Şahabettin Süleyman Kimdir?

Şahabettin Süleyman, 1885'te İstanbul'da doğan ve 1921'de İsviçre'de ölen Türk yazardır. Şiir dışında edebiyatın hemen her türünde eser verdi ve Fecr-i Ati topluluğunun kuruluşunda rol aldı.

Ailesi ve eğitimi

Babası Süleyman Şevket Bey, Türkmenistan'dan gelip Sındırgı-Bigadiç çevresine yerleşen ve Osmanlı Devleti'ne üst düzey bürokratlar yetiştiren Çavdarlı Ali Ağa hanedanına mensuptu. Ailenin en büyük oğluydu; kardeşleri Memduh Süleyman ve Rıza Çavdarlı da yazar oldu. Çocukluğu İstanbul ve İzmir'de geçti, ortaöğrenimini 1904'te İzmir İdadisi'nde tamamladı. Lise yıllarında Fransızca öğrenerek Batı edebiyatını izledi. İlk yazısı, 1903'te İzmir'de yayımlanan Ahenk dergisindeki "Ceriha-i Namus" adlı öyküsüdür. Mülkiye Mektebi'ni 1908'de bitirdi; aynı yıl babasını kaybetti ve ailenin geçimini üstlenerek Vefa İdadisi'nde Fransızca öğretmenliği ile müdür muavinliği yaptı.

Fecr-i Ati ve dergicilik

1909'da çeşitli dergilerde yazan gençlerin bir topluluk kurmasına öncülük etti. Fecr-i Ati adını alan topluluğun "Sanat şahsî ve muhteremdir" sloganı ona aittir. Planlanan dergi çıkarılamayınca Şiir ve Tefekkür (Eylül 1909) ile Jale (Kasım 1909) dergilerini yayımladı. 1910'da idadiler için Tarih-i Edebiyat-ı Osmaniye'yi çıkardı; kitabı geliştirerek Mehmed Fuad (Köprülü) ile birlikte Yeni Osmanlı Târîh-i Edebiyyâtı adıyla yayımladı. 1912'den itibaren edebi müdürü ve başyazarı olduğu haftalık Rübab dergisinde iki büyük edebî tartışma yaşandı: biri Nayiler olarak anılan Nesl-i Ati sanatçılarıyla Fecr-i Ati arasında geçti; öteki Hüseyin Rahmi'nin Cadı adlı eserini ağır biçimde eleştirmesiyle başladı ve Hüseyin Rahmi'yi Şekavet-i Edebiye'yi yazmaya yöneltti.

Siyaset ve öğretmenlik

"Ahlaksızlığı yayıcı" bulunan Çıkmaz Sokak oyunu nedeniyle Mayıs 1910'da Vefa İdadisi'ndeki görevinden uzaklaştırıldı ve on bir ay işsiz kaldı. Başlangıçta İttihat ve Terakki'ye yakındı; Fecr-i Ati yazarı Ahmet Samim'in öldürülmesi üzerine bu cemiyete karşı çıktı, Osmanlı Demokrat Fırkası'na katıldı. Hâkimiyet-i Milliye'de siyasi yazılar yazdı, Yeni Ses ve Muahede gazetelerinde başyazarlık yaptı. 1911'de Mekteb-i Sultani'de Osmanlıca öğretmenliğine atandı; 1914'te Darülmuallimin'de, 1915'te Galatasaray Mekteb-i Sultanisi ve İstanbul Sultanisi'nde edebiyat ve felsefe dersleri verdi. II. Meşrutiyet sonrasında Dârü't Temsîl-i Osmânî ve Yeni Tiyatro Cemiyeti gibi kuruluşların edebî heyetinde yer aldı.

Özel yaşamı ve ölümü

1914'te Vezir Köse Mehmed Raif Paşa'nın kızı, dönemin tanınmış kadın şairlerinden İhsan Raif Hanım ile evlendi; çiftin evi edebiyatçıların buluşma yerlerinden biri oldu. Tatillerini her yıl İsviçre'de geçirmeye başladı ve Davos-Platz'da İspanyol gribine yakalanarak 1921'de öldü. Eserleri arasında Fırtına (1910), Çıkmaz Sokak (1912) ve Tenkidat-ı Edebiyye serisi bulunur.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Şahabettin Süleyman maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.