Kimdir
Karl Dönitz, 16 Eylül 1891'de doğdu ve 24 Aralık 1980'de öldü. Adolf Hitler'in intiharı sonrasında Mayıs 1945'te Nazi Almanyası'nın devlet başkanı olarak göreve gelen ve Flensburg Hükûmeti'nin dağılmasına kadar bu pozisyonda kalan Alman büyük amiraldir. 1943'ten itibaren Deniz Kuvvetleri Başkomutanı olarak İkinci Dünya Savaşı denizcilik tarihinde önemli rol oynadı.
Birinci Dünya Savaşı yılları
1910'da Kaiserliche Marine'e (Alman Donanması) subay olarak katıldı. 4 Nisan 1911'de deniz öğrencisi (Seekadett), 15 Nisan 1911'de deniz harp okulu öğrencisi (Fähnrich zur See) oldu; 27 Eylül 1913'te teğmenliğe (Leutnant zur See) atandı. Birinci Dünya Savaşı başladığında Akdeniz'de hafif kruvazör SMS Breslau'da görev yaptı. Ağustos 1914'te Akdeniz'de İngiliz donanmasından kaçarak Osmanlı Devleti'ne sığınan Breslau ile SMS Goeben, Osmanlı Donanması'na satıldı ve gemilere Midilli ile Yavuz Sultan Selim adları verildi. 1916'da denizaltı kuvvetlerine geçti. 22 Mart 1916'da deniz üsteğmenliğine (Oberleutnant zur See) terfi etti. Midilli'nin onarımı sırasında geçici olarak Çanakkale'de havaalanı komutanı olarak görevlendirildi, Ekim 1916'da denizaltı kuvvetlerine transferini istedi. U-39'da nöbetçi subay, Şubat 1918'den itibaren UC-25 denizaltısının komutanı, 5 Eylül 1918'de de Akdeniz'de faaliyet gösteren UB-68'in komutanı oldu. 4 Ekim 1918'de komutanı olduğu denizaltı Akdeniz'de bir harekât sırasında ağır hasar görünce yüzeye çıkıp mürettebatıyla birlikte bir İngiliz kruvazörüne teslim oldu. Malta'da esir kaldığı sürede iyi bir denizaltının özelliklerini ve onu etkili kılacak taktikleri planladı. Denizaltıların bağımsız hareket etmek yerine gruplar hâlinde operasyon yapması yönündeki "Rudeltaktik" (sürü taktiği) fikrinin bu deneyimden doğduğu belirtilir.
Savaşlar arası dönem
Savaş 1918'de bitti, ancak Dönitz Temmuz 1919'da tahliye olana kadar Sheffield yakınlarındaki bir İngiliz kampında savaş esiri olarak kaldı. 1920'de Almanya'ya döndü ve Weimar Cumhuriyeti'nin Silahlı Kuvvetleri'nin (Reichswehr) deniz kolundaki kariyerini sürdürdü.
İkinci Dünya Savaşı
Savaşın başında Kriegsmarine'in denizaltı birimlerinin başkomutanı (BdU) olarak görev yaptı. Ocak 1943'te büyük amiral rütbesine yükseldi ve Erich Raeder'in yerine donanma başkomutanı oldu. Atlantik Savaşı'nda Müttefik deniz kuvvetlerinin baş düşmanı konumundaydı. 1939-1943 arasında U-botlar etkili mücadele verdi, ancak Mayıs 1943'ten sonra inisiyatifi kaybetti. Dönitz, diğer Wehrmacht birimlerinin üzerindeki baskıyı hafifletmek için 1945'e kadar denizaltıları savaşa sürmeyi sürdürdü. Savaş boyunca 648 U-bot kaybedildi; bunların 429'unda hiç kurtulan olmadı. 40.000 denizaltı personelinden yaklaşık 30.000'i hayatını kaybetti.
Devlet başkanlığı ve yargılanma
30 Nisan 1945'te Hitler'in vasiyeti uyarınca Joseph Goebbels ile birlikte Flensburg Hükûmeti'nin lideri oldu. 7 Mayıs 1945'te Almanya'nın kayıtsız şartsız teslimiyetini imzalayarak Avrupa'da İkinci Dünya Savaşı'nı resmen sona erdirdi. 23 Mayıs'ta Müttefikler tarafından hükûmeti feshedilene kadar "Almanya Cumhurbaşkanı" ve Silahlı Kuvvetler Başkomutanı unvanlarını taşıdı. Kendi itirafıyla sadık bir Nazi ve Hitler destekçisiydi. Savaş sonrasında Nürnberg Mahkemeleri'nde üç suçlamayla yargılandı: barışa karşı suç, savaş suçu ve insanlığa karşı suçlara komplo kurmak; saldırı savaşları planlamak ve yürütmek; savaş yasalarını ihlal etmek. İnsanlığa karşı suçlardan beraat etti, ancak barışa ve savaş yasalarına karşı suçlardan suçlu bulunarak 10 yıl hapis cezasına çarptırıldı. 1956'da serbest bırakıldı ve Hamburg yakınlarındaki bir köyde 1980'deki ölümüne kadar yaşadı.
Benzer kişiler
- Kral Hüseyin (Devlet Başkanı)
- Boris Yeltsin (Devlet Başkanı)
- Theodore Roosevelt (Devlet Başkanı)
- Aleksandr Lukaşenko (Devlet Başkanı)
- Amiral Nelson (Deniz Subayı)
- Isoroku Yamamoto (Deniz Subayı)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Karl Dönitz maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.