Türk askeri ve siyasi tarihinin en çalkantılı dönemlerinde kilit roller üstlenen Faik Türün, özellikle 12 Mart 1971 Muhtırası sürecinde aldığı kritik kararlarla tanınan önemli bir orgenereldir. 17 Ekim 1913 tarihinde dünyaya gelen Türün, Işıklar Askeri Lisesi’nden mezun olmuştur. Ardından Kara Harp Okulu ve Kara Harp Akademisi’ni başarıyla tamamlamıştır. Kore Savaşı’nda gösterdiği üstün muharebe başarılarından dolayı Birleşmiş Milletler Liyakat Madalyası alan tecrübeli komutan, askeri kariyerinin ardından Adalet Partisi çatısı altında siyaset sahnesine adım atmıştır. Eski 1. Ordu Komutanı, 15 Şubat 2003 tarihinde vefat etmiştir. Deneyimli komutan, hem askeri müdahalelerin seyrini değiştiren hamleleri hem de meclis çatısı altındaki demokratik mücadelesiyle hafızalarda iz bırakmıştır.
Kore Savaşı ve Askeri Yükseliş Dönemi
Genç yaşta askerlik mesleğine adım atan Faik Türün, 1933 yılında Kara Harp Okulu’nu bitirmiştir. Askeri eğitimine kararlılıkla devam eden yetenekli subay, 1942 yılında ise Kara Harp Akademisi’nden mezun olarak kurmay sınıfına geçmiştir. Ülkenin sınırları dışındaki en önemli askeri sınavlarından biri olan Kore Savaşı başladığında, kendisi de cephedeki yerini almıştır. 1950 yılında Harekât Şube Müdürü göreviyle Türk Tugayı bünyesinde görevlendirilen Türün, Muhabere Binbaşı rütbesiyle uzak doğu topraklarına ayak basmıştır. Burada 1953 yılında sağlanan ateşkes anlaşmasına kadar tüm muharebelere bilfiil katılarak önemli sorumluluklar yüklenmiştir.
Cephedeki üstün hizmetleri, uluslararası alanda da takdir toplamıştır. Türün, daha önce Ankara’ya gelip Mustafa Kemal Atatürk ile tanışan BM Kuvvetleri Komutanı Mareşal Douglas MacArthur tarafından Birleşmiş Milletler Liyakat Madalyası ile taltif edilmiştir. Savaşta gösterdiği kahramanlıklar sayesinde bir yıl kıdem kazanan başarılı subay, ordudaki yükseliş basamaklarını da hızla tırmanmıştır. Bu doğrultuda 1960 yılında tuğgeneral rütbesine erişen askeri figür, 1963’te tümgeneral, 1966’da korgeneral ve nihayet 1969 yılında orgeneralliğe terfi etmiştir. General rütbesiyle ordu bünyesinde üstlendiği önemli komutanlık görevleri şunlardır:
- 1965-1967 yılları arasında 8. Kolordu Komutanlığı.
- 1968-1969 yılları arasında 3. Kolordu Komutanlığı.
- 1969-1970 yıllarında ise 3. Ordu Komutanı olarak görev yapmıştır.
12 Mart Muhtırası ve Cunta Girişimlerinin Engellenmesi
Orgeneral rütbesine ulaştıktan sonra Türün’ün yolu askeri şûra toplantılarındaki dengelerle değişmiştir. 1970 yılının Ağustos ayındaki Yüksek Askerî Şûra toplantısında, kđdem sıralamasında en önde olan 1. Ordu Komutanı Orgeneral Kemal Atalay’ın Kara Kuvvetleri Komutanlığı görevine getirilmesi beklenmekteydi. Bazı generaller, 2. Ordu Komutanı Orgeneral Faruk Gürler’in genç subaylar üzerindeki siyasi etkisini öne sürerek hükümranlık aramıştır. Sonunda Başbakan Süleyman Demirel’i ikna etmeyi başarıp, Faruk Gürler’in Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na atanmasını sağlamışlardır. Emekliye sevk edilen Kemal Atalay’ın yerine ise 1. Ordu Komutanı olarak Faik Türün getirilmiştir. 12 Mart 1971 Muhtırası verildiğinde Türün, 1. Ordu Komutanı görevindeydi. Aynı zamanda İstanbul Sıkıyönetim Komutanı olarak da geniş yetkilere sahipti.
