Cahit Berkay, 3 Ağustos 1946 tarihinde Isparta'da dünyaya gelmiş, Türk rock müziğinin seyrini değiştiren en önemli topluluklardan Moğollar grubunun kurucu kadrosunda yer alarak Anadolu rock tarzının doğuşuna ve gelişimine öncülük etmiş efsanevi bir Türk müzisyendir. İlkokul çağlarında mandolin çalmaya başlayarak müzikle tanışan sanatçı, Kabataş Erkek Lisesi ve İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi eğitimlerinin ardından profesyonel sahne kariyerine yönelmiştir. Ülkenin müzikal mirasını modern tınılarla harmanlayarak uluslararası alanda ödüller kazanan usta sanatçı, hem özgün enstrümantasyonu hem de toplumsal meselelere duyarlı duruşuyla Türkiye'nin kültürel belleğinde silinmez bir iz bırakmıştır.
Müziğe İlk Adımlar ve Profesyonelliğe Geçiş
Aslen Isparta'nın Senirkent ilçesinden olan Cahit Berkay, çocukluk yıllarının ardından 1959 yılında ailesiyle birlikte İstanbul'a taşınmıştır. Ortaöğrenimini Fındıklı Ortaokulu bünyesinde tamamladıktan sonra, tarihi Kabataş Erkek Lisesi'nden mezun olmuştur. Yükseköğrenim hayatını ise İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi'nde başarıyla noktalamıştır. Bu eğitim süreçlerine paralel olarak müzik tutkusunu amatör düzeyde sürdüren Berkay, 1960 ile 1965 yılları arasında çeşitli çalışmalar gerçekleştirmiştir. Henüz 1962 yılında, müzikal yolculuğunun ilk ciddi adımı sayılan Siyah İnciler grubunu kurarak amatör dönemin en önemli girişimini yapmıştır.
Profesyonel müzik dünyasına girişi ise 1965 yılında gerçekleşmiştir. Bu dönemde Selçuk Alagöz Orkestrası'na katılarak sahne almaya başlayan genç yetenek, grubuyla beraber 1966 yılındaki Altın Mikrofon yarışmasında üçüncü olma başarısı göstermiştir. Bir sonraki yıl, bu kez Rana Alagöz'ün arkasında enstrüman çalarak 1967 Altın Mikrofon yarışmasından bir kez daha üçüncülük ödülüyle ayrılmıştır. Bu erken dönem başarıları, sanatçının sonraki yıllarda kuracağı müzikal kimliğin habercisi niteliğindedir.
Moğollar ile Anadolu Rock Devrimi
Cahit Berkay'ın hayatındaki en büyük dönüm noktası, 1968 yılında yaşanmıştır. Alagöz orkestrasının bateristi Engin Yürükoğlu ile birlikte, gitarist Tahir Nejat Özyılmazel'in yerine Moğollar grubuna katılmıştır. Topluluğun ilk yıllarında üretimler çoğunlukla Aziz Azmet ve Murat Ses tarafından gerçekleştirilmiştir. Ancak 1970 yılında Aziz Azmet'in gruptan ayrılmasıyla, Berkay besteci kimliğiyle ön plana çıkmaya başlamıştır. Bu değişim, Moğollar'ın müzik tarzını da derinden etkilemiştir. Grup, ilk dönemlerindeki psychedelic rock ve rock and roll çizgisinden uzaklaşarak, yerel ezgilerin ağırlıkta olduğu Anadolu rock tarzına yönelmiştir. Berkay bu süreçte gitara ek olarak bağlama, cura ve yaylı tambur gibi geleneksel enstrümanları da çalmaya başlamıştır.
Sanatçının imzasını taşıyan "Dağ ve Çocuk" bestesi, grubun popüleritesini zirveye taşımıştır. Bu yükselişin ardından Moğollar, 1971 yılında yeni bir arayış içinde olan Barış Manço ile güçlerini birleştirmiştir. Aynı yıl, ağırlıklı olarak Murat Ses bestelerinden oluşan "Danses et Rythmes de la Turquie" albümü Fransa'da dinleyicilerle buluşmuştur. Bu plak, Fransa'da son derece prestijli bir ödül olan "French Academie Charles Cros Grand Prix Du Disque" ödülüne layık görülmüştür. Bu büyük başarının ardından Barış Manço ile yollarını ayıran topluluk, bağımsız olarak yollarına devam etme kararı almıştır. Moğollar, bu verimli dönemde solo plakların yanı sıra şu isimlerle de ortak çalışmalara imza atmıştır:
- Selda Bağcan
- Cem Karaca
- Ali Rıza Binboğa
1975 yılına gelindiğinde Cahit Berkay yönünü yeniden Paris'e çevirmiştir. Eski dostu Engin Yürükoğlu ile birlikte Moğollar'ı iki kişi olarak sürdürme kararı almışlardır. Tamamı Berkay'ın bestelerinden oluşan "Hittit Sun" albümü 1975'te yurt dışında yayınlanmıştır. Bu plağın getirdiği ilginin peşinden, ikili 1976 yılında klasik Türk müziği yorumlarını barındıran "Ensemble d'Cappadocia" albümünü piyasaya sürmüştür. Ancak bu çalışma ticari açıdan beklenen ilgiyi görmemiştir. Sanatçı, aynı yıl Kütahya'da kısa dönem olarak vatan görevini yerine getirmiştir. Askerlik sonrasında Berkay grubu 1978 yılına kadar ayakta tutmaya çalışsa da Moğollar bu tarihte resmi olarak dağılmıştır.
Yeniden Buluşma ve Sosyal Duyarlılık
Uzun bir sessizlik döneminin ardından, 1993 yılında başlatılan geniş kapsamlı bir imza kampanyası Moğollar'ın küllerinden yeniden doğmasını sağlamıştır. Dinleyicilerin yoğun talebi üzerine grup, tam on beş yıl aradan sonra tekrar bir araya gelmiştir. Geri dönüş müjdesi niteliği taşıyan "Moğollar 94" albümü 1994 yılında dinleyicilere sunulmuştur. Bu yeni dönemde topluluk, önceki yıllara kıyasla daha çok politik ve çevreci temalara odaklanmıştır. Albümdeki bestelerin büyük kısmı Cahit Berkay'a ait olmakla birlikte, usta müzisyen bu süreçte ilk kez mikrofon başına geçerek vokalleri de üstlenmiştir. Söz yazarı Turgut Berkes ile ortaklık kurularak hazırlanan 1996 tarihli "4 Renk" ve 1998 tarihli "30. Yıl" albümleri de bu toplumsal ve eleştirel çizgiyi sürdürmüştür.
Cahit Berkay, müzikal üretimlerinin yanı sıra sosyal sorumluluk projelerinde ve duruşunda da aktif rol almıştır. Grup arkadaşı Taner Öngür ile birlikte, küresel markaların sponsorluğundaki festivallere alternatif bir duruş sergileyen Barışarock festivalinin hayata geçirilmesine büyük destek sağlamıştır. Grup, üretkenliğini sürdürerek 2004 yılında "Yürüdük Durmadan" adlı albümü yayınlamıştır. 2008 yılına gelindiğinde Berkay, mikrofonu Cem Karaca'nın oğlu olan genç müzisyen Emrah Karaca'ya devrederek gruptaki rolünü gitarist ve besteci olarak sınırlandırmıştır. Çoğunluğu yine Cahit Berkay bestelerinden oluşan "Umut Yolunu Bulur" albümü ise 2009 yılında yayınlanmış ve grubun zengin diskografisindeki yerini almıştır.