî operasyonlarla yakından ilgilendi ve Holokost'un sürdürülmesinin merkezinde yer aldı.
Sonu
ABD'nin Müttefikler tarafında savaşa katılması ve Kızıl Ordu'nun ilerlemesiyle Alman ordusu gerilemeye başladı. Sovyet güçlerinin 23 Nisan 1945'te Berlin'e girmesiyle Almanya'nın yenilgisi kesinleşti. Hitler, 30 Nisan 1945'te işgal altındaki Berlin'de eşi Eva Braun ile yer altı sığınağında (Führerbunker) intihar etti. Cesedi, vasiyeti üzerine takipçileri tarafından yakıldı. Alfred Jodl'ın 7 Mayıs 1945'te imzaladığı ve ertesi gün yürürlüğe giren teslim belgesiyle Büyük Alman İmparatorluğu sona erdi.
Ailesi ve Soyu
Babası Alois Hitler (1837-1903), Maria Anna Schicklgruber'in gayri meşru çocuğuydu; vaftiz kaydında babasının adı yoktu ve Alois başlangıçta annesinin soyadı olan Schicklgruber'i taşıdı. 1842'de Johann Georg Hiedler, Alois'in annesiyle evlendi. 1876'da Alois'in vaftiz kaydı, Johann Georg Hiedler'i baba olarak gösterecek şekilde değiştirildi ve Alois "Hitler" soyadını aldı. Nazi yetkilisi Hans Frank, Alois'in babasının Graz'daki Yahudi bir ailenin oğlu olduğunu öne sürdü; ancak o dönemde Graz'da Frankenberger soyadına sahip biri bulunmadığı belirtilir.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Adolf Hitler maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.