Kimdir?
Muhammed Enver Sedat, 25 Aralık 1918'de doğmuş, 6 Ekim 1981'de öldürülmüş Mısırlı asker, siyasetçi ve Mısır'ın üçüncü devlet başkanıdır. Kral Faruk'a karşı 23 Temmuz 1952'de yapılan darbeye katılarak siyasette tanındı, 1960-1969 arasında meclis başkanlığı yaptı ve 5 Kasım 1970'te Cemal Abdünnasır'ın ölümü üzerine onun yerine geçti.
Eğitimi ve askerlik hayatı
Manûfiye iline bağlı Mit Ebul Kûm köyünde, 13 kardeşten biri olarak yoksul bir Nübyeli ailede dünyaya geldi. Adı babası tarafından, Jön Türk Devrimi sonrasında "Özgürlük Kahramanı" olarak anılan Enver Paşa anısına verildi. Kardeşi Atıf Sedat pilot oldu ve 1973 Yom Kippur Savaşı sırasında öldü. Babası Yukarı Mısırlı, annesi baba tarafından Sudanlıydı. 1938'de Kahire'deki Kraliyet Askerî Akademisi'nden mezun olup Sinyal Kolordusu'na atandı, asteğmen olarak Sudan'a gönderildi. Orada Cemal Abdünnasır ile tanıştı ve diğer genç subaylarla birlikte Mısır ve Sudan'ı İngiliz egemenliğinden kurtarmak için gizli Hür Subaylar örgütünü kurdu. II. Dünya Savaşı sırasında İngiliz kuvvetlerini atmak için Mihver Devletleri'nden yardım alma çabası gerekçesiyle İngilizler tarafından hapse atıldı. Müslüman Kardeşler ve Hür Subaylar gibi birçok siyasi hareketin içinde yer aldı.
Siyasi hayatı
23 Temmuz 1952'de Hür Subaylar ile birlikte Kral Faruk'u deviren darbeye katıldı ve devrimi radyodan Mısır halkına duyurmakla görevlendirildi. Muhammed Necib'in kısa başkanlığından sonra başa geçen Abdünnasır'ın yardımcısı oldu. 1954'te Devlet Bakanı olarak atandı ve yeni kurulan El-Cumhuriyye gazetesinin editörlüğünü yaptı. 1959'da Arap Ulusal Birliği Sekreterliği'ne başladı, 1960-1969 arasında Meclis Başkanlığı yaptı, 1964'te Başkanlık Konseyi üyesi oldu, Aralık 1969'da yeniden başkan yardımcılığına getirildi. 1970'te Abdünnasır'ın ölümüyle devlet başkanı oldu.
1973 Yom Kippur Savaşı'ndan sonra 1975'te Sovyetler Birliği ile ilişkileri kesti. 19 Kasım 1977'de Kudüs'ü ziyaret etti ve İsrail ile ilişkilerini geliştirdi. 17 Eylül 1978'de ABD'nin arabuluculuğunda Camp David Sözleşmesi'ni imzaladı; bu anlaşmayla Mısır İsrail'i tanıdı, İsrail de Altı Gün Savaşı'nda ele geçirdiği Sina Yarımadası'nı Mısır'a geri verdi. Barış çabaları nedeniyle Menahem Begin ile birlikte 1978 Nobel Barış Ödülü'nü aldı.
Suikast
1981'de Mısır'ın bağımsızlığının kutlandığı resmî geçit töreni sırasında silahlı saldırıya uğrayarak öldürüldü. Askerî konvoyun içindeki Halid el-İslâmbûlî önce el bombaları attı, ardından otomatik silahlarla platformdakileri taradı. Sedat'a 72 kurşun isabet etti. Saldırgan yüzbaşı Halid el-İslâmbûlî 1982'de idam edildi.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Enver Sedat maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.