Kimdir?
Karl Marx, 5 Mayıs 1818'de Trier'de doğdu, 14 Mart 1883'te Londra'da öldü. 19. yüzyılda yaşamış Alman filozof, politik ekonomist ve bilimsel sosyalizmin kurucusudur. Bir süre gazetecilik de yaptı. Ekonomi alanındaki çalışmaları, emeği ve emek-sermaye ilişkisini kavramanın büyük bölümüne temel oldu. Sosyoloji ve sosyal bilimlerin başlangıcında anılan isimlerdendir. En bilinen eserleri Komünist Manifesto (1848) ve Kapital'dir (1867-1894). Hakkında en fazla eser yazılan kişiler arasında ilk sıralarda yer alır.
Çocukluğu ve eğitimi
Prusya'nın Aşağı Ren bölgesindeki Trier'de, orta düzeyde zengin bir ailede, Heinrich Marx ile Henrietta Pressburg'un dokuz çocuğunun üçüncüsü olarak doğdu. Babası avukattı ve ailenin birkaç Moselle bağına sahip olması sayesinde görece refah içinde, orta sınıf bir yaşam sürdü. Ekim 1836'da hukuk fakültesine yazılmak için Berlin'e gitti. Hukuk okumasına rağmen felsefeye hayrandı; "felsefe olmaksızın hiçbir şeyin tamamlanamayacağı" görüşünü savunduğu için iki disiplini birleştirmenin yolunu aradı. Bonn ve Berlin üniversitelerinde okudu ve yeni ölmüş filozof G. W. F. Hegel'in düşüncelerine ilgi duydu. Hegel'in düşüncelerini tartışan Doktor Kulübü'ne katıldı ve 1837'de Genç Hegelciler olarak bilinen radikal düşünür grubuyla tanıştı. Bu grup Ludwig Feuerbach ve Bruno Bauer'in çevresinde toplanmıştı; Genç Hegelciler, Hegel'in diyalektik yöntemini sol bir perspektiften toplumu, siyaseti ve dini eleştirmek için geliştirdi. Babası Mayıs 1838'de öldü; bu, ailenin gelirinde ciddi bir kayıp anlamına geliyordu. 1840'ta Bruno Bauer ile Hegel'in Din Felsefesi'ni düzenlemeye başladı.
Gazetecilik ve sürgün
Köln'de radikal bir gazetede yazmaya ve tarihsel materyalizm üzerinde çalışmaya başladı. 1843'te ömür boyu dostu ve çalışma arkadaşı olacak Friedrich Engels ile tanıştığı Paris'e taşındı ve orada diğer radikal gazetelerde yazdı. 1849'da sürgüne gönderildi ve ailesiyle birlikte teorilerini yazıp olgunlaştıracağı Londra'ya yerleşti. Bu süreçte sosyalizm mücadelesinde yer aldı ve Birinci Enternasyonal'de önemli bir figür oldu.
Düşüncesi
Marx'ın toplum, ekonomi ve siyaset hakkındaki teorileri, bütün olarak Marksizm, insan toplumlarının ve tarihin sınıf savaşımıyla ilerlediğini ileri sürer; bu savaşım, üretimi denetleyen yönetici sınıf ile emeği sağlayan mülksüz emekçi sınıf arasındaki çatışmadır. Ona göre devletler yönetici sınıf tarafından yönetilir ve ortak çıkar adına hareket ediyormuş gibi yapsa da yönetici sınıfın çıkarlarına hizmet eder. Kapitalizmin de önceki sosyoekonomik sistemler gibi kendi yıkımına yol açacak iç gerilimler ürettiğini ve yerini sosyalizmin alacağını öngördü. Burjuvazi ile proletarya arasındaki sınıf çelişkilerinin işçi sınıfının siyasi zaferiyle sonuçlanacağını ve özgür üreticiler birliğince yönetilen sınıfsız bir toplum olan komünizmin ortaya çıkacağını savundu. Emekçi sınıfın kapitalizmi yıkmak için düzenli bir devrim hareketi yürütmesi gerektiğini düşündü. Dünya çapında birçok entelektüel, işçi sendikası ve siyasi parti onun çalışmalarından farklı biçimlerde etkilenmiştir.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Karl Marx maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.