Türkiye'de cazın yaygınlaşmasında ve Türkçe popun doğuşunda rol oynayan piyanist Bozkurt İlham Gençer, 30 Ağustos 1925'te İstanbul Bakırköy'de doğdu. Annesinin desteğiyle küçük yaşta piyanoya başlayan sanatçı, 24 Mayıs 2023'te Muğla'da vefat edene dek uzun bir ömür sürdü. Kendi çabasıyla doğaçlama tekniğini geliştirip ülkenin ilk piyanist şantörlerinden biri olmayı başardı. Aynı zamanda, Türkçe sözlü popu başlatan isim olarak da tarihe geçti.
Müzikle Tanışma ve İlk Sahne Yılları
Müzik hayatına evlerindeki konsol piyanoyu çalarak başlayan Gençer, ilk derslerini annesinden aldı. Başka bir müzik eğitimi bulunmayan sanatçı, nota bilmediğini ve tamamen doğaçlama çaldığını belirtmiştir. İlk bestesi 'İlham Vals'i henüz beş yaşındayken besteledi. Aynı dönemde Saray Sineması bünyesinde ilk konserini verdi.
Müzisyen, 1938 yılında 16 yaşındayken Atatürk'ün cenaze törenindeki kargaşada tören atlarının altında kaldı. Başından yaralanarak Teşvikiye Sağlık Yurdu'nda üç buçuk ay boyunca yattı. 1943 yılında Beyoğlu Erkek Lisesi'nden mezun oldu. Halk Evleri bünyesinde amatörce sürdürdüğü müzikal çalışmalarına, 1944'ten itibaren profesyonel olarak devam etti.
Dönemin ilk yerli caz grubunu kurarak piyanoya geçti. Grupta trompette Badi Kemal, klarnette Mehmet Akter, vokalde ise Türkan Pasiner vardı. Sanatçı, 1949'da üç kişiden oluşan farklı bir müzik grubu daha oluşturdu. İstanbul Radyosu bünyesinde 1949'dan 1963 yılına kadar radyo programları hazırladı. Televizyonun olmadığı o yıllarda, radyo müzik dünyasını yönlendiriyordu.
Müzik dünyasına Berkant gibi henüz tanınmayan isimleri radyo aracılığıyla ilk kez tanıttı. 1950'lerin başında ünlü Amerikalı şarkıcı Eartha Kitt ile yolları kesişti. Sanatçı, Kitt'e geleneksel 'Kâtibim' şarkısını öğretti. Kitt, 1953'te bu şarkıyı caz tarzında İngilizce sözlerle okudu ve parça dünya çapında ünlendi. Gençer, 1953 yılında Sabancı ve Koç ailelerinin de katıldığı prestijli bir müzayededen otuz bin lira vererek satın aldığı Steinway konser piyanosunun o günkü değeriyle üç yalı alınabildiğini ifade etmiştir.
Çatı Kulübü ve Keşfedilen Yıldızlar
Şişli'deki Site Sineması binasında 1960 yılında kendisine ait Çatı Kulübü'nü açtı. Özel bir konservatuvar niteliği taşıyan bu kulüp, birçok yeni yeteneğin üslubunu bulmasını sağladı. Kendi kulübünde sahneye çıkardığı ve müzik dünyasına kazandırdığı isimler oldukça genişti:
- Eski eşi ve Türk cazının güçlü sesi Ayten Alpman
- Pop müziğin efsanevi ismi Ajda Pekkan
- Anadolu rock müziğinin öncülerinden Cem Karaca
- Türk müziğinin unutulmaz sanatçısı Barış Manço
- Sanat müziğinin güçlü yorumcusu Emel Sayın
- Türk pop ve rock sahnesinin sevilen sesleri Metin Ersoy, Füsun Önal ve Fikret Kızılok
Ayrıca kulüpte Timur Selçuk, Yurdaer Doğulu, Cahit Berkay gibi müzisyenler ile Moğollar gibi gruplar da sahne aldı. Buradaki sanatçılarla kurduğu müzik topluluğuna Los Çatikos adını verdi. Yıllar sonra en büyük hayali, hayatta kalan dostlarıyla burayı yeniden açmaktı.
Türkçe Popun Doğuşu ve Bak Bir Varmış Bir Yokmuş
Gençer, 1961 senesinde Çatı Kulübü bünyesinde, dünyaca ünlü Fransız şarkıcı Bob Azzam'ın popüler melodisini Fecri Ebcioğlu'nun kaleme aldığı eğlenceli Türkçe sözlerle seslendirerek tarihi bir adıma imza attı. 'Bak Bir Varmış Bir Yokmuş' adını alan bu çalışma, ilk Türkçe pop şarkısı oldu. O döneme kadar pop şarkıları ülkede yabancı dillerde icra ediliyordu. Önce taşplak, ardından da 45'lik plak olarak basılan eser büyük ilgi gördü. Bu büyük başarı, Türkiye'de yeni bir müzik akımının fitilini ateşledi. Bunu izleyen dönemde yüzlerce yabancı besteye Türkçe sözler yazıldı. Böylelikle aranjman müzik akımı resmen başlayarak uzun yıllar etkisini sürdürdü.
Sanatçı, 30 Ağustos 2022 tarihinde oğlu Bora Gençer tarafından Bodrum'da düzenlenen özel bir davetle yeni yaşını kutlarken, gecede müzik dünyasına kazandırdığı ünlü isimlerden Ajda Pekkan da sahne alarak şarkı söyledi. Bu geceden yaklaşık dokuz ay sonra, 24 Mayıs 2023'te Muğla'da hayata veda etti.