Jorge Luis Borges Kimdir?

Jorge Francisco Isidoro Luis Borges Acevedo, 24 Ağustos 1899'da Buenos Aires'te doğan ve 14 Haziran 1986'da Cenevre'de ölen Arjantinli öykü ve deneme yazarı, şair ve çevirmendir. En önemli eserleri arasında 1940'larda yayımladığı Ficciones ile rüya, labirent, sonsuzluk, ayna ve mitolojik motifler içeren Alef yer alır. Eserleri felsefe literatürünü ve fantezi türünü etkilemiş, 20. yüzyıl Latin Amerika edebiyatında büyülü gerçekçilik akımının gelişimine katkıda bulunmuştur.

Ailesi ve gençliği

Borges'in babaannesi İngilizdi ve evde iki dil konuşulduğu için çocukken hem İspanyolca hem İngilizceyi çok iyi konuşuyordu. Babası Jorge Guillermo Borges avukat ve psikoloji öğretmeniydi; oğluna satranç tahtasında Zeno'nun paradoksunu öğretmişti. Evlerinde bir bahçe ve kütüphane vardı. Babasının görme yetisinin azalması üzerine aile 1914'te Cenevre'ye taşındı. Borges burada Calvin Koleji'ne giderek Latince, Fransızca ve Almanca öğrendi; Verlaine, Rimbaud ve Mallarmé ile tanıştı, Schopenhauer'a ve Walt Whitman'a ilgi duymaya başladı. Savaştan sonra aile İspanya'ya taşındı; Endülüslü şair Rafael Cansinos-Asséns'i akıl hocası edindi ve ultraistler grubuna yakınlık duydu. 1921'de ailesiyle Buenos Aires'e döndü.

İlk kitapları ve öyküleri

1923'te ilk kitabı Buenos Aires Tutkusu'nu yayımladı. Luna de Enfrente 1925'te, San Martin Defteri 1929'da basıldı. 1933-1934'te Crítica gazetesinde Alçaklığın Evrensel Tarihi yayımlandı; gerçek ile kurguyu harmanlayan bu öyküler sonradan büyülü gerçekçiliğin ilk örnekleri arasında sayıldı. 1935'te "Al-Motasim'e Bir Bakış" ile kendi üslubunun ilk örneğini verdi. 1936'da Sonsuzluğun Tarihi adlı denemelerini yayımladı. Maddi sıkıntı nedeniyle 1937'de Belediye Kütüphanesi'nde çalışmaya başladı; Virginia Woolf ve William Faulkner'ı İspanyolcaya çeviren ilk çevirmenlerden oldu. "Pierre Menard, Don Quixote'un Yazarı" ve "Tlön, Uqbar, Orbis Tertius" öykülerini yazdı; 1941'de Yolları Çatallanan Bahçe basıldı ve öyküler 1944'te Ficciones adıyla yeniden yayımlandı. 1942'de Adolfo Bioy Casares ile birlikte Bustos Domecq takma adıyla Don İsidro İçin Altı Problem'i yazdı.

Perón dönemi ve sonraki yılları

1946'da Juan Perón iktidara gelince kütüphanedeki işinden atıldı; bu onun için bir tür kurtuluş oldu, çünkü ülkenin birçok yerinde seminerler vererek iyi para kazandı. Annesi ve kız kardeşi bu dönemde hapse girdi. 1949'da ikinci önemli kısa öykü kitabı Alef basıldı. 1955'te Perón devrilince Arjantin Ulusal Kütüphanesi müdürlüğüne getirildi ve bu dönemde görme yetisini tamamen kaybetti. 1956'da Buenos Aires Üniversitesi'nde İngiliz ve Amerikan edebiyatı profesörlüğüne atandı ve on iki yıl görev yaptı. 1961'de Samuel Beckett ile Formentor Ödülü'nü paylaştı. 1975'te Kum Kitabı, 1984'te Atlas yayımlandı. 14 Haziran 1986'da Cenevre'de 87 yaşında öldü; Nobel ödülünü alamamıştı.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Jorge Luis Borges maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.