İlham Aliyev Kimdir?

İlham Aliyev, modern Azerbaycan'ın siyasi ve ekonomik çehresini şekillendiren en önemli liderlerden biri olarak ülkesinin dördüncü cumhurbaşkanı sıfatıyla görev yapmaktadır. 24 Aralık 1961 tarihinde başkent Bakü'de dünyaya gözlerini açan Aliyev, annesi Zarife Aliyeva ve babası Haydar Aliyev'in himayesinde yetişerek erken yaşlardan itibaren güçlü bir entelektüel birikim edinmiştir. Bakü'de tamamladığı ilk ve orta öğreniminin ardından, uluslararası ilişkiler alanında Moskova'da gördüğü yükseköğrenimle diplomatik vizyonunu geliştirmiştir. Hem akademik dünyada edindiği teorik altyapı hem de iş dünyasındaki pratik deneyimleri sayesinde, babasından devraldığı liderlik bayraşını kararlı adımlarla ileriye taşımştır. Günümüde cumhurbaşkanlığı makamındaki aktif çalışmalarıyla Güney Kafkasya'nın jeopolitik dengelerinde belirleyici bir rol oynamaya devam etmektedir.

Gençlik Yılları ve Akademik Gelişimi

Bakü sokaklarında büyüyen İlham Aliyev, 1967 ile 1977 yılları arasında bu şehirde ilk, orta ve lise eğitimini başarıyla tamamladı. Eğitim hayatındaki başarısı belirleyici oldu. Bu başarı onu dönemin en prestijli eğitim kurumlarından biri olan Moskova Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Fakültesi'ne taşıdı. 1977 yılında kapısından girdiği bu köklü fakülteden 1982 senesinde mezuniyet derecesini aldı. Mezuniyetten sonra da durmak bilmedi. Akademik dünyaya duyduğu ilgi doğrultusunda eğitimine aynı üniversitede devam etme kararı alarak asistanlık görevine başladı. Master tezini 1985 yılında başarıyla savunarak lisansüstü derecesini kazandı. Çalşmaları tarih ve uluslararası ilişkiler üzerineydi. Bu tarihten itibaren 1990 yılına kadar aynı kurumda öğretim görevlisi olarak çalştı. 1991 yılında rotasını ticarete çevirdi. Ardından, 1994 yılına kadar Moskova ve İstanbul merkezli çeşitli ticari faaliyetlerde bulunarak iş dünyasının dinamiklerini yakından gözlemledi.

Siyasette Yükseliş ve Stratejik Görevler

İlham Aliyev'in ülkesine dönüşü ve devlet kademelerindeki aktif hizmetleri, Mayıs 1994'te Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Petrol Şirketi'nin (SOCAR) başkan yardımcılığı görevini üstlenmesiyle yeni bir ivme kazandı. Bu görev yaklaşık dokuz yıl sürdü. Bu süreç, Azerbaycan'ın bağımsızlık sonrası enerji stratejilerinin şekillenmesinde önemli bir dönüm noktası oldu. Enerji seçtöründeki başarısını halkın iradesiyle taçlandırmak isteyen siyasetçi, 1995 ve 2000 yıllarında yapılan genel seçimlerin ardından milletvekili sıfatıyla Milli Meclis'e girdi. Mecliste aktif yasama çalşmaları yürüttü.

Siyasetin yanı sıra toplumsal kalkınmaya da büyük önem veren Aliyev, 1997 yılında itibaren Azerbaycan Milli Olimpiyat Komitesi başkanlığını üstlendi. Sporun ülke genelinde yaygınlaşması ve genç sporcuların desteklenmesi yönþndeki üstün gayretleri, Uluslararası Olimpiyat Komitesi tarafından Şeref Madalyası ile ödüllendirilmesini sağladı. Sporun gelişimine çok büyük katkılar sundu. 1999 yılında, babasının liderliğindeki Yeni Azerbaycan Partisi'nin (YAP) genel başkan yardımcılığına seçilerek partinin karar mekanizmalarında ağırlığını hissettirdi. Bu siyasi yürüyüş, 2001'de birinci yardımcılığa ve nihayetinde 2005 yılında genel başkanlığa yükselmesiyle sonuçlandı.

Uluslararası Temsil ve Hükümet Başkanlığı

Azerbaycan'ın sesini dünya arenasında duyurmayı amaçlayan İlham Aliyev, 2001-2003 yılları arasında Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi bünyesinde ülke delegasyonunun liderliğini yürüttü. Küresel diplomasideki uzlaşmacı ve aktif tutumu sayesinde Ocak 2003'te meclisin başkan yardımcılığı ve Büro üyeliği görevlerine layık görüldü. Avrupa ilkelerine her zaman sadık kaldı. Bu sadakat ona özel madalyon getirdi. Nisan 2004'te kendisine fahri üyelik diploması ve özel asamble madalyonu kazandırdı. Bu küresel başarıların ardından, 2003 yılında dönemin cumhurbaşkanı tarafından başbakanlık makamına getirildi. Parlamento tarafından 4 Ağustos 2003 tarihinde resmen onaylanan bu görevlendirme ile 4 Kasım 2003 tarihine kadar başbakanlık koltuğunda oturarak yürütmenin başı olarak görev yaptı.

Devlet Başkanlığı Dönemi ve Kişisel Yaşamı

Başbakanlık tecrübesinin ardından, 15 Ekim 2003 tarihinde düzenlenen cumhurbaşkanlığı seçimlerinde halkın büyük teveccühüyle Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı seçilen Aliyev, devletin en üst makamına tırmandı. İstikrarı sürdüren politikaları neticesinde 15 Ekim 2008 seçimlerinde oylardan yüzde 85'inden fazlasını alarak güven tazeledi. Halkın desteği her dönem çok yüksekti. 24 Ekim 2008'de resmi olarak ikinci dönemine başladı. Liderliğini pekiştiren Aliyev, 10 Ekim 2013 seçimlerinde yüzde 84.54, 11 Nisan 2018 seçimlerinde ise yüzde 86.09 gibi ezici oy oranlarıyla sırasıyla üçüncü ve dördüncü kez bu göreve seçilerek halkın güçlü desteğini arkasına aldı.

Özel hayatında da dengeli bir portre çizen İlham Aliyev, 1983 yılında Mehriban Aliyeva ile hayatını birleştirmiştir. Aile bağlarına büyük önem veren liderin bu evlilikten dünyaya gelen üç evladı bulunmaktadır:

• Leyla Aliyeva
• Arzu Aliyeva
• Heyder Aliyev

Geniş bir entelektüel yelpazeye sahip olan cumhurbaşkanı, ana dilinin yanı sıra dünya diplomasisinde geçerliliği yüksek olan şu yabancı dillere çok iyi derecede hakimdir:

• Rusça
• İngilizce
• Türkçe
• Fransızca

Liderin çok yönlü kişiliği, yürüttüğü devlet politikalarına da yansımakta ve ülkesinin küresel entegrasyonuna doğrudan katkı sunmaktadır.