İbrahim Reisi Kimdir?

İbrahim Reisi, 14 Aralık 1960'ta İran'ın kuzeydoğusundaki Meşhed kentinde dünyaya geldi. Tam adıyla Seyyid İbrahim Reisülsedati, yargı ve din dünyasında uzun yıllar geçirdikten sonra 3 Ağustos 2021'de İran'ın 8. Cumhurbaşkanı koltuğuna oturdu. 19 Mayıs 2024'te bir helikopter kazasında 64 yaşında yaşamını yitirdi.

Eğitim ve Devrim Yılları

Reisi, eğitimini Şii İslam'ın entelektüel merkezi sayılan Kum kentinde tamamladı. Daha 1975'te, Muhammed Rıza Şah Pehlevi iktidarına karşı halkın hoşnutsuzluğunun doruk noktasına ulaştığı dönemde, ülkenin önde gelen din alimleriyle bir araya geliyordu. Bu süreçte İran devriminin mimarı Humeyni'nin görüşlerinden derinden etkilendi; özellikle devlet yönetiminin din alimlerinin gözetiminde olması gerektiği fikri, Reisi'nin siyasi düşüncesini biçimlendirdi. Şehid Mutahhari Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun olan Reisi, 1983 yılında Jamileh Alamolhoda ile evlendi; çiftin iki çocuğu oldu.

Yargı Kariyeri

1979 devriminin ardından hukuk alanında kariyer kuran Reisi, 1981'de Kereç savcısı olarak göreve başladı. Yükselmesi dikkat çekici bir hız kazandı: Henüz 25 yaşındayken, 1985'te Tahran Başsavcı Vekilliği makamına getirildi. 1988'de ise Humeyni'nin talimatıyla, tutuklu rejim muhaliflerinin idam kararını veren dört kişilik komitede yer aldı.

Humeyni'nin 1989'daki ölümünün ardından Ayetullah Ali Hamaney döneminde de kariyer çizgisi yukarı doğru devam etti. Tahran Başsavcılığı (1989-1994), Din Adamları Özel Mahkemesi Başsavcılığı (1994-2004) ve Yargıtay Birinci Hakimliği (2004-2014) görevleri bu sürecin önemli halkalarını oluşturdu. 2014'te İran Genel Başsavcılığına atanan Reisi, 2016'da Hamaney tarafından Meşhed'deki İmam Rıza Türbe ve Külliyesi Vakfı Başkanlığına getirildi. 7 Mart 2019'dan 1 Temmuz 2021'e kadar ise İran Yargı Erki Başkanlığı görevini yürüttü.

Cumhurbaşkanlığı ve Helikopter Kazası

Reisi, 2017 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde dönemin Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'ye karşı aday oldu; ancak seçimi kaybetti. Dört yıl sonra, Ağustos 2021'deki seçimlerde İran'ın 8. Cumhurbaşkanı seçildi. Görev döneminde ülke liderliğinde Hamaney'den sonraki en güçlü isimler arasında gösteriliyordu.

19 Mayıs 2024'te Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile birlikte bir baraj açılışına katılan Reisi, dönüş yolunda bindiği helikopterin düşmesi sonucu hayatını kaybetti. Kazada 64 yaşındaydı.