.jpg?width=640)
Cevher Musayeviç Dudayev, 15 Şubat 1944'te doğmuş, 21 Nisan 1996'da ölmüş, Sovyet Hava Kuvvetleri'nde general olan Çeçen liderdir. 1991'den 1996'daki ölümüne kadar Kuzey Kafkasya'da ayrılıkçı bir bölge olan Çeçen İçkerya Cumhuriyeti'nin cumhurbaşkanlığını yaptı.
Çocukluğu
15 Şubat 1944'te Çeçenistan'ın Yelhoroy Köyü'nde, Musa ve Rabia Dudayev çiftinin 13. çocuğu olarak dünyaya geldi. 27 Şubat 1944'te henüz kundaktayken Kazakistan'a gönderildi ve 1957'deki geri dönüşüne kadar Çimkent şehrinde yaşadı.
Askerî kariyeri
Orta öğrenimini Sibirya'da tamamladı ve Tambov Hava Harp Okulu'na girdi. 1966'da Uzun Mesafe Uçak Pilotluğu ve Mühendisliği Okulu'nu, ardından Gagarin Hava Harp Akademisi'ni bitirerek birinci sınıf pilot ve mühendis unvanını kazandı. Sovyet hükûmeti tarafından kendisine 12 madalya verildi ve tümgeneralliğe terfi etti. Stratejik Hava Kuvvetleri'nde tümen komutanı olarak atanan ilk Müslüman oldu.
1989'da Estonya'da stratejik hava kuvvetleri filoları komutanı olarak görev yaparken, Baltık ülkelerinde başlayan bağımsızlık hareketlerinin kuvvet kullanılarak bastırılması için Moskova'dan emir aldı; ancak bu emri yerine getirmedi. Bu itaatsizlik nedeniyle Moskova onu birliğiyle birlikte cezalandırma amacıyla Grozni'ye sürdü. Dudayev, Mayıs 1990'da ordudaki görevinden istifa etti.
Siyasi kariyeri
Kasım 1990'da toplanan Çeçen Halkı Milli Kongresi'ne davet edildi ve sonradan Çeçen Milli Kongresi adını alan bu halk meclisinin icra heyeti başkanlığına seçildi. 19-21 Ağustos 1991'deki Gorbaçov'a karşı başarısız darbe girişimi sırasında darbecilerin karşısında yer aldı. Ardından darbecilerle işbirliği yapan Çeçen-İnguş Cumhuriyeti hükûmetini düşürmek için başlatılan halk hareketinin başına geçti. 27 Ekim 1991'deki seçimlerde yüzde 85 oy alarak Çeçenistan cumhurbaşkanı seçildi.
Savaş ve ölümü
Rusya'nın 11 Aralık 1994'te Çeçenistan'a karşı askerî harekât başlatmasının ardından Dudayev cihat ilan etti; liderliğindeki Çeçen halkı yaklaşık iki yıl sürecek çatışmalara başladı. 21 Nisan 1996'da bir Rus senatörle telefonda görüşürken telefon sinyalinden konumu tespit edildi ve lazer güdümlü bir savaş uçağı füzesiyle öldürüldü. Ölümünün ardından Rus asıllı eşi Alla Dudayeva, onun mücadelesini anlatan Milyon Birinci adlı kitabı yazdı; kitap Türkçeye de çevrildi. Adını, Dudayev'in Reuters'e verdiği röportajdaki "Çeçenlerin bir milyon generali var, ben milyon birinciyim" sözünden alır.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Cahar Dudayev maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.