Türk askeri tarihinin en tartışmalı dönemlerinden birinde görev yapan Ali Tahsin Şahinkaya, 1 Mayıs 1925 tarihinde Merzifon'da dünyaya geldi. Havacı subay olarak orduya katılan Şahinkaya, uzun yıllar boyunca Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde kritik görevler üstlendi. 12 Eylül 1980 tarihinde ordu yönetiminin emir komuta zinciri içerisinde gerçekleştirdiği askeri darbenin ardından kurulan Millî Güvenlik Konseyi'nin beş üyesinden biri olan Şahinkaya, dönemin en nüfuzlu generallerinden biri haline geldi. Generalliğe kadar uzanan mesleki serüveni, 9 Temmuz 2015'te İstanbul'da organ yetmezliği sebebiyle kaldırıldığı hastanede son buldu. Ülke yönetiminde iz bırakan komutan, aynı zamanda savunma alanındaki faaliyetleri ve Mehmetçik Vakfı'nın kuruluşundaki katkılarıyla da tanınmaktadır.
Askeri Eğitimi ve Göreve Başlaması
Genç yaşta orduya adım atan Şahinkaya, öncelikle Çankırı Piyade Atış Okulu bünyesinde staj eğitimini tamamladı. Uçuş eğitimlerine başlamak üzere Eskişehir Hava Okulu'na geçiş yapan genç asker, havacılık kariyerinin ilk adımlarını burada attı. Pilotaj eğitimini derinleştirmek amacıyla 1944 yılında Amerika Birleşik Devletleri'ne gönderilen subay, oradaki uçuş okulunda eğitim gördü. ABD'deki uçuş okulunda eğitim alırken özel keşif kursunu başarıyla tamamladı. 1946 yılında uçucu teğmen rütbesiyle memleketine dönerek Eskişehir Hava Okulu'nda göreve başladı.
Şahinkaya, mesleki bilgisini ve görgüsünü artırmak amacıyla 1949 senesinde ikinci kez Amerika'ya gönderildi. Eğitimini tamamlayıp ülkeye döndüğünde, Eskişehir'de havacılık tarihi açısından kritik bir adım olan Hava Fotoğraf Okulu'nu kurdu. 1955 yılında Hava Harp Akademisi'ne giren başarılı subay, iki yıllık eğitimin ardından 1957 yılında buradan mezun oldu. Mezuniyet sonrasında üçüncü Hava Kuvveti İstihbarat Başkanlığı bünyesinde foto kıymetlendirme subayı olarak atandı.
Komutanlık Yılları ve Karargah Görevleri
Askeri hiyerarşide hızla yükselen Şahinkaya, 1964 yılında Napoli'de bulunan Airsouth karargahına Eğitim Tatbikat ve Kıyı Daire Başkanı olarak atanarak bu uluslararası üste başarıyla görev yaptı. 1965 yılında tuğgeneral rütbesine terfi ederek altıncı Ana Jet Üs Komutanlığı görevine getirildi. Yabancı ülkelerdeki görevlerinin ardından 1966 yılında Türkiye'ye dönüş yaptı. 1969 yılında tümgeneral rütbesine yükseltildi.
Tümgeneral rütbesiyle Hava Harp Akademisi Komutanlığı, ardından 1971'de Hava Kuvvetleri Harekât Daire Başkanlığı görevinde bulundu. Sonrasında ise 1972 yılında Hava Harp Okulu Komutanlığı görevini üstlendi. Kariyer basamaklarını tırmanmaya devam eden Şahinkaya, 1973 yılında korgeneral oldu. Korgenerallik rütbesindeyken Hava Kuvvetleri İdari Kurmay Yarbaşkanlığı, birinci Taktik Hava Kuvveti Komutanlığı ve CENTO Türk Askerî Temsil Heyeti Başkanlığı görevlerinde bulundu. Orgeneral rütbesine terfi ettiği 1977 yılında Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği'ne getirilen Şahinkaya, bir yıl sonra 21 Ağustos 1978 tarihinde havacılık kariyerinin zirve noktası olan Hava Kuvvetleri Komutanlığı makamına atandı.
