Ailesi ve eğitimi
Jonas Edward Salk, 28 Ekim 1914'te New York'ta, Rus İmparatorluğu'ndaki Yahudilere yönelik zulümden ve ayrımcılıktan kurtulmak için ABD'ye göç etmiş iki Aşkenazi Yahudisi ailenin oğlu olarak dünyaya geldi. Herman ve ileride çocuk psikoloğu olacak Lee adlı iki küçük kardeşi vardı. Ailesi Doğu Harlem'den Bronx'taki Elsmere Place'e, bir süre sonra da Queens'e taşındı.
New York'ta New York Şehir Koleji'nde ve tıp fakültesinde biyoloji ve tıp öğrenimi gördü. Sıradan bir hekim olmak yerine araştırmacı doktor olmayı seçti; 1939'da New York'taki uygulamalı eğitim veren bir hastanede stajını yaptı. İki yıl sonra Michigan Üniversitesi'nde Thomas Francis Jr.'ın yanında viroloji ve virüslerin yol açtığı grip hastalıkları üzerine çalışmasını sağlayan bir burs kazandı.
Araştırmaları ve aşı
Salk önce Michigan Üniversitesi'nde, ardından Pittsburgh Üniversitesi'ndeki Virüs Araştırma Laboratuvarı'nda çalıştı ve çocuk felci dahil birçok konuda bilimsel makaleler yazdı. 1947'de bakteriyoloji profesörü oldu ve aynı yıl Virüs Araştırma Merkezi'nin başkanlığına getirildi. Burada maymun böbreği dokularında çocuk felci virüsü üretmeyi başardı.
1952'de ABD, tarihindeki en korkutucu çocuk felci salgınlarından biriyle karşılaştı ve 57.628 vaka görüldü. Salk, salgından iki yıl sonra formaldehitle öldürülmüş virüsten aşı geliştirdi; aşıyı ilk olarak kendi eşi ve çocukları üzerinde medya önünde uyguladı. 1954 ve 1955'te yapılan geniş çaplı denemeler aşının çocuk felcine karşı etkili olduğunu gösterdi. Salk, ülke genelinde kahraman ilan edildi; 1957'de ABD'de görülen çocuk felci vakaları yüzde 80-90 oranında azalmıştı. Aşı için patent almadı; patent alsaydı yaklaşık 7 milyar dolar kazanabileceği belirtilir.
Sonraki yılları
1957'de deneysel tıp profesörü oldu. 1960'ta Kaliforniya'daki La Jolla'da Salk Biyolojik Çalışmalar Enstitüsü'nü kurdu ve çalışmalarını multipl skleroz ve kanser araştırmalarına yöneltti. 1968'de ilk evliliği sona erdi; 1970'te ressam Pablo Picasso'nun ilk eşi ve iki çocuğunun annesi Françoise Gilot ile evlendi. 1970'lerde bilimin toplumsal rolü üzerine kitaplar yazdı. 1977'de Başkanlık Özgürlük Madalyası ile ödüllendirildi. Aşı çalışmaları sayesinde ülke genelinde bir halk kahramanı olarak anılan Salk, kariyerinin ikinci yarısını bilimsel araştırma kurumu kurmaya ve bilimin topluma katkısı üzerine düşünmeye ayırdı.
23 Haziran 1995'te San Diego'da kalp rahatsızlığı nedeniyle öldü.
Benzer kişiler
- Amberin Zaman (New York Doğumlu)
- Robert Downey (New York Doğumlu)
- Humphrey Bogart (New York Doğumlu)
- Theodore Roosevelt (New York Doğumlu)
- Charlie Sheen (New York Doğumlu)
- Macaulay Culkin (New York Doğumlu)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Jonas Salk maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.