Çocukluğu ve eğitimi
İzzet Baysal, 1907'de Bolu'nun Karaçayır Mahallesi'nde dört çocuklu ailenin en küçüğü olarak doğdu. Babası Rüştiye Mektebi mezunu memur Ahmet Canip Efendi, annesi Alpağutbey köyünden Hafız Behiye Hanım'dı. İlk ve orta öğrenimini Bolu'da yaptı. 1926'da İstanbul'da Sanayi-i Nefise Mektebi'ne (bugünkü Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi) kaydoldu. Dar gelirli bir aileden geliyordu ve 1927'de babasını kaybetti; çeşitli işlerde çalışarak okulunu sürdürdü ve 1931'de mimar olarak mezun oldu.
Mimarlık yılları
Memuriyete Bolu Nafia Müdürlüğü'nde mimar olarak başladı. 1932'de birkaç arkadaşıyla Gerede ilçesinin imar planını yaptı. Ankara'da Millî Müdafaa Vekâleti Hava Müsteşarlığı'nda çalıştı ve Eskişehir Hava Meydanı inşaatının koordinatörlüğünü üstlendi. 1934'te Eskişehir Belediyesi'nde fen işleri şefi oldu. 1936'da Ankara'da serbest çalışmaya başladı. Sadri Maksudi Aral ve Medine Muhafızı Fahrettin Paşa'nın köşk projelerini yaptı. Ankara Etlik Veteriner Laboratuvarı, Bolu Devlet Hastanesi, Bolu Lisesi, Bolu Kız Enstitüsü, Bolu Kapalı Cezaevi ve Melen Köprüsü yaptığı yapılar arasındadır. 1939'da askerlik için Afyon'a gitti, 1942'de Ankara'ya döndü.
İş hayatı
1942'de eşi vefat edince işlerini tamamlayıp 1943'te İstanbul'a gitti. Karaköy'de Perşembe Pazarı'nda sıhhi tesisat ve hırdavat satan bir mağaza satın aldı, kapı kilitleri için küçük bir atölye kurdu. Dükkânında sattığı boru ekleme parçalarının neden yerli üretilmediğini düşünerek Almanya'ya iki kez gitti, temper döküm üzerine araştırma yaptı. 1950'de özel teşebbüsün ilk mekanize döküm fabrikasını kurdu. 1951'de İzzet Baysal Döküm Sanayi Müessesesi adıyla kurulan fabrika, 1957'de aile şirketi İzsal Döküm Sanayi AŞ'ye dönüştü. 1994'te fabrikasını kiraya verip aktif yöneticilikten ayrıldı.
Vakıf ve ailesi
1986 sonunda İzzet Baysal Vakfı'nı kurdu ve tüm varlığını vakfa vasiyet etti. Vakıf, geliri her yıl yüzde 80 oranında amaçları doğrultusunda harcar. 1934'te Refika Pınar ile evlendi; eşi 1942'de öldü. Tek çocukları Esin 1939'da doğdu.
5 Mart 2000'de 93 yaşında öldü. Naaşı Bakanlar Kurulu kararıyla ve kendi isteği üzerine Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Gölköy kampüsündeki anıt mezara defnedildi. 2003'te İzzet Baba adlı belgeseli çekildi; 2010'da Nuray Özdemir'in yazdığı bir biyografisi yayımlandı.
Benzer kişiler
- Warren Buffett (İş İnsanı)
- Bill Gates (İş İnsanı)
- Michael Bloomberg (İş İnsanı)
- Beyazıt Öztürk (Bolu Doğumlu)
- George Soros (Hayırsever)
- Suphi Koyuncuoğlu (İş İnsanı)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki İzzet Baysal maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.