Yaşamı
Joseph Wilson Swan, 31 Ekim 1828'de Newcastle yakınlarındaki Sunderland'da doğdu. Ailesinin maddi durumu bozulunca on dört yaşında okuldan ayrıldı ve birkaç yıl eczacı çıraklığı yaptı. Ardından Newcastle'da fotoğraf levhaları üreten bir firmada çalışmaya başladı. Sonradan ortak olduğu bu firmada fotoğraf levhalarına ilişkin birçok buluşun patentini aldı ve giderek başarılı bir iş adamı oldu. 1894'te Londra'daki Royal Society üyeliğine seçildi, 1904'te kendisine Sir unvanı verildi. 27 Mayıs 1914'te Londra'nın güneyindeki Warlingham'da öldü.
Fotoğrafçılıktaki buluşları
Swan'ın fotoğrafçılık alanındaki en önemli buluşları üç başlıkta toplanır. 1856'da, fotoğraf levhalarına ışığa duyarlı maddeyi sıvamak için kullanılan ve nitroselülozun alkol-eter karışımındaki çözeltisi olan kolodyumun elde edilme yöntemini geliştirdi. 1871'de gümüş bromürlü fotoğraf kâğıdını buldu. 1872'de de o zamana kadar kullanılan yaş fotoğraf levhasının yerine kuru fotoğraf levhasını geliştirdi; bu buluş bugünkü fotoğraf filmine ulaşılmasında önemli bir adım oldu.
Karbon filamanlı ampul
Asıl ününü karbon filamanlı elektrik ampulüne borçludur. 1848'de kömürleştirilmiş kâğıttan yaptığı ilk filamanı havası boşaltılmış cam tüpün içine yerleştirerek deneylerine başladı. Yüksek vakum tekniği ampulün içinde tam bir boşluk sağlayacak düzeyde değildi ve elektrik kaynağı olarak yalnızca pil tipindeki üreteçler biliniyordu; bu nedenle çalışmalarına uzun süre ara verdi. 1870'lerde vakum pompalarındaki gelişmeler ve elektrik üreticisi olarak dinamonun ortaya çıkması, deneylerine yeniden dönmesini sağladı. Geliştirdiği karbon filamanlı ampulü 18 Aralık 1878'de Newcastle Kimya Derneği'nde sergiledi.
Edison ile ilişkisi ve yapay elyaf
Platin filamanla deneyler yürüten Thomas Edison, Swan'ın ampulü sergilemesinden karbon filamana geçti ve elektrik direnci yüksek, daha kullanışlı bir ampul geliştirdi. İngiltere mahkemelerinde Edison ile Swan arasında patent anlaşmazlığı sürerken iki mucit anlaştı ve 1883'te Edison-Swan Limited, yani Ediswan şirketini kurarak birlikte çalışmaya başladı. Ediswan adı, Edison-Swan Limited şirketinin kısaltmasıdır; bu anlaşma iki mucidin patent mücadelesini ortak bir girişime dönüştürdü. Aynı yıl Swan, nitroselülozu asetik asitte eritip ince deliklerden geçirdikten sonra kimyasal yollarla selüloza dönüştürerek filaman yapma yöntemini buldu. Bu yöntem, yapay elyafın, özellikle viskoz yapay ipeğin üretimi için başlangıç adımı oldu.
Benzer kişiler
- Denis Papin (Fizikçi)
- Dmitriy Mendeleyev (Kimyager)
- Alessandro Volta (Fizikçi)
- Alfred Bernhard Nobel (Kimyager)
- Amedeo Avogadro (Fizikçi)
- Blaise Pascal (Fizikçi)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Joseph Wilson Swan maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.