Çocukluğu ve çalışma yılları
José de Sousa Saramago, 16 Kasım 1922'de Portekiz'in Lizbon kentinin kuzeyindeki küçük bir köy olan Azinhaga'da (Ribatejo) doğdu. Yoksul bir köylü ailenin oğlu olarak büyüdü. Ailesiyle birlikte taşındığı Lizbon'da öğrenim gördü; öğrenimi sırasında kırsal kesimde çalıştı. Ekonomik sorunlar nedeniyle okulu bıraktı ve makinistlik eğitimi aldı. Teknik ressamlıktan redaktörlüğe, editörlüğe ve çevirmenliğe kadar çok çeşitli işlerde çalıştı. Bir yayınevinin yayın hazırlığı ve üretim departmanında görev yaptı, Diario ve Lisboa gazetelerinde kültür editörü olarak çalıştı, siyasi yorumlar yazdı ve Portekiz Yazarlar Birliği'nin yönetim kurulunda yer aldı. 1976'dan sonra kendini tümüyle kitaplarına verdi.
Yazarlığı
İlk romanı Günah Ülkesi (Terra do Pecado) 1947'de yayımlandı. Sonraki yıllarda Ressamın El Kitabı (1977), Umut Tarlaları (1980), Baltasar ve Blimunda (1982), Ricardo Reis'in Öldüğü Yıl (1984), Yitik Adanın Öyküsü (1986), Lizbon Kuşatmasının Tarihi (1989) ve İsa'ya Göre İncil (1991) gibi romanlar yazdı. 1995'te yazdığı Körlük ile geniş kitlelere ulaştı ve büyük başarı yakaladı. Bunu Bütün İsimler (1997), Mağara (2000), Kopyalanmış Adam (2002), Görmek (2004), Ölüm Bir Varmış Bir Yokmuş (2005), Küçük Anılar, Filin Yolculuğu (2008-2009) ve Kabil izledi. Romanlarının yanı sıra denemeler, iki şiir kitabı, günlükler (Cadernos de Lanzarote, 1994-1998) ve oyunlar da yazdı; oyunları arasında Gece (1979) ve Francisco de Assis'in İkinci Yaşamı (1987) vardır. 1998'de Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazandı; Stockholm konuşmaları da yayımlandı. Türkçedeki çevirileri arasında Körlük (Can Yayınları, 1999), Bütün İsimler (1999) ve Mağara (2005) bulunur. Denemeleri arasında Deste mundo e do outro (1971), Viagem a Portugal (1981) ve Folhas políticas (1999) sayılabilir.
Üslubu ve yaşamı
Anlatım biçimi dikkat çekicidir ve öğüt niteliği taşır. Diyalogları düz yazı içinde yazar ve noktalama işareti olarak yalnızca nokta ve virgül kullanır. Anlatım dili muzip, sade ve akıcıdır; bunlar okuyucuyu yazara bağlayan etkenler arasındadır. 1993'te Kanarya Adaları'ndaki Lanzarote adasına yerleşti ve Pilar del Rio ile evlendi. Ateistti. 1969'da üye olduğu Portekiz Komünist Partisi'nden ömrünün sonuna kadar ayrılmadı. 18 Haziran 2010'da 87 yaşında öldü.
Benzer kişiler
- Cengiz Aytmatov (Yazar)
- Teodor Kasap (Yazar)
- Vâlâ Nureddin (Yazar)
- Zülâl Kalkandelen (Yazar)
- Dostoyevski (Yazar)
- Jorge Luis Borges (Yazar)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Jose Saramago maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
