İlk yılları ve ailesi
Mehmet Ali Birand, 9 Aralık 1941'de İstanbul'da Alman Hastanesi'nde doğdu. Kökeni anne tarafından Elazığ'ın Palu ilçesine, baba tarafından Karadeniz Ereğli'ye dayanır. İki yaşındayken babasını kaybetti. İlkokulu Erenköy Zihnipaşa'da tamamladı, 1955'te Galatasaray Lisesi'nde okumaya başladı; bu okula Dışişleri Bakanlığı'nda görevli dayısının maddi yardımıyla gitti ve 1962'de mezun oldu. İstanbul Üniversitesi Filoloji Fakültesi Fransızca bölümüne girdi, ancak maddi sorunlar nedeniyle devam edemedi. 1971'de Milliyet gazetesinde çalışırken, gazetenin kurucusu Ali Naci Karacan'ın oğlu Ercüment Karacan'ın üvey kızı Cemre Güngören ile evlendi. Çift Brüksel'e gidip burada yirmi yıl yaşadı; Belçika vatandaşlığı da bulunan Birand Türkçeye ek olarak Fransızca ve İngilizce biliyordu.
Gazetecilik kariyeri
Mesleğe Temmuz 1964'te Abdi İpekçi'nin aracılığıyla Milliyet'te başladı. 1971'den sonra 500 dolar maaşla Brüksel'de Milliyet için çalıştı. 1974 Kıbrıs Harekâtı'ndan sonra sürekli Washington, Atina ve Strazburg'a gider oldu. Abdi İpekçi'den sonra kısa bir dönem Milliyet'in genel yayın yönetmenliğini yaptı. 1985'te TRT 1'de aylık haber programı 32. Gün'ü yapmaya başladı; programda uluslararası ilişkileri ele aldı ve yabancı devlet adamlarını konuk etti. Program sayesinde oldukça tanındı; Can Dündar, Ali Kırca, Cüneyt Özdemir ve Çiğdem Anad gibi birçok isim programda çalıştı. 1986'da Sovyetler Birliği yetkililerini ve Milliyet'i ikna edip Moskova'da büro açtı. 1988'de Lübnan'ın Bekaa Vadisi'ndeki bir kampta Abdullah Öcalan ile röportaj yaptı; Türkiye'de Öcalan ile yapılan ilk röportaj olan bu görüşmenin yayımlanmasından sonra Milliyet toplatıldı.
1991 sonrası ve Andıç olayı
Haziran 1991'de Türkiye'ye döndü, Milliyet'ten Sabah'a geçti ve 32. Gün'ü Show TV'ye taşıdı. 28 Şubat sürecinin ardından, Andıç olayı sırasında Sabah'tan çıkarıldı ve Show TV'deki programı durduruldu. 1997'de Aydın Doğan'ın teklifiyle CNN Türk'ün kuruluşunda görev aldı, Manşet adlı günlük siyasi talk show yaptı ve Posta'da yazmaya başladı. 2005'te Kanal D Haber'in genel yayın yönetmeni ve ana haber sunucusu oldu; Ocak 2009'da hem CNN Türk'ün hem Kanal D'nin genel yayın yönetmenliğini üstlendi.
Ödülleri ve ölümü
1976'da TÜYAP Kitap Fuarı tarafından Yılın Yazarı, 1987'de Avrupa Konseyi tarafından Yılın Gazetecisi seçildi. Son Darbe: 28 Şubat adlı belgeseli de hazırladı. 17 Ocak 2013'te İstanbul'da Amerikan Hastanesi'nde öldü. İstanbul'un Beykoz ilçesinde bir cadde adını taşımaktadır.
Benzer kişiler
- Nazlı Çelik (Gazeteci · İstanbul)
- Banu Güven (Köşe Yazarı · İstanbul)
- Barış Pehlivan (Gazeteci · İstanbul)
- Murat Bardakçı (Gazeteci · İstanbul)
- Reha Muhtar (Gazeteci · İstanbul)
- Sedat Simavi (Gazeteci · İstanbul)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Mehmet Ali Birand maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.