Mısır'ın yakın tarihindeki en etkili devlet adamlarından biri olan Enver Sedat, 25 Aralık 1918 tarihinde El-Minufiye iline bağlı Ebu'l-Kum köyünde hayata gözlerini açtı. Ülkesinin bağımsızlık mücadelesinde aktif rol oynayan bu önemli şahsiyet, aynı zamanda askeri kariyeriyle başladığı serüvenini cumhurbaşkanlığı makamıyla taçlandırdı. Kalabalık bir ailede büyüyen liderin adı, dönemindeki Osmanlı komutanı Enver Paşa'ya ithafen verilmişti. İlk ve ortaöğreniminin ardından askeri okula girdi. 1938 yılında Askeri Akademi'yi başarıyla tamamlayan Sedat, Mısır ordusunun çeşitli kademelerinde görev yaptı. İngiliz manda yönetimine son vermek amacıyla Almanların desteğiyle planlanan çeşitli gizli komplolara da katıldı. Bu faaliyetleri sebebiyle İngilizler tarafından tutuklandı. Çok geçmeden hapisten kaçarak özgürlüğüne kavuştu. Ortadoğu dengelerini sarsan tarihi adımları atan lider, 6 Ekim 1981'de gerçekleştirilen askeri tören esnasındaki suikastla yaşamını yitirdi.
Askeri Kariyer ve İhtilal Dönemi
Genç yaşlardan itibaren vatanının bağımsızlığı için çalışan Enver Sedat, orduda tecrübe kazandı. İngiliz hâkimiyetine ve krallık yönetimine son vermek için Cemal Abdülnasır tarafından kurulan gizli Hür Subaylar Örgütü'ne katıldı. 1952 yılında yakın mücadele arkadaşı Cemal Abdülnasır ile birlikte Kral Faruk'u devirdikleri Hür Subaylar askeri darbesine katılan Sedat, başarılı operasyonun ardından kurulan yeni Mısır yönetiminin de resmi sözcülüğünü üstlendi. Yeni yönetimde hızla yükselerek önemli vazifeler üstlendi. Bu süreçteki başlıca görevleri şunlardır:
- 1956 yılında üstlendiği Devlet Bakanlığı görevi
- 1957-1961 yılları arasında yürüttüğü Arap Sosyalist Birliği Genel Sekreterliği
- 1957-1960 dönemindeki Millet Meclisi Başkan Vekilliği
- 1960-1969 yılları arasında yürüttüğü Mısır Meclis Başkanlığı
Cemal Abdülnasır tarafından 20 Aralık 1969 tarihinde Cumhuriyet İkinci Başkanlığı görevine getirilen Sedat, liderin en yakın çalışma arkadaşı oldu.
Cumhurbaşkanlığı ve Savaş Yılları
Cumhurbaşkanı Cemal Abdülnasır'ın 28 Eylül 1970'teki ani ölümü, ülkenin yönetiminde yeni bir sayfa açtı. Bu kaybın ardından cumhurbaşkanlığı koltuğuna oturan Sedat, 11 yıl boyunca Mısır'ı yönetti. İktidarının ilk yıllarında, Arap dünyasının kaderini değiştirecek askeri stratejilere imza attı. 1973 yılında patlak veren Yom Kippur Savaşı'ndan sonra Mısır'ın dış politikasında köklü bir yön değişimi gerçekleştiren cumhurbaşkanı, 1975'te Sovyetler Birliği ile tüm diplomatik ve askeri bağlarını tamamen kopardı. Batı dünyasıyla yeni diplomatik köprüler kurmaya odaklanarak Mısır'ın dış politikasını tamamen yeniden şekillendirdi.
Camp David ve Barış Süreci
Tarihler 19 Kasım 1977'yi gösterdiğinde, Arap dünyasında deprem etkisi yaratan bir gelişme yaşandı. Enver Sedat, ezber bozan bir hamleyle Kudüs'ü ziyaret ederek İsrail ile doğrudan temas kurdu. Bu tarihi ziyaret, taraflar arasında uzun soluklu bir uzlaşı sürecinin ilk adımı oldu. İsrail ile Kudüs'ü ziyaret ettiği 19 Kasım 1977 tarihinden itibaren iyi ilişkiler geliştiren cumhurbaşkanı, 17 Eylül 1978 tarihinde ise Amerika Birleşik Devletleri'nin arabuluculuğu altında yürütülen müzakereler sonucunda tarihi Camp David Sözleşmesi'ni imzaladı. Antlaşma uyarınca, Altı Gün Savaşı'nda kaybedilen Sina Yarımadası Mısır'a geri verildi. Bu barış diplomasisi, Sedat'a ve İsrail Başbakanı Menahem Begin'e 1978 yılı Nobel Barış Ödülü'nü kazandırdı.
Hain Suikast ve Efsanevi Miras
İsrail ile yapılan barış anlaşması, ordu içine sızmış radikal unsurların büyük tepkisini çekti. 6 Ekim 1981 tarihinde Mısır'ın bağımsızlık kutlamaları kapsamında düzenlenen resmi askeri geçit töreni sırasında, konvoydaki ordu mensubu radikal militanların el bombalı ve otomatik silahlı saldırısı sonucunda vücuduna 72 kurşun isabet ederek hayatını kaybetti. Saldırıyı yöneten radikal İslamcı yüzbaşı Halid el-İslambuli 1982'de idam edildi. Hayatını kaybeden Sedat'ın naaşı, Kahire'de suikastın gerçekleştiği tören alanının hemen karşısındaki Meçhul Asker Anıtı altına defnedildi.
Özel yaşamında 1948 yılında Cihan Sedat ile dünya evine giren liderin bu evlilikten dört çocuğu dünyaya geldi. Eşi Cihan Sedat, onun vefatından sonra akademik çalışmalarını sürdürerek Amerika Birleşik Devletleri'ndeki üniversitelerde dersler verdi. Liderin eşinden olan çocukları şunlardır:
- Lubna Sadat
- Gamal Sadat
- Noha Sadat
- Jihan Sadat
Oğlak burcu olan Enver Sedat, cesur kararları ve trajik sonuyla dünya siyasi tarihindeki yerini aldı.