Cumhuriyet döneminin yetiştirdiği en kıymetli mühendislerden biri olan Enver Necdet Egeran, Türkiye'nin yeraltı kaynaklarının keşfinde devrim niteliğinde adımlar atmış tarihi bir şahsiyettir. 1907 yılında Kıbrıs'ta gözlerini dünyaya açan Egeran, ömrünü madencilik ve petrol jeolojisine adayarak ülkenin kaderini değiştiren kritik çalışmalara imza atmıştır. Özellikle Raman dağında ilk petrolün fışkırmasını sağlayan ekibin başında yer alması, onu milli sanayi tarihimizin unutulmaz aktörlerinden biri haline getirmiştir. Aynı zamanda sivil toplum ve cemiyet hayatında da derin izler bırakan ünlü mühendis, Hür ve Kabul Edilmiş Masonlar Büyük Locası bünyesinde büyük üstatlık mertebesine kadar yükselmiştir. Bu üretken ömür, 2005'te İstanbul'da son buldu.
Atatürk'ün Tensibiyle Fransa'da Alınan Eğitim
Genç Necdet'in eğitim hayatı Kıbrıs'ta başlayarak parlak başarılarla şekillenmiştir. Lise öğrenimini Kıbrıs adasında tamamladıktan sonra yükseköğrenim için Türkiye'ye geçiş yapan Egeran, burada Maden Yüksek Mühendisliği bölümünü başarıyla bitirmiştir. Onun bu alandaki üstün yeteneği, dönemin devlet kadrolarının ve bizzat Mustafa Kemal Atatürk'ün de gözünden kaçmamıştır. Ulu Önder Atatürk'ün bizzat tensip etmesi ve devletin sağladığı özel burs desteği sayesinde Fransa'ya gönderilen yetenekli mühendis, eğitimine Avrupa'da devam etmiştir. Fransa'da Maden ve Petrol Jeolojisi Yüksek Mühendisliği eğitimini tamamlayan Egeran, bununla da yetinmeyerek aynı uzmanlık dalında doktora derecesi elde etmiştir. Başarılı mühendisin akademik yükseliş süreçleri şu şekilde özetlenebilir:
- Kıbrıs'ta tamamlanan lise öğrenimi
- Türkiye'de başarıyla bitirilen Maden Yüksek Mühendisliği eğitimi
- Atatürk'ün teşvikiyle Fransa'da tamamlanan Maden ve Petrol Jeolojisi Yüksek Mühendisliği ile doktora çalışmaları
Raman'dan Özel Sektöre Uzanan 60 Yıllık Kariyer
Doktorasını tamamlayıp vatanına dönen Egeran, kamu bürokrasisinde tam yirmi beş yıl boyunca aralıksız görev yapmıştır. Bu çeyrek asırlık hizmet süreci boyunca ülkemizdeki maden ve petrol arama faaliyetlerini yüksek kararlılıkla bizzat koordine etmiştir. Bu çalışmaların en somut meyvesi Raman'da petrolün bulunmasıdır. Devletten emekli olduktan sonra özel sektöre geçti. Uluslararası alanda faaliyet yürüten bir Amerikan petrol şirketinde tam 12 yıl boyunca genel müdürlük makamını başarıyla temsil etmiştir. Özel sektördeki bu zengin tecrübesinin ardından kendi işini kurmaya karar veren Egeran, tam 23 yıl boyunca kendi danışmanlık şirketini başarıyla yöneterek sektöre çok önemli hizmetler sunmuş ve yeni nesillere rehberlik etmiştir.
Masonluktaki Tarihi Rolü ve Demirel Belgesi
Enver Necdet Egeran, yalnızca mesleki kariyeriyle değil, cemiyet hayatındaki etkin liderliğiyle de adından sıkça söz ettirmiştir. 1949 yılında adım attığı Türk Masonluğu içerisinde çok kısa sürede en etkili aktörlerden biri haline gelmiştir. Özellikle Türk Masonluğunun küresel ölçekteki düzenli mason camiası tarafından resmen tanınması süreçlerinde en kritik ve sürükleyici rolü üstlenmiştir. Kariyerindeki bu cemiyet yolculuğu, onu 1965 yılında Hür ve Kabul Edilmiş Masonlar Büyük Locası'nın Büyük Üstatlığına taşımıştır. Büyük Üstatlık koltuğuna oturduktan kısa bir süre sonra, Türk siyaset tarihini derinden etkileyecek tarihi bir karara imza atmıştır. Adalet Partisi Genel Başkanlığı yarışı içerisindeki Süleyman Demirel'e, kendisinin mason olmadığını resmen beyan eden meşhur belgeyi teslim etmiştir. Bu büyük yankı uyandıran gelişmenin hemen akabinde, kendi rızasıyla Büyük Üstatlık görevini bırakarak yerini Hayrullah Örs'e devretmiştir. Tarihi şahsiyet, 2005 yılında İstanbul'da vefat etmiştir.