Jül Sezar Kimdir?

Kimdir

Jül Sezar, MÖ 12 Temmuz 100'de doğan ve MÖ 15 Mart 44'te öldürülen Romalı asker ve Roma Cumhuriyeti'nin son diktatörü olan politik liderdir. İyi bir hatip ve güçlü bir yazar olan Sezar, dünya tarihinin en etkili insanlarından biri sayılır. Eylemleriyle Roma Cumhuriyeti'nin Roma İmparatorluğu'na dönüşmesinde ve evlatlığı Augustus'un ilk Roma imparatoru olmasını sağlayacak olayların başlamasında kritik bir rol oynamıştır.

Ailesi ve adı

Soyunun, tanrıça Venüs'ün sözde oğlu Troyalı prens Aeneas'ın oğlu Iulus'tan geldiğini iddia eden patrici sınıfından Julia gens'ine mensuptur. Sezar cognomen'i Yaşlı Plinius'a göre sezaryenle doğmuş bir atasından gelir; Historia Augusta ise saçının sık olması, gözlerinin parlak gri olması ya da savaşta bir fil öldürmesi gibi başka açıklamalar da aktarır. Babası aynı adı taşıyan, praetorluğa kadar yükselmiş ve belki de kayınbiraderi Gaius Marius sayesinde Asya eyaleti valiliği yapmış bir isimdir. Annesi Aurelia Cotta, birkaç konsül çıkarmış etkili bir aileden geliyordu. Vasisi, hatip ve dil bilimci Marcus Antonius Gnipho'ydu. İkisinin de adı Julia olan iki kız kardeşi vardı.

Siyasi yükseliş ve Galya

Senato'daki optimates kliğine mensup muhalifleri Marcus Porcius Cato ve Marcus Calpurnius Bibulus'a karşı, populares kliğinden bir politikacı olarak Marcus Licinius Crassus ve Pompeius Magnus ile birlikte birinci üçlü yönetimi kurdu. Galya'yı fethederek Roma topraklarını Atlas Okyanusu'na kadar genişletti ve MÖ 55'te Britanya'nın Romalılarca ilk işgalini gerçekleştirdi. Üçlü yönetimin yıkılmasıyla Pompeius ve Senato ile arası açıldı. MÖ 49'da lejyonlarının başında Rubicon Nehri'ni geçmesiyle başlayan iç savaş sonucunda Roma dünyasının tartışmasız hâkimi oldu.

Diktatörlük ve ölümü

Hükûmetin kontrolünü ele geçirdikten sonra Roma toplumu ve yönetimini kapsayan geniş bir reform hamlesi başlattı; hayat boyu diktatör (dictator perpetuus) ilan edildi ve Cumhuriyet bürokrasisini merkezîleştirdi. Eski arkadaşlarından Marcus Junius Brutus önderliğinde, Cumhuriyeti eski işleyişine kavuşturmayı hayal eden bir grup senatör tarafından MÖ 15 Mart 44'te öldürüldü. Suikastın ardından başlayan yeni iç savaş, vârisi Gaius Octavianus'un Roma dünyasında baskın bir otokratik güç hâline gelmesine yol açtı. Sezar, MÖ 42'de Senato tarafından resmen Roma tanrılarından biri ilan edildi. Vasiyetiyle servetinin bir kısmını Roma halkına bıraktı ve her Roma vatandaşına 300 bin sestertius verilmesini istedi.

Kaynaklar

Hayatı hakkındaki bilgilerin çoğu, askerî seferlerini anlattığı Yorumlar (Commentarii) adlı hatıralarından, Cicero gibi politik rakiplerinin mektup ve söylevlerinden, Sallustius'un tarihsel yazılarından ve Catullus'un şiirleri gibi çağdaş kaynaklardan gelir. Appian, Suetonius, Plutarkhos, Cassius Dio ve Strabon gibi sonraki yüzyıllarda yaşamış tarihçiler de ayrıntılı bilgi aktarmıştır.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Jül Sezar maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.