Türk spor tarihinin en saygın çınarlarından biri olan, öğretmenlik kariyerinin yanı sıra vatan savunmasında da kritik roller üstlenen Enver Kemal Yetiker, 1869 senesinde İstanbul'da dünyaya gözlerini açtı. Ayasofya Camii'nin baş vaizi olan Abdurrahman Hulusi Efendi'nin evladı olarak hayata başlayan Enver Bey, 1892 yılında henüz yirmi üç yaşındayken Mülkiye Mektebi'ni başarıyla tamamladı. Mezuniyetinin hemen ardından gümrük memuru olarak çalışma hayatına adım atan bu aydın şahsiyet, ömrünü eğitime, spora ve memleketin kurtuluşuna adayarak adını tarihe altın harflerle yazdıracaktı.
Kadıköy Sokaklarında Futbolun ve Hürriyetin Tohumları
Enver Bey, 1904 yılına gelindiğinde Saint Joseph Lisesi bünyesinde Türkçe öğretmeni olarak dersler vermeye başladı. Sınıflara beyaz sarığı ile giren bu sıra dışı muallim, öğrencileri üzerinde derin izler bıraktı. O dönem hüküm süren istibdat rejiminin baskıcı atmosferi nedeniyle gençlerin futbol kulübü kurmaktan çekindiği bir dönemde, onları cesaretlendirerek ilk kıvılcımı ateşledi. Gençlere futbol oynamalarını ve örgütlenmelerini öğütleyen Enver Bey, Fenerbahçe Spor Kulübü'nün kuruluşuna giden yolun taşlarını döşedi. Bu kıymetli yol göstericiliği sayesinde, kulübün sembolik kurucu üyeleri arasındaki yerini aldı.
Fenerbahçe'nin yeşil sahalara çıkan ilk futbol kadrosundaki oyuncuların büyük bir bölümünü kendi yetiştirdiği Saint Joseph öğrencileri arasından seçti. Bu isimlerin en önemlileri arasında Galip Kulaksızoğlu ve Nasuhi Baydar gibi Türk sporuna yön verecek figürler bulunuyordu. Enver Bey, her cuma günü öğrencilerini Moda Çayırı'nda bir araya getirerek futbol idmanları yaptırdı. Fenerbahçe'nin kurucu isimlerinden Bahriye subayı Necip Okaner'in 1952 yılında kaleme aldığı ve kulüp müzesinde sergilenen mektubuna göre, Enver Bey kulüpte hiçbir zaman resmi bir idari görev üstlenmedi; fakat kulübün daimi bir fahri kurucusu olarak kabul gördü. Kendisi de yıllar sonra bu dönemki misyonunu, genç zihinlere hürriyet sevgisi aşılamak olarak tanımlayacaktı.
Sirkeci'den Anadolu'ya Ulaşan Gizli Cephane Yolu
Enver Bey'in hayatı sadece spor sahalarıyla sınırlı kalmadı; gümrük teşkilatında da büyük başarılara imza attı. Maliye Nazırı Cavid Bey'in İngiliz uzman Cravford yönetiminde düzenlediği zorlu sınavı kazanarak gümrük müfettişi unvanını alan üç kişiden biri oldu. Müfettişlik yıllarında Trabzon, İzmir ve nihayet Sirkeci'de görev yapan Enver Bey, Kurtuluş Savaşı başladığında en kritik sorumluluklardan birini üstlendi. Sirkeci Gümrük Müdürü olarak görev yaptığı esnada, işgal altındaki başkentten Anadolu'daki direnişçilere her gün ortalama yirmi sandık silah ve cephaneyi "tüccar malı" göstererek sevk etti.
Bu tehlikeli ve hayati sevkiyat operasyonları sayesinde milli mücadeleye paha biçilemez bir mühimmat desteği sağladı. Gösterdiği bu üstün vatanseverlik karşılıksız kalmadı; kendisine bizzat Mustafa Kemal Atatürk tarafından imzalanan bir teşekkür mektubu ve takdirname takdim edildi, ayrıca Beyaz Şeritli İstiklal Madalyası ile onurlandırıldı. Meslektaşı Zehra Hanım ile evlenen ve bu evlilikten üç çocuk sahibi olan Yetiker, ömrünü eğitime, spora ve memleketin kurtuluşuna adayarak adını tarihe altın harflerle yazdıracaktı. 16 Mayıs 1955 tarihinde 86 yaşında vefat eden bu vatansever aydının kabri Zincirlikuyu Mezarlığı'nda yer almakta olup, ismi bugün Eyüpsultan'da bir sokakta yaşatılmaktadır.
Enver Yetiker'in Hayatındaki Önemli İsimler
Enver Yetiker'in hem spor dünyasına kazandırdığı isimler hem de aile bağları şu şekildedir:
- Galip Kulaksızoğlu: Saint Joseph Lisesi'nden öğrencisi olup Moda Çayırı'ndaki idmanlarda yetiştirdiği ve Fenerbahçe'nin ilk kadrolarında yer alan önemli futbolcu.
- Nasuhi Baydar: Enver Bey'in antrenman yaptırdığı, sarı-lacivertli kulübün ilk dönemine damga vuran bir diğer öğrencisi.
- Zehra Yetiker: Kendisi gibi eğitimci olan ve evlilik hayatını paylaştığı eşi.
- Mediha, Fazıla ve Belkıs Yetiker: Bu evlilikten dünyaya gelen üç kız çocuğu.