Türkiye ve dünya kamuoyunun yakından takip ettiği isimlerden biri olan Mehmet Ali Ağca, 9 Ocak 1958 tarihinde Malatya'nın Hekimhan ilçesine bağlı Güzelyurt köyünde dünyaya gözlerini açtı. Gençlik ve çocukluk yıllarını doğduğu şehir olan Malatya'da tamamladıktan sonra ailesiyle birlikte İstanbul'a göç eden Ağca, yükseköğrenimini İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi bünyesinde sürdürdü. Üniversitede okuduğu dönemde çeşitli ideolojik gruplarla temas kuran Ağca, 1 Şubat 1979 tarihinde Milliyet Gazetesi başyazarı Abdi İpekçi'ye düzenlenen suikastın faili olarak tarihe geçti.
Abdi İpekçi Suikastı ve Firar Süreci
Milliyet Gazetesi başyazarı Abdi İpekçi'nin öldürülmesi olayında tetikçi olarak belirlenen Mehmet Ali Ağca, cinayetten yaklaşık beş ay sonra, 25 Haziran 1979'da emniyet güçlerince yakalandı. Tutuklanmasının ardından Maltepe Askeri Cezaevi'ne gönderilen Ağca, burada altı ay boyunca hücrede kaldı. Cezaevinde geçirdiği sürenin sonunda, 23 Kasım 1979 tarihinde firar etmeyi başardı. Kaçışının ardından yargı süreci gıyabında devam etti. Mahkeme, 28 Nisan 1980'de Ağca'yı gıyabi yargılama neticesinde ölüm cezasına mahkum etti.
Vatikan'daki Suikast Girişimi ve İtalya Yılları
Türkiye'den kaçtıktan sonra uluslararası alanda büyük ses getiren eylemini Vatikan'da gerçekleştirdi. Mehmet Ali Ağca, 13 Mayıs 1981 tarihinde Aziz Petrus Meydanı'nda katolik dünyasının ruhani lideri Papa II. Jean Paul'e suikast girişiminde bulundu. Suikast, Browning marka 9 mm yarı otomatik tabancadan ateşlenen üç mermi ile gerçekleştirildi. Girişim sonucunda Papa II. Jean Paul, elinden ve karnından vuruldu. Ağca, bu kanlı eylemin hemen ardından yakalanarak adalete teslim edildi.
İtalya'da yargılanan Ağca, 22 Mart 1986'da tamamlanan dava sonucunda ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. Suikast girişiminden sadece dört gün sonra kendisini vuran kişiyi affettiğini açıklayan Papa II. Jean Paul, 27 Aralık 1983'te Ağca'yı İtalyan cezaevinde şahsen ziyaret etti. İtalya'daki tutukluluk günlerinde kendisinin 'mesih' olduğunu öne süren Ağca, 1999 senesinin son günlerinde evlenmek istediğini duyurarak bir kez daha kamuoyunun ilgisini çekti. Ağca'nın İtalya'daki mahkumiyeti, 13 Haziran 2000'de dönemin İtalya Cumhurbaşkanı Carlo Azeglio Ciampi'nin af kararını onaylamasıyla son buldu ve kendisi Türkiye'ye iade edildi.
Ağca'nın yaşamındaki bazı önemli dönüm noktaları şu şekilde sıralanabilir:
- 1 Şubat 1979: Gazeteci Abdi İpekçi suikastı.
- 13 Mayıs 1981: Vatikan'da Papa II. Jean Paul'e yönelik suikast girişimi.
- 13 Haziran 2000: İtalya Cumhurbaşkanı'nın affıyla Türkiye'ye iade edilmesi.
- 18 Ocak 2010: Kartal H Tipi Cezaevi'nden tahliye edilmesi.
Türkiye'ye İadesi ve Sonraki Süreç
Vatanına iade edilmesinin ardından Türk mahkemeleri önüne çıkan Ağca, duruşmada kendisinin Abdi İpekçi'nin katili olmadığını, yalnızca bir aktörlük yaptığını savundu. Ağca'nın Abdi İpekçi cinayetinden aldığı idam cezası, 1991 senesinde yürürlüğe giren İnfaz Yasası uyarınca on yıl hapse dönüştürülmüştü. Ayrıca Kadıköy ilçesinde işlediği iki farklı gasp ve soygun suçundan ötürü aldığı toplam otuz altı yıllık ağır hapis cezası da bulunmaktaydı. Bu ceza ise kamuoyunda Rahşan Affı adıyla anılan Af Yasası çerçevesinde yedi yıl iki aya indirildi. İnfaz yasası hükümleri doğrultusunda Mehmet Ali Ağca, 12 Ocak 2006'da serbest bırakıldı.
Ancak Adalet Bakanlığı'nın serbest bırakılma kararına itiraz etmesi gecikmedi. Yargıtay'ın tahliye kararını iptal etmesi üzerine 20 Ocak 2006 tarihinde yeniden tutuklanan Ağca, Kartal H Tipi Cezaevi'ne gönderildi ve burada 18 Ocak 2010 tarihine kadar tutuklu kaldı. Cezaevinden çıkmasının ardından geçen yıllardan sonra, 2014 yılının Aralık ayında Papa II. Jean Paul'ün Vatikan'daki kabrini ziyaret etmek üzere yola çıktı ve mezarı ziyaret etti. Fakat bu seyahat sırasında uygunsuz belgeler kullanarak İtalya'ya giriş yaptığı tespit edilen Ağca, 30 Aralık 2014'te sınır dışı edilerek Türkiye'ye geri gönderildi.