Giulio Mongeri Kimdir?

Ailesi ve Çocukluğu

Giulio Mongeri, 1 Ağustos 1873'te İstanbul'da doğdu. Babası İtalyan tıp doktoru Luigi Mongeri, annesi İngiliz kökenli Tecla Taylor'dur. Ailesi 1848'de Avusturya'nın İtalya'yı işgali üzerine Milano'dan İstanbul'a gelmiş ve Levanten topluluğa katılmıştı. Luigi Mongeri 1856-1876 arasında Süleymaniye Bimarhanesi'nde başhekimlik yaptı; hastanede zincir uygulamasını kaldırdı, kötü muameleyi ve şiddeti yasakladı, 1876'da yürürlüğe giren Bimarhaneler Nizamnamesi'ni yazdı. Giulio dokuz yaşındayken babasını kaybetti ve annesi ile kız kardeşi Mary'yle birlikte Milano'ya, amcalarının yanına döndü.

Eğitimi ve Türkiye'ye Dönüşü

Brera Güzel Sanatlar Akademisi'ne devam etti, 1892'de Mimarlık Yüksekokulu'na kaydoldu ve çağdaş onarım kurallarının öncüsü sayılan Camillo Boito'nun en iyi öğrencilerinden biri oldu. Öğrencilik yıllarında fotoğrafçılıkla da ilgilendi. 28 Ekim 1896'da mezun oldu. 1897'de annesini ziyaret için Türkiye'ye döndü; Ankara'yı ziyaret edip dönem için belge niteliği taşıyan fotoğraflar çekti ve Ankara gezisini İtalyan dergisinde yazı dizisi olarak yayımladı. Büyükada'da tanıştığı Caterina Capodaini ile evlendi; eşi çocuklarından Guido'nun doğumunda öldü. Sonra eşinin kız kardeşi Christina ile, onun ölümünden sonra da üçüncü kez evlendi.

Bir süre serbest mimarlık yaptı, Eduardo de Nari ile ortak büro açtı. 1903 İstanbul Sergisi'ne antik Yunan üslubunda anıt mezar, İtalyan Rönesans üslubunda konut, Lombardia üslubunda kilise ile modern üslupta han ve konut projeleriyle katıldı. 1907'de İtalyan Büyükelçiliği mimarı oldu, 1911'de Osmanlı Bankası'nın resmî mimarı olarak görevlendirildi.

Öğretmenlik ve Eserleri

Osman Hamdi Bey'in referansıyla 1909'dan itibaren Sanayi-i Nefise Mektebi Mimarlık şubesinde ders verdi; Trablusgarp Savaşı nedeniyle verdiği ara sonrasında 1913'te döndü, I. Dünya Savaşı sırasında Türkiye'den ayrıldı. 1922'de okuldaki görevine döndü ve 1930'a kadar Cumhuriyet'in ilk kuşak mimarlarının yetişmesine katkıda bulundu. Kemalettin Bey, Vedat Tek, Sedad Hakkı Eldem, Arif Hikmet Koyunoğlu ve Şevki Balmumcu ile birlikte Ankara'da Birinci Ulusal Mimarlık Akımı'na uygun yapılar gerçekleştirdi.

İstanbul'da Aziz Antuan Katolik Kilisesi (1912), Taksim Sahnesi (1914), Karaköy Palas (1920), Maçka Palas (1924) ve Taksim Cumhuriyet Anıtı'nın kaidesini (1928); Ankara'da Osmanlı Bankası (1926), İnhisarlar Başmüdürlük Binası (1928), Ziraat Bankası (1929) ve İş Bankası genel müdürlük binalarını (1929); Bursa'da Çelik Palas'ı (1932) tasarladı. 1933'ten sonra mimari etkinlikte bulunmadı, 1941'de Venedik'e göç etti ve 30 Kasım 1951'de orada öldü; Milano'daki aile anıt mezarlığına defnedildi.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Giulio Mongeri maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.