Bu dönemde, parlamento dışı yöntemlerle sol-sosyalist yönelimli askeri bir darbe planlayan “Millî Demokratik Devrimciler” adlı bir grup aktif faaliyet göstermekteydi. Doğan Avcıoğlu, İlhan Selçuk ve emekli Korgeneral Cemal Madanoğlu’nun öncülük ettiği bu hareket, Devrim gazetesi etrafında kümelenmişti. 9 Mart 1971 tarihli darbe planı son anda engellenmiştir. MİT görevlileri, gelişmeleri Tağmaç ve Türün’e bildirmiştir. Tağmaç, girişime adı karışan Tümgeneral Celil Gürkan dahil birçok subayı ordudan uzaklaştırırken, Türün de MİT aracılığıyla Devrim yazarlarını Ziverbey Köşkü’nde sorguya almıştır. Sorgulamalar neticesinde Faruk Gürler ve Hava Kuvvetleri Komutanı Muhsin Batur’un planı þnce desteklediği saptanmıştır. İki komutan, istihbaratın Genelkurmay Başkanı Memduh Tağmaç’a ulaşması üzerine desteklerini geri çekmişlerdir. Orgeneral Türün, net duruşuyla cuntacılara ağır darbe vurmuştur.
Cumhurbaşkanlığı Krizindeki Müdahale ve Meclis Hayatı
Orgeneral Faik Türün, en önemli askeri ve siyasi duruşarından birini ise 1973 cumhurbaşkanlığı seçim sürecinde sergilemiştir. Memduh Tağmaç’ın yaş haddinden emekliye ayrılmasının ardından 1972 yılında Genelkurmay Başkanlığı koltuğuna oturan Faruk Gürler, cumhurbaşkanı olmak için komutanların onayını almıştır. TBMM binasının Ankara’daki tankçı birlikleriyle kuşatıldığı bu kritik günlerde, 1. Ordu Komutanı Faik Türün cuntacı abluka girişimlerine şiddetle karşı çıkmıştır. Adalet Partisi Genel Başkanı Süleyman Demirel’e gerekirse TBMM'yi İstanbul'da toplayacağını bildiren tecrübeli komutan, emrindekileri 1. Ordu birlikleriyle Ankara'ya yürüyerek bu cuntacı girişimi bastırabileceğini net bir şekilde iletmiştir. Bu sert ve kararlı duruş, sol görüşleri savunmasıyla bilinen emekli orgeneral Faruk Gürler’in cumhurbaşkanı seçilmesini engellemiştir.
Orgeneral rütbesindeki parlak askeri yaşamını 30 Ağustos 1973 tarihinde emekli olarak noktalayan Türün, sivil hayata geçtikten sonra siyasete atılmıştır. Askerlik mesleğinden emekli olduktan sonra Adalet Partisi saflarına katılan Faik Türün, 16. Dönem Manisa Milletvekili olarak meclise girmiş ve yasama çatısı altında ülkesine hizmet etmeyi sürdürmüştür. Siyasi hayatının en önemli anlarından biri ise, 1980 cumhurbaşkanlığı seçimleri esnasında yaşanmıştır. Bu seçimlerde, askeri geçmişinde bir dönem rakip cephelerde yer aldığı Muhsin Batur’a karşı cumhurbaşkanlığı için yarışmıştır, ancak ihtiyaç duyulan oyu sağlayamadığı için seçilememiştir. Ülke tarihinin dönüm noktalarına tanıklık etmiş olan Faik Türün, 15 Şubat 2003 yılında hayata gözlerini yummuştur.