Endonezya'nın bağımsızlık meşalesini yakarak 17 Ağustos 1945 günü yeni bir bağımsız devletin temelini atan Achmed Sukarno, Hollanda sömürgeciliğine karşı yürüttüğü epik direnişle kendi ülkesinin ve tüm coğrafyanın tarihin akışını tümülen değiştirdi. Doğu Cava'nın Surabaya kentinde sıradan bir öğretmenin oğlu olarak dünyaya gelen bu idealist lider, halkını zincirlerinden kurtarmak için yaşamı boyunca her türlü sürgün ve hapse göğüs gerdi. Modern ülkenin ilk devlet başkanı sıfatıyla yönetimi devralan Sukarno, karmaşık yıllarda hem ülkesinin birlikteliğini korumaya çalıştı hem de Bağıntısızlar Hareketi'nin öncülüğünü üstlendi.
Gençlik Yılları ve Fikri Uyanış
Asıl adı doğumunda Kusno Sosrodihardjo olan ve geçirdiği ağır bir rahatsızlığın hemen ardından değiştirilerek ailesi tarafından Sukarno olarak adlandırılan efsanevi lider, 6 Haziran 1901 yılında dünyaya gelmiştir. Babası Müslüman bir Cavalı aristokrat olan Raden Soekemi Sosrodihardjo, annesi ise Bali'den Brahmin kastından bir Hindu olan Ida Ayu Nyoman Rai'ydi. Köy okulunda başlayan eğitimi, sömürge okullarında başarıyla sürdü. Surabaya lisesindeki öğrenciliği sırasında Sarekat Islam önderi Ömer Said Tjokroaminoto'nun yanında kalarak siyaset dünyasına ilk adımını attı. Sukarno, olağanüstü fotoğrafik hafızası ve diller üzerindeki yeteneğiyle Cava, Bali, Sunda ve Bahasa dillerini hızlıca öğrendi. Bandung'da yeni açılan teknik enstitüdede İnşaat Mühendisliği eğitimi aldığı yıllarda ise milliyetçilik, Marksizm ve İslam felsefelerini birleştiren özgün ideolojisini şekillendirdi. Jong Jawa adlı gençlik grubuna liderlik ederek ve dergilerde yazılar kaleme alarak bağımsızlığın en güçlü seslerinden biri hâline geldi.
Sukarno'nun çok iyi düzeyde bildiği başlıca diller şöyledir:
- Felemenkçe ve İngilizce
- Fransızca ve Almanca
- Arapça ve Japonca
Bağımsızlık Yolunda Mücadele Yılları
Temmuz 1927'de Endonezya Milliyetçi Partisi'ni kuran Sukarno, sömürge karşıtı duruşu nedeniyle 1930'da hapse atıldı. Bu mahkûmiyetin ardından mücadelesine PARTINDO başkanı olarak devam eden lider, 1933 yılında Hollanda polisince tekrar tutuklandı. Önce Flores adasına, ardından Sumatra adasındaki Bengkulu'ya sürdülürken, buradaki sürgün günlerinde siyasi kitap okuması yasaklandı. Sürgün günlerinde dinî ve kültürel alanlara yoğunlaşarak İslâmiyet hakkındaki bilgilerini derinleştirdi. İkinci Dünya Savaşı sırasında Hollanda'nın Japonya'ya yenilmesiyle serbest kalan lider, bağımsızlık kapısının açılacağı inancıyla Japon askerleriyle iş birliği yaptı. General Hitoshi Imamura'nın yönlendirmesiyle propaganda faaliyetlerinde görev alırken, milyonlarca yurttaşının zorla çalıştırılması Japonya ile olan ilişkilerini yıprattı. 1 Haziran 1945'te yaptığı tarihi konuşmada devleti inşa edeceği Beş Prensip'i (Pancasila) kamuoyuna duyurdu. Bu yolla laik, demokratik, adil ve tek Tanrı'lı bir yapının sağlam temellerini kurmayı başardı. Japonya'nın savaşta teslim olmasının hemen ardından, 17 Ağustos 1945 günü Muhammed Hatta ile bağımsızlığı ilan etti. Müttefik kuvvetlerinin Cakarta'yı işgaliyle başkenti Yogyakarta'ya hızlıca taşıdı. Buradaki mücadele yıllarından sonra 1948'de yeniden tutuklansa da uluslararası baskı ve yerel direniş sayesinde 1949'da özgür kalmayı başardı. Lahey Konferansı'nda bağımsızlıfın tanınmasıyla birlikte ulusal kahraman olarak Cakarta'ya geri döndü.
Devlet Başkanlığı Dönemi ve Özel Yaşamı
Siyasi gücünü artırmak adına 1959 yılında Güdümlü Demokrasi sistemini başlattı. Parlamentoyu fesh ederek, ülkeyi daha otoriter ve tek taraflı kararlarla yönetmeye başladı. Batı Irian'ı topraklarına katarak yaşam boyu devlet başkanı ilan edildi. Sovyetler Birliği ve Çin ile yakınlaşan Sukarno, ABD ile bağlılık ilişkilerini kopardı. 1965 yılındaki kanlı darbe girişimi Suharto tarafından bastırılınca, otoritesini tamamen kaybetti. Suharto'nun emriyle Bogor Sarayı'nda ölümüne kadar ev hapsinde tutuldu. Böbrek yetmezliği yüzünden 21 Haziran 1970'te 69 yaşında hayata gözlerini yumdu. Cakarta'daki mezarlık yerine, annesinin yanına Blitar'a defnedildi. Renkli ve fırtınalı bir özel yaşama sahip olan Sukarno, hayatı boyunca çok eşli evlilikler gerçekleştirdi. Siti Oetari ve kendisinden on üç yaş büyük olan İnggit ile evliliklerini sonlandırarak Fatmawati ile evlendi. Eşi Fatmawati ile yirmi yıllık evliliğinin ardından 1954 yılında Hartini ile de evlenince sarayda büyük bir kriz yaşandı. Japon Naoko Nemoto (Ratna Dewi) ve diğer eşleriyle birlikte toplam on iki çocuk sahibi oldu. Kızı Megawati Sukarnoputri ise ilerleyen yıllarda ülkesinin ilk kadın devlet başkanı sıfatıyla yönetime geldi. Hayatı boyunca emperyalizm ve sömürge karşıtı düşünceleri kararlılıkla savundu. Siyasi yaşamında ise Mustafa Kemal Atatürk'e duyduğu büyük hayranlıkla tanındı. Türk Milli Mücadelesi'nden ve gerçekleştirilen cumhuriyet devrimlerinden etkilenerek din ile devlet işlerinin ayrılması gerektiğini savundu. Batı dillerinin yanı sıra yerel dillere de yüksek hâkimiyeti bulunan bu entelektüel devlet adamı, yurt içi ve dışındaki saygın üniversitelerden fahrî doktora unvanları almaya hak kazandı. Eserlerinin büyük bir kısmını ise yıllar boyunca yaptığı etkileyici konuşma metinleri oluşturmaktadır.