Tayfur Sökmen, 1892 yılında Hatay'da dünyaya geldi. Asıl soyadı Mursaloğlu olan Sökmen, Kırıkhan Rüştiyesi'ni tamamladıktan sonra özel eğitim aldı. Birinci Dünya Savaşı boyunca istihbarat görevlerinde çalışarak siyasi yaşamına erken bir adım attı. Milletler Cemiyeti'nin 19 Mayıs 1937'de onayladığı anayasa temelinde kurulan Hatay Cumhuriyeti'nin başına geçerek tarihte bu makamı işgal eden tek cumhurbaşkanı oldu.
Direniş Yılları ve Sürgün Dönemi
Fransız mandası altındaki İskenderun sancağında işgale karşı örgütlenen direniş hareketinin öncü isimlerinden biri olan Sökmen, 20 Ekim 1921'de TBMM Hükümeti ile Fransa arasında imzalanan Ankara Antlaşması'nın ardından sancağın Fransız mandası yönetimindeki Suriye'ye bağlandığını gördü. Fransız yönetiminin Arap ve Hristiyan nüfusu kayıran politikaları yeni bir direniş dalgasını beraberinde getirince Tayfur Bey, gıyabında ölüm cezasına çarptırıldı ve Adana'ya kaçmak zorunda kaldı.
1924-1926 yılları arasında Viyana'da kalan Sökmen, Türk Hariciye Vekaleti'nin diplomatik girişimleri sayesinde İskenderun sancağına giriş izni elde etti; ancak baskılar dinmeyince 1927'den itibaren Gaziantep, Adana ve İstanbul'da yaşamını sürdürdü. Bu zorlu sürgün yılları onun siyasi kararlılığını kırmadı.
Hatay Cumhuriyeti'nin Kuruluşu
1935'te Antalya bağımsız milletvekili seçilerek TBMM'ye giren Sökmen, uluslararası arenanın hareketlendiği bir döneme yetişti. 1936'da Fransa'nın Suriye ve Lübnan'a bağımsızlık tanıması üzerine Mustafa Kemal Atatürk, İskenderun sancağı için yoğun diplomatik temas başlattı. Ocak 1937'de sancak, Suriye'ye dışişleri bakımından bağlı ama kendi anayasasıyla yönetilen yarı özerk bir statü kazandı; adı da resmi olarak Hatay olarak değiştirildi.
Türkiye'nin verdiği nota doğrultusunda Fransa, sorunu Milletler Cemiyeti'ne taşıdı. Uzun müzakereler ve uluslararası baskıların şekillendirdiği süreç, Türk ile Fransız temsilcilerin ortak denetiminde Hatay Cumhuriyeti'nin ilanıyla noktalandı. Cumhurbaşkanlığına Tayfur Sökmen seçildi. Bu devlet, 29 Haziran 1939'da Millet Meclisi kararıyla Türkiye Cumhuriyeti'ne katılarak tarih sahnesinden çekildi.
Sonraki Siyasi Yaşamı ve Mirası
Cumhurbaşkanlığı görevi sona eren Sökmen, Türk siyasetinden el çekmedi. 1950'ye dek Antalya, 1950-1954 arasında Hatay milletvekili sıfatıyla TBMM'de bulundu. 1969'da kontenjan senatörü olarak Cumhuriyet Senatosu'na girdi; 1975'te etkin siyasi yaşamdan ayrıldı. Babasının adı Mustafa Şevki'dir. Evli olan Sökmen'in altı çocuğu vardı; oğlu Murat Sökmenoğlu (1945-2014) ilerleyen yıllarda TBMM Başkanvekilliği görevinde yer aldı.
Hatay davasını bizzat kaleme alan Sökmen, Hatay'ın Kurtuluşu İçin Harcanan Çabalar (1978) adlı kitabında dönemin diplomatik serüvenini belgelerle aktardı. 3 Mart 1980'de İstanbul'da 88 yaşında hayatını kaybeden Tayfur Sökmen, Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.