Türkiye'nin yakın tarihindeki en çok konuşulan isimlerinden biri olan ve yeraltı dünyasında derin izler bırakan Abuzer Uğurlu, 1942 yılında Malatya'nın Pütürge ilçesinde dünyaya geldi. Yaşamı boyunca adı büyük çaplı silah ve uyuşturucu kaçakçılığı olaylarıyla anılan Uğurlu, gizemli ilişkiler ağı ve istihbarat faaliyetleriyle Türk kamuoyunun gündeminden düşmedi.
Gençlik yıllarının ardından yasadışı ticaret alanında faaliyet göstermeye başlayan bu isim, yetmişli yılların başında büyük bir davayla karşı karşıya kaldı. 1966 ile 1973 yılları arasında Türkiye sınırlarından yaklaşık 27 milyon adet mermi ile 70 bin civarında silahın yasadışı yollarla sokulması davasında yargılanan yeraltı figürü, kanıt bulunamaması nedeniyle ceza almaktan kurtuldu. Uğurlu delil yetersizliğinden beraat etti. Bu hukuki mücadelenin hemen akabinde komşu Bulgaristan'a yerleşen kaçakçı, yasadışı operasyonlarını bu ülke üzerinden sürdürmeye başladı.
1974 senesinde çıkarılan genel af yasası sayesinde bazı suçlarından muafiyet kazanan kaçakçı, aynı dönemde çok farklı bir kulvarda boy gösterdi. Yeraltı dünyasındaki etkinliği sürerken, 1974 ve 1979 yılları arasında 'Yıldırım' kod adını kullanarak Millî İstihbarat Teşkilatı çatısı altında görev yaptı. Bu gizli görev esnasında uluslararası polis teşkilatı Interpol tarafından uyuşturucu ticareti gerekçesiyle kırmızı bültenle aranıyordu.
Karanlık Suikastlar ve Siyasi Rüşvet Ağları
Yıllar geçtikçe Uğurlu'nun ismi, Türkiye'yi sarsan pek çok karanlık olayın merkezinde telaffuz edilmeye başlandı. Dönemin önemli gazetecileri, siyasetçileri ve yeraltı aktörleriyle yolları kesişen figürün adı birçok soruşturmada geçti. Abuzer Uğurlu'nun ilişkide olduğu ve çeşitli iddialarla adının birlikte anıldığı başlıca şahsiyetler şunlardır:
- Abdi İpekçi: Milliyet gazetesi başyazarı olan İpekçi, öldürülmeden önce köşesinde kaçakçılık faaliyetlerini inceliyor ve yazılarında Uğurlu'dan bahsediyordu.
- Mehmet Ali Ağca: Suikast tetikçisi, cinayetten önce Uğurlu'dan yardım ve destek gördüğünü beyan etmişti.
- İbrahim Telemen: 1979 yılında şüpheli bir ölümle intihar eden kaçakçının iddialarında Uğurlu'nun da ismi geçmekteydi.
- Tuncay Mataracı: Adalet Partisi milletvekiliyken Gümrük ve Tekel Bakanlığına getirilen Mataracı'nın, 12 Eylül sonrasında Uğurlu'dan rüşvet aldığı ve onun istediği kişileri gümrük müdürü yaptığı belgelendi.
- Kemal Derinkök: O dönem Milliyet gazetesini satın almak isteyen Derinkök ile kaçakçılık lideri arasında son derece yakın ilişkiler bulunuyordu.
Öte yandan yasadışı ağların bürokrasiye uzanan kolları da 12 Eylül askeri müdahalesinin ardından gün yüzüne çıktı. Adalet Partisi çatısı altında uzun yıllar milletvekilliği yapan ve sonrasında Gümrük ve Tekel Bakanı olan Tuncay Mataracı'nın, yeraltı dünyasının bu ünlü isminden rüşvet alarak onun istediği kişileri gümrük müdürü yaptığı 12 Eylül sonrasında kanıtlandı.
Operasyonlar, Cezaevi Yılları ve Tahliye
Güvenlik güçlerinin yeraltı dünyasına yönelik amansız takibi, 1984 yılında büyük bir darbe ile sonuçlandı. Millî İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet'in ortaklaşa düzenlediği ve tarihe 'Babalar Operasyonu' olarak geçen büyük operasyonda Abuzer Uğurlu kelepçelenerek tutuklandı. Uğurlu 1987 yılında tekrar tutuklandı. Bir yıl sonra cezaevinden tahliye edildi. Doksanlı yılların başında, 1991 senesinde İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi'nde hakkında 36 yıl hapis istemiyle yeni bir dava açıldı.
Uzun süren firari dönemlerin ardından 20 Ekim 1999 tarihinde İstanbul'da gerçekleştirilen bir operasyonla yeniden yakalanan kaçakçı, cezasını çekmek üzere cezaevine gönderildi. Uğurlu 2007 yılında serbest kaldı. Türk yeraltı dünyasının en gizemli ve güçlü figürlerinden biri olan Abuzer Uğurlu, cezasını tamamlayarak 14 Mart 2007'de tahliye oldu.