12 Eylül Darbesi ve Siyasi Rolü
Hava Kuvvetleri Komutanlığı görevini sürdürüken, Türkiye tarihine yön veren askeri müdahalelerden biri gerçekleşti. Genelkurmay Başkanı Kenan Evren önderliğinde 12 Eylül 1980 tarihinde yapılan askeri darbe, ülkenin yönetim yapısını tamamen değiştirdi. Emir komuta zinciri içinde gerçekleştirilen bu darbe sonrasında kurulan Millî Güvenlik Konseyi'nde yer alan beş generalden biri Tahsin Şahinkaya idi. Askeri rejimin sonlandığı 7 Aralık 1983 tarihine kadar bu konsey üyeliğini sürdürdü. Rejimin ardından, 1989 yılına kadar Cumhurbaşkanlığı Konseyi üyesi olarak siyasi alanda aktif rol oynamaya devam etti.
Mal Varlığı İddiaları ve Tartışmalar
Tahsin Şahinkaya, emekliliği sonrasında servet iddialarıyla gündeme geldi. Özellikle 1980 yılından sonra gerçekleştirilen F-16 savaş uçaşı alımları sırasında yaklaşık 20 milyon dolar civarında usulsüz kazanç elde ettiği öne sürüldü. Şahinkaya, bu iddiaları yalanlayarak servetinin meşru olduğunu savundu. Uçak üreticisi Lockheed Martin firmasının 1986 yılında Türkiye'nin de aralarında yer aldığı bazı ülkelerde askeri alımlar için rüşvet verildiğini resmi olarak kabul etmesi, bu iddiaların kamuoyundaki tartışmalarını uzun süre canlı tuttu. Aynı zamanda basında Şahinkaya'nın ABD merkezli ünlü Time dergisi tarafınden dünyanın en zengin elli generalinden biri olarak listelendiği öne sürüldü. Buna karşın, bilim insanı Celâl Şengör dergi yetkilileriyle iletişime geçtiğini ve böyle bir haberin veya sayının bulunmadığını ortaya koydu.
Yargılanma Süreci ve Vefatı
Yıllar sonra Türkiye'deki yasal düzenlemelerin değişmesiyle Şahinkaya için yeni bir hukuki süreç başladı. 12 Eylül askeri darbesini gerçekleştiren komutanların yargılanmasını engelleyen anayasal korumanın 2010 yılındaki referandumla kaldırılması üzerine Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma neticesinde Kenan Evren ve Tahsin Şahinkaya hakkında kamu davası açıldı. Sanıklar hakkında ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası talep edilen bu dava, sanıkların vefat etmesiyle birlikte düştü. Hayatının son günlerinde organ yetmezliği teşhis edilerek İstanbul'da bulunan Gülhane Askeri Tıp Akademisi Hastanesi'nde tedaviye alınan general, 9 Temmuz 2015 günü vefat etti.
Askeri törenle ebediyete uğurlanan general için Selimiye Kışlası'nda basına kapalı tören yapıldı. Genelkurmay ve ordudan üst düzey katılımın gerçekleştiği uğurlamada taziye dilekleri aile tarafından kabul edildi. Ardından Büyük Selimiye Camii'nde cenaze namazı kılınarak naaşı Karacaahmet Mezarlığı'ndaki aile kabristanına defnedildi. Cenazeye askeri ve siyasi çevrelerden çok sayıda kişi katıldı.
Türk bayrağına sarılı tabutla son yolculuğuna uğurlanan generalin cenaze törenine katılan isimler arasında şunlar yer aldı:
- Eski Başbakan Bülent Ulusu
- Eski Genelkurmay Başkanı Hüseyin Kıvrıkoğlu
- Eski Kara Kuvvetleri Komutanı Aytaç Yalman
- Dönemin Hava Kuvvetleri Komutanı Akın Öztürk
- Birinci Ordu Komutanı Salih Zeki Çolak
- Harp Akademileri Komutanı Abdullah Recep
- Kenan Evren'in damadı Erkan Gürvit
Eşi Sema Şahinkaya, çocukları Serdar Şahinkaya ve Sevgi Kartal ile damadı Mustafa Kartal cenazede taziyeleri kabul etti.