Yoksul bir ailenin çocuğu olarak Kentucky'de dünyaya gelen Abraham Lincoln, Amerika Birleşik Devletleri tarihinin en sancılı dönemi olan İç Savaş yıllarında devlet başkanlığı yaparak ülkesinin birliğini koruyan efsanevi bir liderdir. 1861 ile 1865 yılları arasında ülkenin 16. başkanı sıfatıyla görev yapan cumhuriyetçi siyasetçi, aldığı cesur kararlar ve kölelik karşıtı mücadelesiyle modern insan haklarının gelişimine öncülük etmiştir. 15 Nisan 1865'te uğradığı suikast sonucu yaşamını yitiren bu dürüst devlet adamı, kendi çabasıyla yükseldiği bu makamla Amerikan rüyasının en somut örneği kabul edilir.
Barakadan Hukuk Dehasına Uzanan Zorlu Yıllar
Genç Abe, 12 Şubat 1809'da Kentucky'de dünyaya geldi. Ailenin yaşam koşulları son derece ağırdı. Sinking Spring çiftliğindeki ahşap kulübe onun ilk yuvası oldu. Babasının borçları nedeniyle Spencer kasabasına taşındılar. Burada onları siper benzeri bir baraka bekliyordu. Henüz çocuk yaşta annesini süt hastalığından kaybeden Abraham, üvey annesi Sarah Bush Johnston'un sevgisi ve teşvikiyle hayata tutundu. Maddi imkânsızlıklar sebebiyle sadece 18 ay okula gidebilen zeki çocuk, İncil ve William Shakespeare eserlerini okuyarak kendini tamamen kendi çabasıyla yetiştirdi. Tarla işlerinden hiçbir zaman hoşlanmadı. Güçlü fiziğine sahip olan 22 yaşındaki Lincoln, ailesinden ayrılarak New Salem köyüne yerleşti ve nehir taşımacılığı yaparak ticaret öğrenmeye başladı. New Orleans seyahatinde ilk kez gördüğü köle pazarı, onun adalet arayışını ve köleliğe karşı sarsılmaz duruşunu tamamen şekillendirdi.
Siyasete 1832 yılında Whig Partisi çatısı altında giren genç adam, Kara Şahin Savaşı boyunca milis kuvvetlerinde kaptanlık yaparak halkın sevgisini kazandı. Sir William Blackstone'un eserlerini kendi başına inceleyerek hukuka yöneldi ve baro sınavını geçerek başarılı bir avukat oldu. Springfield'da staj yapan dürüst hukukçu, 23 yıllık meslek hayatında tam 5.100'den fazla davada görev aldı. Ünlü William Armstrong davasında görgü tanığının yalan söylediğini bir çiftçi almanağıyla kanıtlaması, onun kıvrak zekasını tüm eyalete gösterdi.
Kasım 1842'de köle hizmetkarlarla büyümüş aristokrat bir aileden gelen Mary Todd ile evlenen Lincoln'ün bu evlilikten dört erkek çocuğu dünyaya geldi:
- Robert Todd Lincoln: Phillips Exeter Akademisi ve Harvard Koleji'nde elit eğitim alan ve yetişkinliğe ulaşan tek çocuktur.
- Edward Baker Lincoln: Henüz çocukluk döneminde yaşama veda etmiştir.
- William Wallace Lincoln: 12 yaşında hayatını kaybederek babasını derin bir yasa boğmuştur.
- Thomas "Tad" Lincoln: Tıpkı diğer kardeşleri gibi genç yaşta hayata gözlerini yummuştur.
Bölünen Bir Ülke ve İç Savaşın Sancılı Günleri
1854 yılında kabul edilen Kansas-Nebraska Anlaşması, köleliğin yayılmasını engelleyen Missouri Uzlaşması'nı ortadan kaldırınca Lincoln siyasete geri dönmeye karar verdi. Stephen A. Douglas ile girdiği tarihi senato tartışmalarının ardından, farklı siyasi grupların birleşmesiyle 1856'da kurulan Cumhuriyetçi Parti safına katıldı. Senato seçimini kaybetse de halkın gözünde yükselen bu cesur hatip, 1860 yılındaki başkanlık seçimlerinde zafere ulaşarak Amerika Birleşik Devletleri'nin 16. başkanı oldu. Lincoln'ün seçilmesini hazmedemeyen güney eyaletleri, ardı ardına birlikten çekilerek Amerika Konfedere Devletleri adında yeni bir birlik kurduklarını ilan ettiler. 12 Nisan 1861'de konfedere milislerin Fort Sumter askeri üssüne saldırmasıyla, Amerikan tarihinin en karanlık dönemi olan İç Savaş patlak verdi.
Savaş yılları son derece zorluydu. Cephede zorlu çatışmalar yaşanıyordu. Eşi hakkında çıkan asılsız dedikodular ise kabine içindeki radikal grupları harekete geçirdi. Askeri konularda çok riskli adımlar atan Lincoln, orduyu zafere ulaştıramadığı gerekçesiyle General George B. McClellan'ı görevden uzaklaştırdı. Birliği korumak adına tüm zorluklara göğüs geren lider, 1 Ocak 1863'te tarihi Özgürlük Bildirgesi belgesini yayınlayarak tüm köleleri özgür ilan etti. Aynı yıl gerçekleştirdiği dünyaca ünlü Gettysburg Address konuşmasıyla, bölünmüş halkı ortak değerler etrafında birleştirmeyi başardı.
Tarihi Değiştiren Kararlar ve Trajik Bir Son
Birlik kuvvetlerinin stratejik noktaları ele geçirmesinin ardından, 1864 yılında Ulysses S. Grant'ı ordu komutanlığına getiren Lincoln, 1865 seçimlerini de ezici bir çoğunlukla kazandı. Güney ordularının Appomattox bölgesinde teslim olmasıyla iç savaş resmen sona erdi ve Amerika'nın bölünmesi tamamen engellendi. Bu tarihi zaferden sadece birkaç gün sonra, 14 Nisan 1865 akşamı eşiyle birlikte gittiği Ford Tiyatrosu'nda suikasta uğradı. Güneyli bir casus olan aktör John Wilkes Booth tarafından başından vurulan başkan, ertesi sabah hayata veda etti. Aynı gece diğer devlet adamlarına da suikast girişimleri yapılmış, bu karanlık komplonun arkasında ise Savunma Bakanı Edwin M. Stanton'ın olduğu yıllar sonra anlaşılan şifreli belgelerle ortaya çıkmıştır.
Lincoln, hitabet yeteneğiyle öne çıkıyordu. Uluslararası arenada da takdir topladı. Abraham Lincoln, ülkeyi bir arada tutan azmi, Homestead Act gibi reformları ve efsanevi hitabet yeteneğiyle halkın gönlünde taht kurdu. Bugün portresi 5 Dolar banknotlarının üzerinde yer alan bu büyük devlet adamının devasa büstü, ünlü Rushmore Dağı Anıtı üzerinde diğer kurucu liderlerle yan yana durmaktadır.