Tassos Papadopoulos Kimdir?

Tassos Nikolaou Papadopoulos, 7 Ocak 1934'te Lefkoşa'da dünyaya geldi. Hukuk eğitiminin üzerine inşa ettiği siyasi kariyerini EOKA mücadele döneminde başlatan Papadopoulos, onlarca yıl süren bakanlık ve parlamento deneyiminin ardından 2003'te Güney Kıbrıs Rum Kesimi'nin beşinci cumhurbaşkanı oldu. Kıbrıs sorunundaki uzlaşmaz tutumu ve 2004'te Annan Planı'nı reddetmesiyle uluslararası gündemin odağına giren Papadopoulos, 12 Aralık 2008'de akciğer kanserinden yaşamını yitirdi; 74 yıllık ömrü boyunca adanın en çetrefilli dönemlerine hem tanık oldu hem de bunları biçimlendirdi.

EOKA Mücadelesi ve İlk Bakanlık Yılları

Papadopoulos, 1955'te Londra'daki Gray's Inn barolarında hukuk eğitimini tamamlayıp adaya döndüğünde Kıbrıs siyasi gerilimle doluydu. Georgios Grivas öncülüğünde kurulan EOKA'nın (Etniki Organosi Kipriaku Agonos) gençlik yapılanmasında görev alan genç avukat, örgütün siyasi kanadı PEKA'da da etkin rol üstlendi; ilerleyen yıllarda PEKA'nın genel başkanlığını da yürütecekti.

1959 Londra Konferansı'nda Kıbrıs Rum tarafını temsil eden iki delegeden biri olarak masaya oturan Papadopoulos, imzalanmasına zemin hazırlayan Londra ve Zürih antlaşmalarını kabul etmeyi reddeden az sayıdaki isimden biriydi. Aynı yılın Aralık seçimlerinin ardından oluşturulan Ortaklık Cumhuriyeti hükümeti onu Çalışma Bakanlığı'na taşıdı. Sonraki on yıl içinde III. Makarios yönetimlerinde sırayla şu bakanlıkları üstlendi:

• İçişleri Bakanlığı (1959–1960)
• Maliye Bakanlığı (1960–1961)
• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (1960–1970)
• Tarım Bakanlığı (1967–1969)

Meclis Başkanlığı ve Müzakereci Kimliği

1976'da Rum Temsilciler Meclisi Başkanlığı'na seçilen Papadopoulos, aynı dönemde Clerides hükümetinin toplumlararası görüşmeler baş danışmanlığını da taşıdı; Temmuz 1978'e dek bu iki görevi birlikte sürdürdü. Uluslararası arenada ise Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) yıllık kongrelerinde ve Birleşmiş Milletler ile Avrupa Konseyi nezdindeki temaslarında Güney Kıbrıs'ı defalarca temsil etti.

12 Kasım 1980'de Merkez Birliği Partisi'ni kuran Papadopoulos, bu yapının kısa ömrünün ardından 1991'de parlamento kapısını yeniden araladı. 7 Ekim 2000'de Spyros Kyprianou'nun vefatının ardından DİKO (Dimokratikon Komma — Demokratik Parti) genel başkanlığına geçti; Ulusal Konsey üyeliği, Bütçe ve Mali İşler Komitesi, Seçim Komitesi ile Avrupa İşleri Daimi Parlamenter Komitesi başkanlığı gibi kritik görevleri de üstlendi.

Cumhurbaşkanlığı ve Annan Planı Krizi

16 Şubat 2003 seçimlerinde yüzde 51.51 oy toplayarak zafere ulaşan Papadopoulos, Güney Kıbrıs Rum Kesimi'nin beşinci cumhurbaşkanı unvanını aldı. En yakın rakibi Glafkos Klerides yüzde 38.77 ile ikinci, Alekos Markides yüzde 6.61 ile üçüncü olurken Yeni Ufuklar Partisi (NEO) Başkanı Nikos Kutsu yüzde 2.11'de kaldı.

Cumhurbaşkanlığı görevinde Kıbrıs meselesini merkezine alan Papadopoulos, 2004'te BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın adayı yeniden birleştirmeyi öngören planını reddetti. Bu tutum uluslararası kamuoyunda derin tartışmalara yol açtı. Özel yaşamında Lefkoşa'nın Rum kesiminde bir hukuk bürosu işleten Papadopoulos, Anastasios Leventis ailesinden Photini Michaelides ile evliydi; çiftin Constantinos, Maria, Nicholas ve Anastasia adlarında dört çocuğu vardı. 12 Aralık 2008'de akciğer kanseri nedeniyle Lefkoşa'da hayatını kaybeden Papadopoulos, Kıbrıs'ın bölünmüşlüğünü hem yaşayan hem de şekillendiren liderler arasındaki yerini korumaktadır.