Cafer Tayyar Sadıklar, cumhuriyet tarihinin çok yönlü bürokratları, akademisyenleri ve devlet adamları arasında müstesna bir yere sahiptir. Niğdeli bir öğretmen olan Sadık Sadıklar'ın oğlu olarak 1932 yılında dünyaya gelen Sadıklar, devlet kademelerinde üstlendiği sorumluluklarla Türkiye'nin iktisadi gelişimine önemli katkılar sunmuştur. Mülki idarecilikten müfettişliğe uzanan kariyerinde, Hazine Genel Müdürlüğü ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanlığı gibi en kritik mali makamlarda bulunmuştur. Yaşamı boyunca akademik kimliği ve vizyoner kişiliğiyle ön plana çıkan tecrübeli isim, Türk ekonomisinin şekillenmesinde mühim bir rol oynamıştır. Bu yazıda, ömrünü iktisada ve devlet hizmetine adamış saygın bürokratın ilham verici hayat hikayesini ele alıyoruz.
Eğitim Hayatı ve Bürokrasiye İlk Adım
Eğitim yolculuğuna 1949 yılında Manisa Lisesi'nden mezun olarak başlayan Cafer Tayyar Sadıklar, 1953 senesinde Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İdari Şubesi'ni bitirdi. Hukuk alanındaki fark sınavlarını da başarıyla tamamlayıp sertifika almaya hak kazandı. Meslek hayatına memleketinde başlayan Sadıklar, Niğde Maiyet Memurluğu ve Çamardı Kaymakam Vekilliği vazifelerinde bulundu. Ardından 1955 yılında girdiği sınavla Maliye Teftiş Kurulu bünyesine dahil oldu. Üç senelik yardımcılık döneminin sonrasında 1958'de Maliye Müfettişi oldu.
Kendisini sürekli geliştirmeyi amaçlayan Sadıklar, 1959-1960 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri'nde staj yaptı. Ardından Wisconsin Üniversitesi'nde "İktisadi Kalkınma" üzerine yüksek lisans (M.A.) derecesi aldı. Türkiye'ye dönüş yaptıktan sonra Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde "Maliye" alanında doktora yaparak "Siyasal Bilimler Doktoru" unvanını kazandı. 1965 yılında Hazine Genel Müdürlüğü bünyesinde Genel Müdür Yardımcılığı görevine atanarak teftiş kurulundan ayrıldı. 1967-1971 yılları arasında ise Tokyo Büyükelçiliği Maliye Müşavirliği görevini başarıyla tamamladı.
Hazine Genel Müdürlüğü ve Merkez Bankası Dönemi
Tokyo'daki başarılı temsil görevinin ardından Türkiye'ye dönen Sadıklar, Hazine ve MİİT Genel Sekreterliği'ndeki eski vazifesine yeniden başladı. Akademik kariyerini de eş zamanlı yürüterek 1973 yılında SBF bünyesinde doçentlik unvanını aldı. Aynı yıl Hazine Genel Müdürü koltuğuna oturan deneyimli bürokrat, 1976 yılında kısa bir süre Washington Büyükelçiliği Ekonomi ve Maliye Müşavirliği yaptı. Hemen ardından, Temmuz 1976'da en prestijli görevlerinden biri olan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanlığı'na seçildi. Merkez Bankası'ndaki idareciliğinin sonrasında Başbakanlık Başmüşavirliği yapan Sadıklar, 1979 yılından itibaren akademiye ağırlık verdi.
Akademik Başarıları, Bakanlık Yılları ve Ödülleri
Akademik alanda hızla ilerleyen Sadıklar, 5 Mayıs 1981 tarihinde Ege Üniversitesi İktisat Fakültesi'nden Profesörlük unvanı aldı. Türkiye'nin birçok saygın yükseköğretim kurumunda dersler veren Sadıklar'ın öğretim üyeliği yaptığı üniversiteler şunlardır:
- Hacettepe Üniversitesi
- Dokuz Eylül Üniversitesi
- Ege Üniversitesi
- Gazi Üniversitesi
- Başkent Üniversitesi
Akademik çalışmalarının yanında İş Bankası Yönetim Kurulu Üyeliğine seçilen Sadıklar, 1983 yılında Gümrük ve Tekel Bakanı olarak kabineye girdi. Aynı yıl yapılan seçimlerde Çanakkale Milletvekili seçilerek TBMM bünyesinde çalışmalarını sürdürdü. Ayrıca Ankara Ticaret ve Sanayi Odaları nezdinde müşavirlik yapan deneyimli isim, Yeminli Mali Müşavirlik ve Bağımsız Denetim Şirketi Yönetim Kurulu Başkanlığı ile Türk Parlamenterler Birliği Sosyal ve Ekonomi Komisyonu Başkanlığı vazifelerini de başarıyla yürütmüştür.
Halen Türk Japon Vakfı Başkanlığı ile Başkent Niğde Vakfı Onur Başkanlığı görevlerini sürdüren Prof. Dr. Cafer Tayyar Sadıklar, sivil toplum ve düşünce kuruluşlarında da aktif üyeliklere sahiptir. Bu kuruluşlardan bazıları şunlardır:
- Büyük Anadolu Vakfı
- Türk Atlantik Konseyi
- Türk Ekonomi Kurumu
- Yükseliş İktisadi ve Stratejik Araştırmalar Vakfı Danışma Kurulu
Fahri Maliye Müfettişi unvanına sahip olan Sadıklar, Türk-Japon dostluğuna katkılarından dolayı Japon İmparatoru tarafından verilen en yüksek nişanlardan Rising Sun (Yükselen Güneş) nişanı ile ödüllendirilmiştir. "Kalkınma yolundaki Japonya Örneği ve Türkiye" adlı eseriyle İstanbul Sanayi Odası sanayi ödülünü ve Türk Ekonomi Kurulu Ödülünü kazanan tecrübeli yazarın, gazete sayfalarında yayınlanmış iktisadi makaleleri de bulunmaktadır. İki çocuk babası olan Sadıklar, çok iyi derecede İngilizce ve Fransızca bilmektedir.